fríggjadagur 14. mars 2008síða 35

Nr. 53 - 14. mars 2008 35 Stutt Sagt 15 ár fyri kynsligan ágang Dómsvaldið í Kambodja hevur dømt ein týskan mann 15 ára fongsul fyri kynsligan ágang ímóti ein­ ari 13 ára gamlari gentu. Tann 61 ára gamli Walter Munz varð tikin í síðsta mánað, tá løgreglan kom fram á hann og gentuna á einum gistingarhúsi. Und­ ir rættarviðgerðini kom fram, at gentan Walter Munz hevði gjørt seg inn á gentuna fleiri ferðir, og umframt fongsulsdómin skal hann rinda gentuni 7.000 amerikanskar dollar­ ar í sekt. Walter Munz helt uppá, at hann var ósekur, men læknakanningar stað­ festu, at gentan hevði verið fyri kynslingum ágangi. Al-Qaeda rænt ferðafólk Ein deild hjá yvirgangsfel­ agsskapinum al­Qaeda hevur burturflutt tvey eyst­ urríksk ferðafólk í Tunesia. Burturflytararnir hava boðað algersku myndug­ leikunum frá, at tey bæði ferðafólkini sleppa ikki leys, fyrr enn teir limir í al­Qaeda, sum sita í fongsli í Tunesia og Algeria, eru latnir leysir. Burturflytarar­ nir hava almennakunngjørt seks myndir av teimum báðum eysturríksku ferða­ fólkunum, og sambært Reuters er talan um Wolf­ gang Ebner og Andreu Kloiber. Sambært tíðinda­ stovuni hava eysturríksku myndugleikarnir váttað, at tey bæði eru horvin í Tunesia. Kanna Chávez Amerikanska uttanríkis­ ráðið kannar, um hald er í skuldsetingunum um, at Venesuela hevur hjálpt kolombisku uppreistrar­ rørsluni FARC við peng­ um. Kolombiska stjórnin sigur seg hava fingið fatur á skjølum, sum vísa, at FARC hevur fingið 300 mió. dollarar úr Venesuela eftir boðum frá landsins forseta, Hugo Chávez. Amerikanski uttanríkis­ ráðharrin, Condoleezza Rice, segði í gjár, at USA fylgir gjølla við, hvat kemur fram í málinum. SAMBAND árNi joeNSeN fArtekSt@MAil.Dk - Forsetin gav okkum boð um at eta okkara fíggindar, eisini ST-hermenn, so fólk skuldu ræðast okkum (Joseph Marza) útlond Ovastin fyri drápslið­ unum hjá fyrrverandi forsetanum í Liberia, Charles Taylor, sig­ ur, at forsetin bað menn sínar eta ST­ hermenninar Charles Taylor, sum var for­ seti í afrikanska landinum Liberia, situr í hesum døgum í einum rættarhøli í niðurlendska býnum Haag, tí altjóða krígsbrotsmannad ómstólurin hevur ákært hann fyri at hava framt ell­ ivu brotsverk ímóti manna­ ættini undir borgarakrígnum í Liberia. Altjóða dómstólurin hev­ ur fleiri vitni í málinum. Eitt teirra er Joseph Marzah, sum var ovasti fyri teimum serligu drápsliðunum, sum høvdu til uppgávu at beina fyri øllum, sum vóru ímóti forsetanum. Tað hevur ljóð­ að, at forsetin gav sínum monnum boð um at eta teir mótstøðumenninar, sum fullu, og tann spurningin fekk Joseph Marzah í rætt­ inum í gjár: ­ Bað Charles Taylor tykk­ um eta fólk, spurdi ákærin. ­ Ja, tað skuldu vit gera, fyri at fólk skuldu ræðast okkum, svaraði Marzah. Fyrrverandi ovastin fyri liberisku drápsliðunum greiddi sinniliga frá, at mannaátið stóðst av hevndar­ hugi og svongd. Teir her­ menn, sum ikki gjørdu eftir boðum forsetans, vórðu skot­ nir, segði Joseph Marzah. Hann greiddi frá, at tað vóru ikki bara heimligir fíggindar, sum endaðu sum føði hjá drápsliðunum, men at friðarvarðveitandi her­ menn úr Nigeria og ST­ hermenn liðu somu lagnu. CNN sigur, at Joseph Marzah verður mettur sum eitt sera týðandi vitni í rætt­ armálinum ímóti Charles Taylor, og at hnn skal hava játtað at vitna eftir at hava fingið vissu fyri, at hann og hansara næstu fáa neyðuga verju. Í ES­londunum liva 17 milliónir fólk undir korum, sum eru niðan fyri fátækramarkið Búskapur og arbeiðsmarkn­ aður eru høvuðsevnini á topp­ fundinum hjá ES­londunum, sum byrjaði í gjár. Undan fundinum hava leiðararnir fingið eina frágreiðing frá ES­nevndini, sum sigur, at tey bæði seinastu árini eru seks milliónir arbeiðspláss komin afturat í Evropa. Evropeiski løntakarafel­ agsskapurin ETUC heldur lítið um tað talið. Felags­ skapurin vísir á, at talið á etimum, sum arbeiða part­ tíð, er vaksið sera nógv í Evropa, og at tey seinastu 10 árini er talið á teimum, sum hava parttíðarstarv, vaksið 10 milliónir. Men tølini vísa eisini, at 20 pro­ sent av teimum, sum eru í parttíðarstarvi, eru tað, tí tey hava ongan møguleika at fáa fulltíðarstarv, sigur ETUC og leggur afturat, at ES er ikki nóg sosialt. Felagsskapurin var á fundi við ES í gjár, og har varð víst á, at 31 milliónir løntakarar í ES­londunum hava eina løn, sum liggur beint oman fyri fátækra­ markið, og at 17 milliónir hava eina inntøku, sum er niðan fyri fátækramarkið. ­ Tað verður sagt, at tann evropeiska arbeiðsmegin skal laga seg eftir broyttum umstøðum fyri at møta altjóða avbjóðingum. Men royndirnar vísa, at skerd rættindi geva ikki fleiri møguleikar. Ístaðin fyri fáa vit fleiri ótrygg og vánalig arbeiði, og tað er skaðiligt fyri tey góðu arbeiðsplássini. sigur aðalskrivarin í ETUC, John Monks, við Reuters. ETUC varð stovnað í 1973 og umboðar fakligar felagsskapir í 36 evropeisk­ um londum. ES er ikki nóg sosialt Slovenia hevur formansskapin í ES í løtuni. Her heilsar slovenski forsætisráðharrin, Janez Jansa, italska forsætisráð- harranum, Romao Prodi, tá toppfundurin byrjaði í gjár Mynd: AP Gav monnum sínum boð um at eta ST-hermenn Fyrrverandi liberiski forsetin Charles Taylor er ákærdur fyri fleiri brot ímóti mannaættini Mynd: Reuters