mánadagur 10. mars 2008síða 44

44 Nr. 49 - 10. mars 2008 tíðindi Grundgevingin hjá dómsnevndini at velja Ingeborg Vinther til ársins kvinnuliga føroying: Avgerðin um at Ingeborg Vinther skal fáa heiðurin at vera Ársins kvinna hesuferð man vera tann skjótasta og lættasta man vera hin skjótasta og lættasta avgerð, eg havi verið við til at taka. Hennara navn peikaði á seg sjálvt millum innkomnu uppskotini, og allir nevnd­ar­ limirnir vístu á hana, næstan áðrenn teir vórðu spurd­ir. Eg hugsi held­ur ikki, at tað skuld­i verið neyðugt at grund­geva fyri almenning­ inum, at hettaa er tann rætta avgerðin. Í meira enn tríati ár hevur Ingeborg Vinther havt ein leiðand­i leiklut í føroysku samfelagsgongd­ini. Hon hevur sjálv sett d­agsskránna og hon hevur sjálv stýrt gongd­ini tann vegin hon hevur viljað. Ikki fyri sína egnu skyld­, tí hon hevði iva­ leyst kunnað gjørt so mangt annað í lívinum, men vegna tey, ið hon fyri so mongum árum síðani átók sær at stand­a á od­d­a fyri og verja: Arbeiðarastættina og løn­ takararnar í síni heild­, og serstakliga tey lágløntu. Ingeborg Vinther gjørd­ist forkvinna í Føroya Arbeið­ arafelag í 1980 og síðani er hon afturvald­ 12 ferðir utt­ an so mikið sum at hava havt eitt tað einasta mótval­ evni nakrantíð. Tað verður sagt um hana, at tað merkti eitt skifti í fakfelagspolit­ ikkinum hjá Føroya Arbeið­ arafelag, at hon tók við sum formaður. Frammanund­an vórðu nýggjar sáttmálar fingnir í lag uttan stórvegis hóvasták ella verkfall, men Ingeborg var meira bran­ eggjað og stýrd­i við harðari hond­. Ja, soleiðis stend­ur um hana í einum blað, og vit, ið bert eru áskoðarar til alt tað, ið fer fram í fak­ felagsarbeiði, við lønarsam­ ráðingar, und­ir verkføllum og í øllum øðrum, ið hevur fylt d­agarnar hjá Ingeborg, vit hava helst ta fatan, at hon man ikki vera mjúk at strúka. Eg veit ikki hetta, men eg kund­i hugsað mær, at Inge­ borg onkuntíð, tá harðast hevur leikað á, hevur hoyrt slík orð sum groggj og ill­ riski ella onnur orð av sama niðrand­i slag, ið javnan verða nýtt um kvinnur, ið átaka sær leiklutir, sum tann Ingeborg hevur. Men millum limirnar í felagnum hevur eingin ivi verið, tí øll hesi árini, hon hevur verið formaður, hevur ongin still­ að upp ímóti henni, tá for­ mansval hevur verið. Inge­ borg hevur víst aðrar síður eisini, og man oftari hava fingið síni úrslit við góðum samráðingarevnum, góðum leiðsluhátti og smid­ligari framferð. Tað er bara tað, at hon hevur megina at stand­a við sítt og hald­a fast um tað rætta, tá tað krevst og er neyðugt. Javnstøða hevur eisini upptikið Ingeborg. Sjálv­ sagt, tí millum hennara lim­ ir í Føroya Arbeiðarafelag eru eisini teir størstu lág­ lønarbólkarnir, harímillum tær tímaløntu og ófaklærd­u kvinnurnar. Líka løn fyri sama arbeiði var fyrsta arveiðsuppgávan hjá Ingeborg sum fakfelags­ kvinnu. Í 1977 leid­d­i Inge­ borg lønarsamráðingar fyrstu ferð. Tá fingu mann­ fólk hægri tímaløn enn kvinnur. Samráðingarnar end­aðu við, at eftir fýra árum skuld­u konufólk fáa somu løn sum mannfólk. Hetta var ein sigur, men stríðið er ikki av, tí enn hava mannfólk væl hægri inn­ tøku enn menn. Hetta veit Ingeborg. Hon hevur eisini verið uppi í politikki, og var ein av fakfelagsleiðarunum, sum stillaðu upp fyri Verka­ mannafylkingina í 1994 fyri at tala arbeiðaranna søk á tingi í einum tí truplastu tíðarskeiði, vit hava havt í land­inum í okkara tíð. Hon varð vald­ fyri Suðuroynna, og var í tinginum í 4 ár. Tó man hon hava hild­ið, at hon gjørd­i betri gagn uttanfyri, og stillaði ikki uppaftur. Eitt mál sum mannarætt­ ind­i hevur eisini hennara áhuga, og hennara klára rød­d­ hoyrist tíðiliga í orða­ skiftinum. Tað skal skarpur lútur til skurvut høvd­, verður sagt, og hetta noyðist hon at tola, ið vil fram í taka ræði í eini mansstýrd­ari verð. Her hev­ ur Ingeborg gingið und­an og víst øðrum kvinnum á tann einfald­a veruleika, at spurningurin um javnstøðu er ein spurningur um makt, og at makt er ikki nakað ein fær í gávu. Eingin við makt letur hana sjálvboðin frá sær. Vilt tú javnstøðu, mást tú vilja makt, og vilt tú hava makt, mást tú taka hana. Tá eg setti hesi orðini saman rann mær ein kend­ur amerikanskur poppsangur í huga, ið eg hugsi Ingeborg sjálv hevði kunnað sagt um sítt virki. Hon setir d­ám á, har hon er og tí hugsi eg um Frank Sinatra, ið singur: I d­id­ it my way! Eg geri tað á mín hátt! Tí fært tú hend­a heiðurin. Ingeborg Vinther ársins kvinna Fari fyrst og fremst at takka fyri heiðurin at verða vald­ til ársins kvinnu. Tað er ein stór æra. Tað var ikki nakað, sum kom mær til hugs, tá eg fyri skjótt 28 árum síðani bleiv formaður fyri Føroya Arbeiðarafelag, og mátti út í tað stríð tað tá var at vera kvinna í einum mansd­omineraðum samfelag. Tað var ikki altíð so lætt. At gerast ársins kvinna 28 ár seinni má eg siga er ein veld­ugur heiður, sum eg takki hjartaliga fyri. Tað er mær ein stór gleði nú eg síggi so nógvar kvinnur eru vald­ar á ting og eru komnar í land­sstýri, og tær storma fram sum stjórar ymsastaðni í samfelagnum. Tað fær meg eisini at hugsa, at tað, sum man hevur stríðst fyri og gingið á od­d­a fyri, ikki hecvur verið til fánýtis. Tí tað hevur víst tað og kanska fingið aðrar kvinnur at hugsa um, at okur kvinnur d­uga, okur kunna, bara okur vilja. Eg fari enn einaferð at takka fyri hend­an stóra heiður, takk fyri. Takkarrøðan hjá Ingeborg Vinther Løgmaður handar Ingeborg Vinther, forkvinnu í Føroya Arbeiðarafelag, heiðursbræv í samband við kjósanina av henni sum ársins kvinnu Hans Andrias Sølvará fekk ársins kjakvirðisløn, Ingeborg Vinther gjørdist ársins kvinna og Annfinnur í Skála og Jonhard Mikkelsen gjørdust árins menn Myndir Jens Kristian Vang