fríggjadagur 28. mars 2008síða 19

Nr. 60 - 28. mars 2008 19 tíðindi - Líkt er til, at lands- stýrið við ætlaðu broytingunum í manningarlógini ætlar at avtaka maskinistútbúgv- ingina, heldur Maskin- meistarafelagið Manningarlóg Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Nú landsstýrið hevur lagt fyri løgtingið uppskot um broytingar í manningarlóg­ ini, sum herfyri fekk fyrstu viðgerð á tingi, stúrir Maskinmeistarafelagið fyri, at hetta uppskot ­ um tað verður samtykt á løgtingi ­ sum tíðin líður fer at avtaka maskinistútbúgvingina. ­ Vit stúra í løtuni fyri, at útbúgvingin til skip við ein­ ari motorstyrki upp til 2999 KW samsvarandi STCW verður avtikin. Men hetta má ikki henda, leggur felag­ ið dent á. Maskinmeistarafelagið heldur ikki, at menn við dugnaskaparbrævi eiga at fáa rættindi til at mynstra við fiskiskipum, sum hava motorar upp til 1499 KW. ­ Maskinmaðurin er minst líka so týdningarmikil umborð á einum fiskiskipi, sum hann er umborð á einum farmaskipi. Hetta er eitt mál, sum fyri okkum snýr seg um neyðugar før­ leikar og ­ ikki minst ­ trygd á sjónum, sigur Maskin­ meistarafelagið, nú vinnu­ nevnd løgtingsins væntandi fer at viðgera málið um broytingar í manningar­ lógini á fundi í dag. Felagið heldur, at ætlaða slakingin í krøvunum til maskinmenn samsvarar illa við málið hjá landsins kosnu kvinnum og monnum um, at útbúgvingarstøðið í Føroyum skal betrast. ­ Vit vóna tí, at vit sum felag, ið umboðar henda bólk av fakkunnleika, verða hoyrd í hesum máli, áðrenn nøkur broyting verður samtykt, ið ávirkar okkara øki, sigur Maskinmeistara­ felagið, sum er hart ímóti nevndu broytingum, ið landsstýrið skjýtir upp. Eftir at hava sæð tekn- ingar av nýggjasta skipinum, sum Hanus Hansen, reiðari, varðar av – Nærabergi – gekk Føroya Fiski- mannafelag við til, at manningin kundi avroknast eftir nótaskipasátt- málanum. Hvørki Næraberg ella Carlton hava nótareiðskap, men eru júst somu skip í somu vinnu, tó at Næraberg er størri. Kortini ger Føroya Fiskimannafelag mun á hesum skipum Carlton-Málið Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Nú málið um pelagiska skipið Carlton hevur verið nógv frammi í fjølmiðlun­ um, hevur Sosialurin hugt upp á søguna aftanfyri sátt­ málan hjá ídnaðarskipum og sáttmálan hjá nótaskipum – við atliti til eitt skip av støddini hjá Carlton. Í end­ anum av greinini fara vit eisini at samanbera Carlton við Næraberg, sum herfyri kom í føroyska fiskiskipa­ flotan. Søgan aftanfyri Vit eru komin eftir, at ver­ andi sáttmáli fyri ídnaðar­ skip er gjørdur í 1971. Hes­ in gav 27% eftir frádrátt fyri landing. Skiparin fekk 1,6 part, og meistari og bestimaður 1,2 part hvør. Ídnaðarskipini vóru tá skip, sum tóku eini 200 tons, og manningartalið var 5. Frammanundan hesi tíð­ ini varð ein sáttmáli gjørdur fyri nótaskip, sum høvdu umleið somu stødd. Her taldi manningin 12­14, og skiparin fekk 2,75 partar. Sum árini gingu, gjørdust nótaskipini størri og størri, og tey fóru eisini í størri mun at trola. Sum tíðin leið, varð ein sáttmáli gjørdur fyri tey størru nótaskipini, sum gav 17,5% til manning­ ina, meðan manningin við teimum smærru skipunum fekk 20%. Sheanne kemur Fyri nøkrum árum síðan kom so Sheanne, núverandi Carlton, men Føroya Reið­ arafelag reisti ikki spurning­ in um serligan sáttmála fyri skipið. Tí verður manningin avroknað eftir ídnaðarsátt­ málanum. Sum tíðin gongur, meta yvirmannafeløgini, at She­ anne líkist meira einum nótaskipi enn einum ídnað­ arskipi. Feløgini hanga seg ikki minst í støddina á skipi­ num, sum lastar 1500 tons. Í maskinuni krevjast tríggir mans, eins og kokkurin við einum størri manningartali fær ¼ part eyka, sum hann annars ikki fær við ídnaðar­ skipum. Sheanne fær tí sama sátt­ mála sum tey smærru av teimum størru nótaskipu­ num, nevniliga 20% ­ og somu yvirmannapartar. Hetta merkir, at fyri at fáa somu yvirmannapartar, fara yvirmenn niður í fiskiparti. Skoytast skal uppí, at er manningin við Carlton av­ roknað við 24%, merkir hetta veruliga, at skipara­ parturin er 2,4 partar – og ikki 2,75. Ber seg ikki Sheanne, sum Bjarti Mohr tá eigur, ber seg ikki og verður seldur Seafreeze við Hanusi Hansen, reiðara. Hanus ger avtalu við Før­ oya Fiskimannafelag fyri 2006 um, at tá ið Carlton partrolarar saman við nóta­ skipi, skal manningin av­ roknast eftir hesum sáttmála – 20%. Í 2007 ger reiðarin avtalu við manningina um eina fasta útgjaldsskipan, og er hetta innan rammurnar av sáttmálanum. Men so av­ talar reiðarin eisini eitt lægri býtisprosent, sum má sigast at vera í stríð við sið­ bundnar reglur. Brot fyri rættin Tá ið talan er um sáttmála­ brot ­ ella ivi um hetta ­ er mannagongdin at fara í rætt­ in við slíkum málum, sum soleiðis eru avklárað við dómi. Soleiðis varð eisini gjørt í hesum førinum við stríðs­ spurninginum um býtispro­ sent millum manning og reiðara á Carlton. Men nú hendir tað, at samstundis sum hetta rættar­ mál koyrir, lýsir formaðurin í Føroya Fiskimannafelag, Jan Højgaard, mynstringar­ bann fyri limir felagsins. Somu skip – ymiskir sáttmálar Ein annar spurningur er, hvar Carlton í veruleikanum hoyrir heima í sáttmála­ høpi. Munurin millum hetta skipið og hini nótaskipini er, at hesi seinnu eru kombi­ nerað nóta­ og trolskip, meðan Carlton bert kann trola. Tað, sum nú er hent, er, at nýggjasta skipið, sum Han­ us Hansen varðar av ­ Næra­ berg – sum skilst hevur fingið tilsøgn frá Føroya Fiskimannafelag um at avrokna manningina við 17,5% eftir nótasáttmála­ num. Og kortini hevur Næra­ berg ikki nótaútgerð. Hetta ger Næraberg til júst sama skip sum Carlton, men bert nakað størri. Sá tekningarnar Formaðurin í Føroya Fiski­ mannafelag, Jan Højgaard hevur lagt Hanus Hansen, reiðara, undir at hava lump­ að felagið. Men reiðarin hevur upplýst, at hann hevur lagt tekningarnar fyri FF, og hetta er ikki aftur­ víst. Sosialurin hevur fingið váttan fyri, at Jan hevði sæð tekningarnar, áðrenn Næra­ berg fekk loyvi at avrokna manningina eftir nótasátt­ málanum. Soleiðis hevur Føroya Fiskimannafelag í hesum førinum góðkent, at skip í nótaskipastødd verða av­ roknað eftir nótasáttmála. FF ger mun á Nærabergi og Carlton Stúra fyri framtíðar maskinistútbúgving Føroya Fiskimannafelag hevur góðkent, at manningin við Nærabergi kann avroknast eftir nótaskipasáttmála, sum er 17,5%, men krevur, at manningin við Carlton verður avroknað eftir ídnaðarsáttmála, sum er 27%. Myndin er av formanni og næstformanni FF’s, Jan Højgaard (th.) og Eyðuni Johannesen Mynd: Vilmund Jacobsen Mynstringarbannið hjá FF mótvegis Carlton hevur nú staðið við tað mesta av einum mánaða Páll Hansen er formaður í Maskinmeistarafelagnum Mynd: Vilmund Jacobsen