mánadagur 4. februar 2008síða 4

4 tíðindi Nr. 24 - 4. februar 2008 Nú hava føroyingar høvi at njóta villu og ráu listina hjá slóð­ brótandi, íslendska listamálaranum Kjarval á framsýning í Listaskálanum Listaframsýning Anna V. Ellingsgaard Myndir: Jens K. Vang Tað sigst, at við listini hjá listamálaranum, Johannes S. Kjarval (1885-1972), fingu íslendingar eina heilt nýggja fatan av síni náttúru og sínum landi. Hvat hetta innibar, hava føroyingar nú eisini høvi at síggja í Lista- skálanum í Gundadali, har 25 verk eftir Kjarval verða sýnd fram. Egnar leiðir Eins og føroyingar, vóru ís- lendingar leingi vanir við, at málningalist var bláur himmal og grønar eingir. Við málningunum hjá Kjar- val vórðu teir hinvegin noyddir at góðtaka og síggja landið sum hart, øgiligt, stórsligið og vilt. Eitt eyðkenni við listini hjá Kjarval er, at hann førir nærmyndina inn í íslendska list, har hann vísir á vakur- leikan í tí ráa og lítið gesta- blíða, tí harða og villa. Kjar- val málaði ikki bara í sól, men eisini í vindi, regni, kava og frosti. Hann fekk nógv av skafti og málaði alt frá tí mest fløkta, fjølbroytta, fleirdimensjóneraða og mynstruta í alskyns litum og formum, yrkt út úr ís- lendska landslagnum, søgn- um, ævintýrum og einum ágrýtnum hugflogsríki- dømi, til rannsakandi and- litsmyndir av fólkum, ið gjøgnum drúgt stríð og strev hava borið Ísland í meira enn túsund ár. Kjarval fór bókstaviliga sínar egnu leiðir, tá hann ætlaði at finna listarligan íblástur, tí hann fór til út- bygdirnar, til oyðimørkina. Ikki vóru tað romantiskar tulkingar av víðlendinum, ið hann gav ans, men landið, júst soleiðis, sum tað var. Listarligt samstarv Í dag verður Kjarval roknað- ur sum ein tann mætasti ís- lendski málarin í søguni og er m.a. saman við Sigurði Gudmundssyni, Ásgrími Jónssyni og Þórarin B. Þor- lákssyni av tí ættarliðnum av listamonnum, ið løgdu grundvøllin til ta modernaðu listina í Íslandi. Kjarval er eisini ein fyrimynd hjá fleiri føroyskum listamálarum, har serliga Thomas Arge eigur at vera tikin fram. Framsýningin í Listaskál- anum er úrslit av samstarvi um listarligt umbýti millum Listasavn Føroya og Lista- safn Reykjavíkar, Kjarvals- staðir. Sama dag, sum fram- sýningini við Kjarval lat upp í Føroyum, lat upp framsýning á Kjarvalsstøð- um í Íslandi við 49 verkum eftir okkara Mikines. Framsýningin í Listaskál- anum verður at síggja fram til 2. mars. Rá íslendsk list í Listaskálanum Myndirnar hjá Kjarval noyddu íslendingar at góðtaka íslendsku náttúruna sum harða og villa Íslendski sendiharrin, Eiður Guðnason, setti framsýningina í Listaskálanum við verkum hjá Jóhannes S. Kjarval Intensu myndirnar hjá Kjarval draga áskoðaran at sær Kjarval leitaði sær ofta íblástur úr gomlum íslendskum ævintýrum og søgnum Havnarkórið, stjórnað av Ólavi Hátún, setti dám á ferniseringina í Listaskálanum leygardagin Ættleidd børn klára seg betur Nýggj donsk kanning vísir, at ættleidd børn klára seg betur enn børn, sum vaksa upp hjá fosturfamiljum. Børn, sum verða ættleidd, mennast betur kropsliga, hava færri innlæringartrupulleikar og klára seg betur í fleiri ymiskum førleikaroyndum enn børn, sum varðveita tilknýti til biologisku foreldrini og vaksa upp antin hjá fosturfamiljum ella á stovni. Danski granskingardepilin, Det Nationale Forskningscenter for Velfærd (SFI), hevur savnað granskingarúrslit úr fleiri londum, og niðurstøðan er heldur óvæntað púra greið: Børn, sum verða ættleidd og tískil ikki hava møguleika at venda til biologisku foreldrini klára seg betur á øllum økjum. Børn sláa tunnu Tunnuslátturin hevur rungað í nógvum skúlum og grannaløgum seinastu dagarnir. Í KÍ-høllini í Klakvík skipaði Klaksvíkar Hornorkestur fyri árligum tiltakið. Umframt sjálvan tunnuslátturin var eisini stórt mat- og køkutombola á skránni. Nógv fólk komu til tiltakið, og meðan børnini slógu, hugnaðu foreldur sær við einum kaffimunni. Tá leið móti enda, fingu øll børnini góðgæti, og kattakongarnir fingu ein serligan posa. (Mynd: J. Edvin Hansen)