leygardagur 16. juni 2001síða 4

6 Nr. 113 - 16. juni 2001 Nr. 113 - 16. juni 2001 7 gult6 cyan6 magenta6 svart6 gult7 cyan7 magenta7 svart7 – Landsverkfrøðing- urin hevði munnliga lovað okkum grót, emn tað grótið hevur hann síðani latið aðra kommunu fáa. Nú royna vit at fáa hann at halda lyftið, sigur Jacob Vestergaard, borgarstjóri Áki Bertholdsen Gongur sum ætlað, verður ein størri og betri havn bygt í Lopra. Jacob Vestergaard, borg- arstjóri í Sumbiar Komm- unu, sigur, at í løtuni hevur kommunan ongi stykki og ongar møguleikar annars at bjóða fólki, sum kanska kundi havt áhuga at farið undir okkurt virksemi í Kommununi. Hann sigur, at kommun- an hevur heldur ongar um- sóknir um byggilendi til vinnuvirki. – Fyrispurningar hava kortini verið og vit hava á- bendingar um, at ávísur á- hugi er fyri at leggja virk- semi av onkrum slag í kommununi. – Men so leingi ongir møguleikar eru, nyttar heldur onki at søkja. Tað, sum ræður um hjá okkum, er at skapar karmarnar, so at fortreytirnar fyri virk- semi eru til staðar, um onkur skuldi havt áhuga. Vit noyðast at trúgva upp á framtíðina og okkara stóri trupulleiki er, at vit hava ov lítið atløgupláss, sigur borgarstjórin. Lopra er í Sumbiar Kommunu. Og Loprans- fjørður er samstundis ein- asta pláss í kommununi, har tað ber til at fera eina líkinda havn, tí Sumba er brimpláss burturav. – Hartil kemur, at Lopransfjørður er sera væl- egnaður til Havn. Tað er sera djúpt. Longu fyri endan á grótkastinum er dýpið 12 metrar. Borgarstjórin sigur, at verður so farið út, framvið Akralandinum, skal heldur ikki nógv fyllast meiri enn einar 15 metrar út, so er dýpið 25 metrar, so tað skal ikki fyllast nógv út, so hava vit eina rættiliga djúphavn í Lopra. Landsverkfrøðingurin breyt lyftið Ein orsøk til, at Sumbiar Kommuna sá ein gyltan møguleika at gera havn í Lopra nú, er, at alt grótið, sum varð sprongt úr Sumb- iarbergholinum varð lagt í Lopransdal. – Landsverkfrøðingurin hevur altíð havt tað sið- venju, at í sambandi við tunnilsgerðir eigur komm- unan, sum arbeitt verður í, eisini grótið, sum er sprongt burtur. – Eitt nú er tað Bíggjar Kommuna, sum nú fær grótið, verður sprongt burt- ur úr ætlaða Gásadalsberg- holinum, hóast aðrar kommunur kundu hugsað sær tað. Jacob Vestergaard sigur, at munnliga hevði Lands- verkfrøðingurin eisini lov- að Sumbiar Kommunu grótið, sum liggur í Lopr- ansdali. – Men kortini er tað hent, at Landsverkfrøðingurin hevur lovað aðrari komm- unu (Vágs Kommunu. blm.) grótið. Sostatt hevur hann brotið gamla siðvenju og tað góð- taka vit ikki, serliga ikki, tá ið hann frammanundan hevur lovað okkum grótið, sigur borgarstjórin. Hann sigur, at Kommun- an fer tí at royna at fáa Landsverkfrøðingin at halda gamla siðvenju og tað lyftið, hann gav komm- ununi í síni tíð. –Sjálvsagt eru aðrar kommunu vælkomnar at biðja Landsverkfrøðingin um grót, men eg haldi ikki, at tað er okkara borð. Og vit halda framvegis, at vit hava rætt til grótið í Lopransdali, bæði sambært siðvenju og sambært munn- ligari avtalu við Landsverk- frøðingin. Røkja okkara áhugamál Nú er stutt ímillum bygd- irnar á Vágsfirði og skjótt er at koyra. Í Vági er stór Havn. Hvussu nógvar stór- ar havnir skulu vera á Vágs- firði? –Hatta er ein góður spurningur, sum eg eisini ofta havi sett mær sjálvan. Høvdu kommunurnar verið lagdar saman, hevði alt verið so nógv einfaldari. Men tað eru tær ikki og vit í bygdaráðnum í Sumbiar Kommunu eru vald at røkja áhugamálini hjá Sumbiar Kommunu og at skapa neyðugu fortreytirnar hjá okkum sjálvum, ikki hjá øðrum kommunum. Og spyrt tú, hvar á Vágsfirði tað er skilabest at byggja havn, kann tað væl vera, at útslitið av teimum meting- unum vóru til okkara fyri- mun, sigur Jacob Vester- gaard. –Brimið hevur máað so nógv burturav, av verður munadygg bakkaverja ikki gjørd, fara tey fyrstu húsini í havið um ein mans- aldur HÚS Í VANDA Áki Bertholdsen Hesi seinastu árini er so nógv máað burturav bakk- anum í Sumba, at fleiri hús skjótt verða í vanda fyri at fara í havið. Jacob Vestergaard, borg- arstjóri í Sumbiar Komm- unu, sigur, at verður ikki okkurt munagott gjørt nú fyri at tryggjað bakkan, verða tað ikki nógv ár, áðr- enn tey niðastu húsini eru farin á sjógv. Sjálv arbeiðir kommunan við at tryggja bakkan og peningur verður settur av til endamálið á fíggjarætlan- unum hjá kommununi. Men kommunan er ikki fíggjarliga sterk og hon hevur tí søkt landskassan um stuðul til at tryggja bakkan. Enn er onki svar komið. Kommunan hevur eisini søkt fyrr, men tá var um- sóknin ikki gingin á møti. Men nú hevur Landsstýrið givið tilsøgn um at við- gerða málið einaferð aftur- at. Borgarstjórin sigur, at upphæddin sum skal til fyri at tryggja bakkan, er lítil. – Sjálv hevur kommunan sett 300.000 krónur av í ár. Høvdu vit fingið somu upphædd í stuðuli frá landskassanum, høvdu vit verið væl fyri, heldur hann. – Fyri hesa upphæddina høvdu vit kunna arbeitt í einar tveir mánaðir um summarið og hevði ar- beiðið kunna hildið fram soleiðis í eini fimm ár, høvdu sumbingar havt eina munadygga verja, allan vegin framvið bakkanum, sum ongan veg hevði farið. 17 metrar farnir Jacob Vestergaard sigur, at trupulleikin av, at ongin bakkaverja er, skal ikki undirmetast. Mátingar vísa, at í støð- um eru heilir 17 metrar máðaðir burturav bakkan- um síðani Sumba varð matrikkulerað síðst í fimti- árinum. –Tá ið so nógv kann verða máað burturav í bara 40 ár, er tað greitt, at tað ganga ikki meiri enn 40 áfturat, fyrrenn tey fyrstu húsini eru farin á sjógv, so langt niðan undir tey nið- astu húsini er bakkin nú komin. Borgarstjórin sigur, at tað er rættiliga ójavnt, hvussu nógv verður matað burtur um árið. – Tað veldst alt um, hvussu árini eru. Síðst í áttatiárunum og fyrst í níti- árunum vóru vetrarnir ring- ir við nógvum ódnum og nógvum brimi og tað fór heilt nógv í havið. Men hesi seinastu árini hevur tað ikki verið so ringt, tí nú hevur veðrið verið betri. Vilja fegin fara undir havnabygging í Lopra Sumba í ferð við at skola á bláman – Í Lopransfjørði hevði ligið sera væl fyri at gjørt eina veruliga djúphavn og tað arbeiðir kommunan við. Trupulleikin er, at nú hevur Landsverkfrøðingurin latið Vágs Kommunu grótið, sum hann annars hevði lovað okkum, sigur Jacob Vestergaard, borgarstjóri Í Sumba er so nógv máað burturav Bakkanum, at tað ganga ikki so øgiliga nógv ár, so eru tey fyrstu húsini farin í havið. Mátingar vísa, at seinstu 40 árini eru 17 metrar mataðir av Bakkanum í støðum.Tí er tað alneyðugt at okkurt verður gjørt, sigur borgarstjórin Læraraskúlin er politisk gøla: Rektarin er ósekur Politiski myndugleik- in hevur leingi vitað av, hvussu nógvan pening Læraraskúla- num tørvar í ár. Hetta prógva skjøl, sum Sosialurin hevur fing- ið innlit í. Tórbjørn Jacobsen segði ósatt um, at eingin fíggjar- ætlan var komin frá Læraraskúlanum, og Karsten Hansen sigur ósatt, tá hann sigur trupulleikan vera nýggjan fyri honum LÆRARASKÚLIN John Johannessen »Tá fíggjarlógararbeiðið fór í gongd uppi í Menta- málastýrinum. Tá var Lær- araskúlin einasti stovnurin undir Mentamálastýrinum, sum ikki lat nakra fíggjar- ætlan inn fyri 2001.« Soleiðis segði fyrr- verandi landsstýrismaðurin í mentamálum í Sjónvarp- inum týsdagin 12. juni. Tórbjørn Jacobsen metti hetta vera orsøkina til, at Læraraskúlanum brádliga tørvar pening og ikki kann taka nakran læraraflokk inn í ár. Tórbjørn Jacobsen segði, at hetta er eitt álvarsamt mál, og at rektarin fyri Lær- araskúlan, Pauli Nielsen, hevur fingið eina ávaring. Bað um meirjáttan Men skjøl, sum Sosialurin hevur fingið innlit í, sýna, at Pauli Nielsen er ósekur, og at ábyrgdin í staðin liggur hjá politiska mynd- ugleikanum. Pauli Nielsen hevur latið inn fíggjarætlan fyri 2001. Hon er latin inn tveir mán- aðir ov seint; í september 2000. Men sambært rekt- aranum á Læraraskúlanum, er hetta í samráð við Mentamálastýrið. Sosialur- in veit eisini, at fyrisitingin hevði mælt Tórbjørn Jacob- sen til at hækka karmin við tí í huga, at Læraraskúla- num fór at tørva meira pening. 7. spetember í 2000 fær Mentamálastýrið fíggjar- ætlanina frá Læraraskúla- num. Skúlin sigur seg hava brúk fyri 675 túsund krón- um meira fyri ár 2001 enn fyri árið frammanundan. Hetta orsakað av øktum lønarkarmi. Skúgvað til viks Fíggjarætlanin frá Lærara- skúlanum var, sum em- bætisverkið í Mentamála- stýrinum hevði roknað við. Tí skuldi ikki nógv gerast, áðrenn málið varð latið landsstýrismanninum, Tór- bjørn Jacobsen. Men Tórbjørn Jacobsen helt ikki, at Læraraskúlin skuldi fáa meira pening. Tí boðaði hann Fíggjarmála- stýrinum frá, at Lærara- skúlanum tørvaði somu upphædd sum í 2000. Hetta gjørdi landsstýris- maðurin, hóast hann hevði fingið at vita frá sínum em- bætisverki, at skúlanum tørvaði í minsta lagi hálva millión meira enn í 2000. Harafturat hevði lands- stýrismaðurin longu á sumri í 2000 fingið at vita frá rektaranum á Lærara- skúlanum, at neyðugt var við 600.000 krónum eyka til Læraraskúlan. Í brævi dagfest 14. juli 2000 boðar Pauli Nielsen Mentamálastýrinum frá, at lønarkarmur skúlans ikki heldur fyri inniverandi ár. »Samanlagt snýr tað seg um 600.000,- kr., alt eftir hvussu umfatandi skeiðs- virksemið verður. Søkt verður ikki um hækkaða játtan. Sjálvt um játtanin er tepur, so vilja vit húsast innan fyri givna fíggjar- karmin fyri árið 2000«, skrivar Pauli Nielsen, rektari. Hetta vil siga, at Menta- málastýrið longu í juli 2000 veit, at Læraraskúlin koyrir tungt. Men kortini vil landsstýrismaðurin ikki hækka játtanina, eins og Læraraskúlin biður um í fíggjarætlanini, og eins og fyrisiting hansara eftir øllum at døma hevur mælt honum til. Karsten sveik Óbroytta játtanin fyri 2001 ger, at embætisfólkini í Mentamálastýrinum longu í februar í ár fara at tosa um, at tað verður neyðugt við eykajáttan til Lærara- skúlan. Eftir samskifti aftur og fram millum stýrið og skúlan koma embætisfólk- ini ásamt um, at rættast er at mæla landsstýrismannin- um til at søkja um eyka- játtan á hálva millión. Hesaferð tók Tórbjørn Jacobsen, landsstýrismað- ur, undir við sínari fyrisit- ing, og mælti hann tí í skjali dagfest 12. februar 2001 Karsten Hansen, lands- stýrismannií fíggjarmálum, til at seta hálva millión av til Læraraskúlan á fyrstu eykajáttanarlógi fyri 2001. Mentamálastýrið sigur soleiðis í grundgevingun- um til Fíggjarmálastýrið: »Í verandi skúlaári er á fyrsta sinni flokkur við full- um næmingatali á báðum útbúgvingunum á Føroya Læraraskúla. Skúlin fær ikki tikið flokk inn aftur í summar til báðar útbúgv- ingarnar, uttan hann fær eykajáttan. Biðið verður um eykajáttan, kr. 500.000,-, til at halda fram við neyðuga virseminum á Føroya Læraraskúla.« Tórbjørn Jacobsen ásannaði sostatt, at játtanin rakk ikki til tað virksemið, sum var á skúlanum. Hann gjørdi hesaferð eftir bókini, og royndi eftir øllum at døma at bøta um tað mis- tak, hann hevði gjørt, tá hann strikaði hækkanina til Læraraskúlan í sambandi við fíggjarlógararbeiðið á heysti árið fyri. Men landsstýrismaðurin, Karsten Hansen, sum er floksfelagið hjá lands- stýrismanninum í menta- málum, vildi ikki leggja hesa játtan fyri tingið. Tá hansara uppskot kom fyri tingið, var eykajáttanin til Læraraskúlan strikað. Heimildarloysi Hetta merkir, at landsstýris- maðurin í fíggjarmálum við øllum upplýsingum á borð- inum hevur sýtt fyri at út- vega tann pening, ið er neyðugur fyri, at Lærara- skúlin kann virka. Lands- stýrismaðurin hevur sotatt tilvitað sett Læraraskúlan í ta støðu, at hann antin má spreingja sína játtan við at taka næmingar inn ella halda játtanina og lata vera við at taka næmingar inn. Og tí kann spurnartekin setast við, um ikki lands- stýrismaðurin í fíggjarmál- um hevur misrøkt sítt em- bæti. Karsten Hansen hevur eisini sýtt fyri, at eitt út- reiðsluneutralt fíggjar- nevndarskjal, sum kann bjarga Læraraskúlanum, skal koma í fíggjarnevnd- ina. Avleiðingarnar eru í øllum førum, at fyrrverandi landsstýrismaðurin í mentamálum, Tórbjørn Jacobsen, í fyrsta lagi og Karsten Hansen í øðrum lagi hava borið so í bandi, at Læraraskúlin ikki kann taka næmingar inn í ár. Og hóast rektarin hevur gjørt sína skyldu og kunnað Mentamálastýrið um støð- una í góðari tíð, er tað hann, sum alment av polit- iska myndugleikanum verður lagdur undir at mis- røkja sítt arbeiði. Skjølini, sum Sosialurin hevur fingið innlit í, prógva, at bæði Tórbjørn Jacobsen og Karsten Hansen hava sagt ósatt í hesum máli. Tórbjørn hevur sagt ósatt um vant- andi fíggjaræltanina, og Karsten Hansen hevur sagt ósatt, tá hann alment hevur sagt, at trupulleikin er nýggjur fyri honum. Orsøkin til, at Læraraskúlin ikki kann taka inn næmingar í ár er reint politiskt. Rektarin og embætisverkið hava fleiri ferðir í góðari tíð víst á tørvin á hægri játtan, meðan landsstýrismenninir hava vent deyva oyrað til. Nú geva politikararnir rektaranum skuldina Mynd: Jens Kristian Vang POLITIKKUR & SAMFELAG C M Y K 7 6 NOKIA 3310 Postordrar verða avgreiddir kr. 1.575,- Tann nógv eftirspurda GSM telefonin til tey ungu er aftur á goymslu