mánadagur 31. mars 2008síða 30

30 Nr. 61 - 31. mars 2008 tíðindi FLOKSTING Leo Poulsen leo@sosialurin.fo myndir: Leo Poulsen Tjóðveldi hevði árliga floks­ tingið um vikuskiftið. Hesa­ ferð var tingið sett við Gjógv, sum er gomul tjóð­ veldisbygd. Hetta nam for­ maðurin, Høgni Hoydal, eisini við í formansfrágreið­ ing síni. Hann sigur: »At súgva sær mátt úr bókum og námi, hevur verið hávirt, og framúr lær­ arar hava lagt grundina í bygdaskúlunum og eggjað til víðari lestur og sjónar­ ring. Og tey, ið hava verið øðrvísi og hava søkt øðrvísi leiðir í útbúgving, arbeiði og lívshátti, hava verið vird og ikki háað ella spottað av bygdafólkinum. Ongin ivi er um, at hetta er ein meginorsøk til at so mong hugsjónarfólk, undan­ gongufólk og mentafólk eru sprottin higani. At fólk hava leitað út, og hava leit­ að heimaftur við nýggjum íblástri. At fólk onga and­ søgn hava sæð í at virða og menna sín egna mentanararv í støðugum samskifti við heimsins krøv og møgu­ leikar.« Høgni Hoydal nam eisini við altjóðagerðina: »Vit mugu síggja allan heimin sum okkara leikpall og eisini okkara ábyrgd. Vit mennast ikki sum fólk og skapa nútímans menningar­ møguleikar fyri okkara komandi ættarlið uttan so, at vit eru í beinleiðis sam­ skifti við heimsins krøv og avbjóðingar. Frælsi er ikki ein spurn­ ingur um frælsi frá krøvum og trupulleikum. Men ein spurningur um frælsi til at taka lut og taka ábyrgd. Eis­ ini har tað kostar mistøk, stríð og pengar. Altjóðagerð er mest brúkta og flusnaða hugtakið í dag. Hon er ein veruleiki, men tað merkir ikki, at heimurin er grundleggjandi broyttur til tað betra. Altjóðagerð er í grundini spurningur um nýggjar sam­ skiftismøguleikar, nýggjar flutningsmøguleikar, nýggj­ ar møguleikar at vinna og tapa. Fyri lond, fólk, vinnu og mentanir. Har tíð og rúmd og sambond eru broytt og skapa møguleikar til nýggjar samansetingar.« Prógvað tað øvugta Høgni Hoydal vísti á, at flokkurin hevur prógvað, at hann megnar at standa sam­ an, og at hann hevur megnað at vunnið tvey val síðani seinasta floksting. Sanniliga er nógv hent og mangt broytt síðani vit vest­ uri í Miðvági í fjør hildu seinasta regluliga floksting. »Tá spáddu onnur, at Tjóðveldið fór at fara í tvín­ ingar og ganga langt aftur, orsakað av stríðnum um broytingar í revsilógini og verju av minnilutabólkum. Vit prógvaðu tað øvuta. Og hava síðani vunnið tvey val so dyggiliga, har vit í báðum førum gjørdust landsins størsti flokkur. Tá koyrdu onnur okkum í bás millum hinar flokkarnar og hartaðu okkum fyri vant­ andi javnstøðu og kvinnu­ umboðan í politikki. Vit prógvaðu tað øvuta og hava nú javna umboðan av bæði kvinnum og monn­ um á tingi og í stjórnini. Til fyri fáum mánaðum síðani teknaðu onnur eina mynd av okkum sum ein flokk, ið ikki kundi sam­ starva við aðrar, og spáddu okkum eina oyðimarkar­ gongd í andstøðu, meðan ABC­samgongan fór at halda fram í ókomin ár. Vit prógvaðu tað øvuta. Vit eru nú aftur í stjórn og hava eftir mínum tykki gjørt eitt stjórnargrundarlag, sum er í fullum samsvari við okkara mál, hugsjón og valskrá. Vit hava knýtt sam­ starv millum flokkar, ið kunnu bróta stillstøðuna og gomlu forðingarnar í okkara politisku skipan. Og vit sita fyri málum, ið eru bulurin í at broyta og menna Føroyar til eitt frælst, sjálvbjargið og kappingarført samfelag í heiminum. Til fyri stuttum spáddu nógv, at Tjóðveldi fór bert at vera umboðað av politik­ arum í miðstaðarøkinum. Vit hava nú prógvað tað øvuta, har vit hava 12 dugna­ lig fólk úr nærum øllum landinum, ið virka fulla tíð í landspolitikki – umframt fólkatingsumboðið.« Semja um nógv mál Nýggja samgongan hevur sett sær nógv mál fyri. Hon hevur ikki fingið lættastu byrjanina, og atfinningarnar hava – sambært Høgna Hoy­ dal – verið nógvar, bæði í fjøl­ miðlunum og millum fólk. »Men hyggja vit at polit­ isku málunum og hugsjón­ unum, sum hendan stjórnin hevur sett sær og byggir á, so er talan um eina nýggja kós og stórbroytingar. Í hesi nýggju samanseting hava vit millum annað fingið semju um: • At taka 14 mál á føroyskar hendur – harundir stórmál sum útlendingamál, persónsrætt og revsirætt. • At minka blokkstuðulin við 117 mió. so hann fer niðurum 500 mió. • At leggja føroysku stjórn­ arskipanina til fólka­ atkvøðu. • At gera fíggjarliga upp­ gerð við Danmark. • At stovna føroyskt uttan­ ríkisráð, vinna limaskap í altjóða felagsskapum og stovnum, fáa frælsa atgongd til altjóða sam­ starv fyri vinnu, mentan, gransking og borgarar og styrkja okkara samleika í altjóða høpi. • At fáa skil á búskaparstýr­ ingina, stovna búskapar­ grunn og skipa ein sjálv­ berandi búskap • At gera miðvísar íløgur í útbúgving og gransking og skúlaskap. • At gera vinnuframaskip­ anir • At broyta tilfeingisumsit­ ingina og skipa fiskidaga­ marknað til tess at fáa javna kapping. • At styrkja okkara sam­ leika við miðvísum ment­ anarpolitikki (sum ikki er avbyrgjandi og nalvaskoð­ andi, soleiðis sum tað annars varð lagt út í pressuni). • At fara málrættað eftir at geva veikastu samfelags­ borgarunum javnbjóðis rættindi og møguleikar til eitt virkið og virðiligt lív. • At smalka gjónna millum samfelagsbólkarnar við samhaldsføstum skattapol­ itikki og sosialpolitikki • At styrkja rættartrygd og javnstøðu í samfelagnum. • At fremja verulig tiltøk innan umhvørvi, orku og tilfeingisumsiting, sum krevja dyggar broytingar í framtíðini. • At broyta kommunala bygnaðin so kommunur­ nar gerast størri og kunnu kappst í rímiligari javnvág um at bjóða sínum borg­ arum nútímans kor – og harundir at gera eina útjavningarskipan Hetta eru alt hjartamál hjá Tjóðveldi og í fullum sam­ svari við okkara valskrá, stevnu og stevnumið.« Strammur fíggjarpolitikkur Eitt, sum formaður Tjóðveld­ is legði stóran dent á, er at førdur verður ein strammur fíggjarpolitikkur komandi árini. »Størsta avbjóðingin beint í løtuni er at fáa skil á fíggjar­ og búskaparpolit­ ikkinum, og beinanvegin at seta kósina til broytingar og nýskapan í politisku raðfest­ ingunum. Men tað krevur nógv av okkum. Vit mugu ikki gykla nøkrum fyri, at vit eru kom­ in til nakað búgvið borð. Tørvur er beinanvegin á at fáa skil á almenna fíggjar­ politikkin, orsakað av gongdini seinastu árini og at tálma framskrivaða og ótálmaða rakstrarkostnaðin til tess at gera nýggjar rað­ festingar. Vit mugu sláa rimmarfast, at meirnýtsla verður ikki góðtikin og neyv fíggjar­ stýring skal krevjast av øll­ um stjórum og stovnsleiðar­ um. Neyðugt verður at fara undir nøkur verulig bygnað­ arlig tiltøk til tess at skapa búskaparvøkstur frameftir. Har mugu vit tora at viðgera Meirnýtsla verður als ik - Vit mugu sláa rimmarfast, at meirnýtsla verður ikki góðtikin og neyv fíggjarstýring skal krevjast av øllum stjórum og stovnsleiðarum, segði Høgni Hoydal millum annað í formansfrágreiðing síni á flokstingi Tjóðveldis við Gjógv leygardagin Eini 80 fólk høvdu leitað sær norður til Gjáar til floksgintið hjá Tjóðveldi leygardagin