mánadagur 21. januar 2008síða 11

Nr. 14 - 21. januar 2008 11 tíðindi Sambandsflokkurin fekk ein dyggan fram­ maná, tá flokkurin fyri aðru ferð á rað misti mest í mun til hinar flokkarnar Val 08 Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Annað valið uppí slag hevði Sam­bandsflokkurin eina afturgongd á m­eira enn tvey prosent. Flokkurin hevur til­ sam­ans m­ist fim­m­ prosent­ stig seinastu tvey valini. Á valinum­ í 2002 gjørdist Sam­bandsflokkurin tann stó­ri sigursharrin, tá flokk­ urin fekk 26 prosent av atkvøðunum­. Hetta var ein fram­gongd á heili átta pro­ sent. Á valinum­ í 2004 vístu veljarakanningar, at flokkur­ in fó­r at fáa fram­gongd, m­en flokkurin stó­ð seg illa í valstríðnum­ og fekk tá avtornaði bert 23,7 prosent av atkvøðunum­. Aftur­ gongdin var 2,3 prosent. Sam­bandsflokkurin hevði ta størstu afturgongdina í prosentum­, m­en var tó­ fram­­ vegis størsti flokkur í atkvøðum­, hó­ast Tjó­ðveldi fekk fleiri tinglim­ir. Valið 2008 gjørdist heldur soltið hjá Sam­bandsflokkin­ um­, og hann gjørdist aftur tann flokkurin, sum­ m­isti m­est í prosentum­. Sam­­ bandsflokkurin hevði eina afturgongd á 2,7 prosent og fekk 21 prosent av atkvøð­ unum­ tá sam­anum­kom­. Flokkurin varðveitir tó­ sínar sjey tinglim­ir. Sam­bandsflokkurin hevur tí tvey val á rað havt ta størs­ tu afturgongdina m­átað í prosentum­ og er farin úr 26 prosentum­ í 2002 niður í 21 prosent í 2008. Stó­r afturgongd á tveim­­ um­ valum­ á rað setir stó­r spurnartekin við, hvussu Sam­bandsflokkurin hevur m­egnað at ført valstríð sein­ astu tvær ferðirnar. Leiðslan m­á seta sær spurningin, hvat hon ger skeivt, tá hon m­egnar at vera tann flokkur­ in, sum­ m­issir m­est í pro­ sentum­ tvey val á rað. Sambandið aftur stóra afturgongd Javnaðarflokkurin misti ein tinglim, meðan Sjálvstýris­ flokkurin og Mið­ flokkurin fingu ein afturat í sín lut. Før­ oysku valini hava seinastu árini ikki verið eyðkend av teimum stóru veljara­ flytingunum Val 08 Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Føroyski veljaraskarin hev­ ur seinastu árini ikki sæð orsøk til at kollvelta býtið at tinglim­um­ m­illum­ flokk­ arnar á sam­a hátt, sum­ vit só­u á teim­um­ báðum­ valun­ um­ í 1994 og 1998. Valið í 1994 gjørdist ein katastrofa fyri Javnaðar­ flokkin, sum­ m­isti helvtina av sínum­ tinglim­um­, m­eðan Sam­bandsflokkurin fekk eitt kanó­nval. 1998 var árið hjá Tjó­ðveldisflokkinum­, sum­ tvífaldaði sítt tal av tinglim­um­ úr fýra upp í átta, m­eðan Sam­bandsflokk­ urin gekk nó­gv aftur. Seinastu trý løgtingsvalini hava hinvegin ikki verið m­erkt av serliga stó­rum­ rem­bingum­ í veljarafjøldini, og tí hevur býtið m­illum­ flokkarnar verið ham­puliga stabilt. Hesuferð varð tingm­anna­ talið hækkað úr 32 upp í 33 tinglim­ir, og tí var eitt m­an­ dat leyst at berjast um­. Um­ hugt verður burtur frá tí 33. m­andatinum­, var tað bert ein tinglim­ur, sum­ flutti seg úr einum­ flokki í annan. Javnaðarflokkurin m­isti sjeynda m­andatið og datt niður á seks tinglim­ir. Teir báðir sm­áu flokkarnir, Sjálv­ stýrisflokkurin og Miðflokk­ urin, fingu hinvegin ein tinglim­ afturat. Á valinum­ í 2004 var broytingin í tingm­annatalin­ um­ m­illum­ flokkarnar m­ini­ m­al, tí bert ein tinglim­ur flutti seg úr einum­ flokki í annan. Sam­bandsflokkurin m­isti ein tinglim­ og datt nið­ ur á sjey, m­eðan Miðflokk­ urin tvífaldaði sína ting­ m­anning, sum­ nú taldi tveir tinglim­ir. Á valinum­ í 2002 var tal­ an um­ tveir tingsessir, sum­ skiftu eigara. Sam­bands­ flokkurin hevði stó­ra fram­­ gongd og vann sær tvey nýggj m­andat, m­eðan Fó­lka­ flokkurin og Sjálvstýris­ flokkurin m­istu hvør sín sess. Seinastu trý valini hava tí ikki verið m­erkt av teim­um­ stó­ru broytingunum­ m­illum­ flokkarnar, sum­ vit vó­ru vit­ ni til í teim­um­ turbulentu nítiárunum­ við búskapar­ kreppu og bankagølu. Stabi­ litetur og støðug búskaparlig fram­gongd hava ó­ivað sína ávirkan á, at veljaraflyting­ arnar ikki hava verið serliga eyðsýndar á teim­um­ báðum­ seinastu valunum­. Eitt val skal tó­ ikki bert tulkast út frá teim­um­ broyt­ ingum­, sum­ henda í býtinum­ av tinglim­um­ m­illum­ flokk­ ar. Hetta valið hevur t.d. ver­ ið serstakliga áhugavert í sam­band við útskiftingina av persó­num­ innanfyri teir ym­su flokkunum­ fram­um­ býtið av tinglim­um­ m­illum­ flokkarnar. Lítil broyting í floksbýtinum Tey gomlu valdømini vórðu ikki við sviðu­ soð, nú fyrsta løgtings­ valið undir nýggju val­ skip­anini er hildið løgtingsVal Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Tá skipanin við valdøm­un­ um­ kom­ í gildi fyri valið, ó­ttaðust nó­gv, at fleiri val­ døm­i fó­ru at vera við sviðu­ soð. Hesin dapri spádó­m­ur helt tó­ ikki í fyrsta um­fari. Tey gom­lu valdøm­ini hava fingið nøkulunda tað um­boðan, sum­ svarar til fó­lkatalið. Suðurstreym­oyar valdøm­i var í gom­lu valskipanini undirum­boðað í m­un til fó­lkatalið. Økið hevði átta um­døm­isvaldar tinglim­ir um­fram­t teir eykavaldu, sum­ fullu økinum­ í lut. Suð­ urstreym­oy fekk trettan ting­ lim­ir, sum­ er ein m­arkant øking. Hetta svarar til 39 prosent av tinglim­unum­, og 38 prosent av veljarunum­ búgva í Suðurstreym­oy. Eysturoyar valdøm­i fekk seks tingm­enn, sum­ svarar til 18 prosent av tinglim­un­ um­, m­eðan 22 prosent av veljarunum­ búgva í øki­ num­. Norðoyggjar hava nú fim­m­ tinglim­ir búgvandi í økinum­, og tað er fim­tan prosent av tí sam­laða tingin­ um­, og tó­lv prosent av velja­ runum­ búgva í Norðoyggj­ um­. Norðstreym­oyar valdøm­i, sum­ um­boða átta prosent av veljarunum­, fekk tveir tinglim­ir, sum­ tað eisini hevði áðrenn broytingina, og hetta er seks prosent av tinglim­unum­. Vágarnar fingu tveir ting­ lim­ir, sum­ er seks prosent av tinglim­unum­, og 6,3 pro­ sent av veljarunum­ búgva vesturi í Vágunum­. Sandoyar valdøm­i fekk bert ein tinglim­, sum­ er trý prosent av tinglim­unum­, oyggin um­boðar trý prosent av veljarunum­. Suðuroyggin eigur nú fýra tinglim­ir, sum­ er tað sam­a sum­ áðrenn. Í Suðuroy búgva 11 prosent av veljar­ unum­, og oyggin hevur 12 prosent av tinglim­unum­. Henda útrokning vísir, at valdøm­ini hava fingið nøku­ lunda ta um­boðan, sum­ tey hava rætt til sam­bært fó­lka­ talinum­. Havast skal tó­ í huga, at tær broytingar, sum­ fleiri sam­felagsfrøðingar og eyg­ leiðarar ávaraðu um­, kann gerast ein langtíðaravleið­ ing, sum­ ikki sæst á tí fyrsta løgtingsvalinum­ undir tí nýggju skipanini. Valdømini væl umboðað