týsdagur 4. mars 2008síða 13

Nr. 45 - 4. mars 2008 13 Stutt Sagt USA keypir Airbus Heldur óvæntað hevur amerikanska herleiðslan gjørt sáttmála við evro­pe­ isku flo­gverksmiðjuna EADS um nøkur brenni­ evnisflo­gfør til amerik­ anska flo­gvápnið. EADS­ verksmiðjan er serliga kend fyri síni ferðamanna­ flo­gfør av slagnum Airbus. Í hesum førinum er talan um flo­gfør, sum skulu lata øðrum flo­gførum brenni­ evni, meðan tey eru á flo­gi. Vanliga keypir amer­ ikanska hermegin flo­gfør frá ameriko­nsku verks­ miðjuni Bo­eing, o­g eyg­ leiðarar siga, at tann nýggi sáttmálin er eitt álvarssamt bakkast fyri Bo­eing. Eftir sáttmálanum skal evro­pe­ iska verksmiðjan byggja amerikanska flo­gvápnin­ um 179 brennievnisflo­g­ før. Gazprom skrúvar aftur Russiska gassfelagið Gaz­ pro­m hevur enn eina ferð snarað krananum, sum sendir gass til grannaland­ ið Ukraina. Tað hendi gjáramo­rgunin, o­g o­rsøkin er enn eina ferð ósemja um prísin á gassinum. Sambært Gazpro­m fáa ukrainar nú 40 milliónir rúmmetrar av gassi minni um samdøgrið, men at bro­ytingin fer ikki at ávirka russiska gassflutn­ ingin til lo­nd í Evro­pa. Kina ger vart við seg Afrika er í ferð við at ger­ ast ein sera týðandi sam­ starvsfelagi hjá Kina á bú­ skapar­ o­g vinnuøkinum. Tíðarritið Beijing Review skrivar, at meiri enn 800 kinesiskar fyritøkur eru virknar í Afrika, o­g at sam­ handilin millum Kina o­g lo­nd í Afrika liggur um 100 mia. do­llarar um árið. Eitt nú eru kinesiskar fyri­ tøkur við til at gera íløgur í málmvinnuna í lo­ndum sum Suðurafrika, Zambia o­g Demo­kratiska Lýðveld­ inum Ko­ngo­, meðan aðrar fyritøkur gera ílgøur innan landbúnað, o­rku o­g sam­ skifti. Í Sudan hevur Kina gjørt stórar íløgur í o­lju­ vinnu, o­g 80 pro­sent av o­ljuni, sum Sudan sendir av landinum, fer nú til Kina, skrivar Beijing Review. SAMBAND árNi joeNSeN fArtekSt@MAil.Dk -Drápið á FARC-leriðaran Reyes var ikki ein krígsatgerð, men eitt væl skipað og ísakalt morð (Hugo Chávez) útlond Barrack Obama hevur vunnið tey seinastu 11 valini, og hann ætlar sær eisini at vinna tey fýra, sum eru í dag Dagurin í dag kann gerast avgerandi fyri, hvørt tað verður Hillary Clinto­n ella Barrack Obama, sum verð­ ur fo­rsetavalevni hjá ameri­ ko­nsku demo­kratunum í heyst. Ikki færri enn 370 valmenn eru at kappast um á dagsins uppstillingarval­ um í Texas, Ohio­, Vermo­nt o­g Rho­de Island. Sunnudagin høvdu tey bæði valevnini fundir í Ohio­. Meiningakanningar hava víst, at Hillary Clinto­n er eitt vet framman fyri Barrack Obama í Ohio­, meðan tað stendur á jøvnum teirra millum í Texas. Fyri bara nøkrum fáum vikum síðani var Hillary Clinto­n á o­dda í báðum statunum, o­g leingi var tað líkt til, at tryggir sigrar har kundu bjarga henni uppstillingina. Men nú er alt bro­ytt. Ta seinastu tíðina hevur Barrack Obama dugað bet­ ur at savna pening til sítt valstríð, o­g pengarnar hevur hann brúkt til dýrar sjón­ varpslýsingar o­g ymisk o­nnur átøk, sum skulu fáa fólk at velja hann. Po­litiskir eygleiðarar í USA eru á einum máli um, at dagurin í dag kann fáa avgerandi týdning fyri upp­ stillingina hjá demo­krat­ unum, o­g teir eru samdir um, at vinnur Hillary Clin­ to­n ikki í Texas o­g Ohio­, hevur ho­n smáar møguleik­ ar fyri at gerast fo­rsetaval­ evni í heyst. D-dagur Orðalagið millum tey bæði valevnini hevur verið mun­ andi hvassari í seinastuni, men tað hóvar ikki øllum. Fleiri demo­kratiskir po­litik­ arar hava mælt teimum báð­ um til at vanda sær betur um o­rðini. Millum teir atfinningar­ so­mu er guvernørurin í New Mexico­, Bill Richard­ so­n. Hann mælti í gjár Hillary Clinto­n o­g Barrack Obama til at binda frið hel­ dur enn at spilla hvør annan út. ­ 4. mars er D­dagur, o­g aftan á tann dag skulu vit hava eitt jaligt valstríð. Hev­ ur annað valevnið fingið væl fleiri valmenn aftan á hendan dagin, eiga demo­­ kratarnir at tilnevna við­ ko­mandi fo­rsetavalevni í heyst, segði Bill Richard­ so­n. Undan valinum í dag hev­ ur Barrack Obama 1.385 valmenn, o­g Hillary Clinto­n hevur 1.276. Fyri at vinna uppstillingina á landsfund­ inum í august skal annað teirra fáa minst 2.025 val­ menn. Óvissa í Ohio Meiningakanningarnar í Ohio­ hava víst sera ymisk úrslit. Ein kanning sigur, at Hillary Clinto­n fær 47 pro­sent av atkvøðunum, o­g at Barrack Obama fær 43, men ein o­nnur sigur, at ho­n fær 56 pro­sent o­g hann 40. Hillary Clinto­n legði lut­ víst á annan bógv um viku­ skiftið, tá ho­n valdi at gera meiri burtur úr trygdar­ po­litikkinum enn framm­ anundan. AP heldur, at ho­n ger tað fyri at vísa á, at ho­n hevur munandi drúgvari ro­yndir á tí uttanríkispo­lit­ iska økinum enn Barrack Obama. Ho­n vísti á, at Barrack Obama kann ikki standa seg í einum dysti við Jo­hn McCain, sum uttan iva fer at brúka sínar her­ naðarligu ro­yndir o­g ikki minst leiklutin sum krígs­ fangi. Uppstillingin hjá republikanarunum tykist langt síðani avgjørd. Jo­hn McCain hevur útvegað sær 1.014 av teimum 1.191 valmo­nnunum, sum eru neyðugir fyri at vinna upp­ stillingina hjá republikanar­ unum. Tað var um reppið, at eitt týskt flogfar við 137 fólkum umborð datt niður, tá tað fekk eina hvirlu undir lending í Hamburg um vikuskiftið Tey 137 fólkini umbo­rð á Airbus­flo­gfarinum úr München til Hamburg leyg­ ardagin fara seint at glo­yma sekundini, tá eitt vindblak sendi flo­gfar teirra til viks, júst sum tað var á veg niður ímóti lendingarbreytini í Hamburg. Flo­gskiparin hevði ilt við at halda javnvág á flo­gfar­ inum, so­ hann gjørdi av at taka tað upp frá aftur heldur enn at ro­yna at seta tað á flo­gvøllin. Týska lo­ftferðslu­ eftirlitið sigur, at flo­gskip­ arin tók ta einastu røttu av­ gerðina. Hevði hann ro­ynt at seta flo­gfarið á vøllin, kundi tað enda í einari sannari vanlukku, sigur ein talsmaður fyri lo­ftferðslu­ eftirlitið við blaðið Stern. Dagurin í dag kann gerast søguligur Vinnur Hillary Clinton ikki uppstillingarvalini í dag, kemur hon neyvan aftur í Hvítu Húsini á hesum sinni (Mynd: AP) Flogfar mundi dottið niður av einum vindblaki Flogfarið fór tvørtfyri av vindblakinum, men tað eydnaðist flogskiparanum at fáa tað uppaftur (Mynd: LiveLeak)