týsdagur 3. juli 2001síða 6

10 Nr. 124 - 3. juli 2001 Nr. 124 - 3. juli 2001 11 gult10 cyan10 magenta10 svart10 gult11 cyan11 magenta11 svart11 Gólvsølan 32 bátar seldu góð 47 tons um gólvsøluna hjá Fiska- marknaðinum fríggjadagin Syslu- nummar Skipanavn reiðskapur kilo FD 102 Bylgjan lína 426 FD 361 Súlan lína 1.248 FD1065 Áargarður lína 272 KG 123 Háenni lína 3.944 KG 125 Bjarnaberg lína 480 KG 127 Skurðaklettur lína 2.382 KG 171 Núpisklettur lína 900 KG 23 Nancy lína 716 KG 241 Fremad lína 1.427 KG 276 Skorhamar lína 923 KG 284 Hellisendi lína 2.311 KG 288 Heltnin lína 842 KG 293 Fagraenni lína 1.989 KG 334 Norðan lína 1.956 KG 391 Eysturhøvdi lína 347 KG 407 Jøkul lína 1.304 KG 47 Havsbrún lína 2.508 KG 512 Neshamar lína 750 KG 543 Halgafelli lína 1.417 KG 561 Fagriklettur lína 1.377 KG 587 Reynsmúli lína 3.048 KG 642 Bragd lína 4.327 KG 681 Nestindur lína 2.431 KG 703 Henny lína 533 KG 705 Sonja lína 310 KG 706 Skýlisklettur lína 728 KG 744 Osla lína 3.161 KG 79 Nevið Reyða lína 1.901 KG 832 Borgin lína 709 KG 92 Øldan lína 389 KG 94 Brid Ford lína 458 TN 723 Brattaskorð lína 1.678 Gólvuppboðssølan FISKIVINNUTÍÐINDI Vørunavn kilo Brosma 2 47 Brosma 3&4 134 Hýsa 1 10.301 Hýsa 2 8.749 Hýsa 3 6.308 Hýsa 4 4.915 Havtaska 0 138 Hvítingur 0 3.262 Kalvi 3 10 Kalvi 4 5 Longa 1 226 Longa 2 151 Longa 3 66 Longa 4&5 15 Reyðsprøka 0 14 Skøta 15 Skrubba 9 Steinbítur 18 Toskur 1 139 Toskur 2 2.339 Toskur 3 5.354 Toskur 4 3.297 Toskur 5 1.657 Upsi 3 20 Upsi 4 3 Føroyska fiskiveiðieftirlitið sigur, at føroyingar hava veitt helvtina av kvotuni av norðhavssildini. Føroyingar hava higartil veitt 20.114 tons av norðhavssild og kvotan er 45.140 tons. Bara ein bátur er á sildaveiðu í løtuni. Tað er Norðborg, sum frystir umborð. Roknað verður við, at farið verður aftur á sild í heyst. Útlitini fyri høgum prísi er góð. Sildin fer fyri umleið eina krónu til ídna og um fýra til seks krónur til matna. Føroysku nótabátarnir hava sera góðan fiskiskap eftir svartkjafti í íslendskum sjógvi. Seinnapartin í gjár kom »Tróndur í Gøtu« á Fuglafjørð við 2600 tons- um av svartkjafti. Christian í Grótinum var hósdagin fulllastaður av svartkjafti. Nakrar fáar dagar framman undan var hann eisini á Fuglafirði fullastaður af lodnu, sum hann hevði fingið í íslendskum sjógvi Krúnborg var eisini á Fuglafirði mitt í vikuni. Hon hevði fulla last og hevði fingið veiðuna eftir fimm hálum. Í fyrsta hál- inum hevði hon 500 tons. Sunnudagin 1. juli sleppa føroyingar at veiða lodnu í Eysturgrønlandi. Skipanin millum Føroyar og Ísland er soleiðis, at føroyingar sleppa at veiða lodnukvot- una í Eysturgrønlandi í ísl- endskum sjógvi. Tað vil siga, at grønlendska kvotan gevur møguleika at veiða lodnu í íslendskum sjógvi. Føroyski sjómannstrúboð- arin Torleif Johannesen er ein virkin maður og hann arbeiðir ikki bert við skip- um, sum liggja við bryggjukant. Hann hevur fyrr verið umborð á skip- um, sum royna í Barents- havinum og nú er hann og vitjar á feltinum á Flemm- ish Cap umborð á føroysku rækjuskipunum har á leið- ini. Fyrsta mánaðin skal Tor- leif Johannesen vitja um- borð á skipunum og síðan ætlar hann at vera maður umborð í ein mánað, áðr- enn hann kemur heim aftur. Hann veit ikki enn hvørjum skipi, hann skal vera við, men tað verður neyvan nakar trupulleiki, tí nógv skip eru á Flemmish Cap og tey skifta vanliga mann- ing, tá tey fara inn. Torleif hevur sjónbond við sær til skipini. Eitt er av einum andaligum møti, sum varð hildið umborð á »Føstuvarða« og eitt er av ymiskum andaligum sang- um. – Vit kunnu ikki halda á fram við at vera teir fittu dreing- irnir. Íslendarar pressa seg fram alla- staðni og vit sita eftir sum taparar. Tí hevur tað alstóran týdning, at standa fast við ikki at víkja fyri íslendar- um á Flemmish Cap, sigur Bjarni Petersen, skipari á »Artic Viking« Jørgen Niclasen, fiskimála- ráðharri, boðaði frá herfyri, at føroyingar fóru ikki at minka veiðuna á Flemmish Cap við 16.7 prosentum, sum NAFO hevði mælt til, tí tvey baltisk lond høvdu boðað frá, at tey fóru ikki at skerja veiðuna, og Ísland vildi bert skerja veiðuna við 10 prosentum. – Vit kunnu taka sum dømi kongafiskurin í Irm- ingarhavinum. Tað var før- oyingurin Leif Nolsøe, sum fann kongafiskin av vestur- lendsku londunum. Hann fekk nógvan fisk við »Skálafjalli«, men tá var ongin prísur. Russar høvdu veitt har í mong á framm- anundan, men ikki vest- lendingar og so slett ikki íslendingar. Vit veiða kanska við ov fáum skipum í fyrstuni og tá so verður býtt, so fáa vit alt ov lítið av kvotu samaborðið við hini. Og føroyingar mótmæla ikki, sigur Bjarni Pedersen. – Nú kongafiskaprísurin er uppi í gjøgnum, nú standa vit eftir við ongum, nú eiga vit bert 4000 tons. Íslendingar hava 40.000 tons og grønlendarar eru har við einum skipi og teir hava stóra kvotu, umframt, at teir sleppa at fiska ein part av kvøtuni í íslendsk- um sjógvi, sigur Bjarni Pedersen, skipari. Tá Føroya Fiskimannafelag fer undir nakað, so er tað grundugt og nú hevur fel- agið sent landsstýrinum sítt egna tilmæli til fiskidag- arnar. Hetta tilmæli telir góðar 40 síður. Og tað stutta av tí langa í tilmælin- um er, at ongin orsøk er til at lækka fiskidagatalið í ár. – Fiskidagaskipanin var upprunaliga gjørt sum skip- an, har fiskidagarnir skuldu regulerast eftir eini ásettari skipan. Grundarlagið var, at skipanin var upprunaliga rætt stillað. Men fyritreytin fyri skipanina er, at saml- aða veiðuorkan er støðug. Tí skuldi dagatalið bara regulerast í tann mun veiðuorkan broyttist. Men hetta arbeiði, at gera veiðu- orkuna upp, er ongantíð gjørt. Tí eru fortreytirnar fyri at fiskidagarnar als ikki til staðar, sigur Óli Jacobsen. Føroyskir nótabátar veldugan fiskiskap undir Íslandi Føroyska sildakvotan hálvfiskað Sjómmanstrúboðarin á Flemmish Cap Onki grundarlag at lækka fiskidagarnar Íslendarar pressa seg fram allastaðni - Røða hildin fyri studentum og HF’arum inni á Kambsdali Fyrr í ár var eg á veg yvir til Íslands við umboðum fyri grundlógarnevndina. Um- borð á flúgvaranum las eg eina blaðgrein um ein før- oyskan tónleikara. Yvirskriftin var: ”eg eri ongin stjørnustrembari”. Hóast drongurin mær vit- andi var bestur á sínum instrumenti í Føroyum, og greinin annars var um avrik hansara, so var tað honum umráðandi at sissa lesaran. Tað var mestum av óvart, at hann hevði fingið andlig evni. Og tó at hann hevði hug og dugna, so var tað sjálvandi ikki so, at hann ætlaði at gera nakað stór- vegis við tað — hann var ikki nakar stjørnustremb- ari. Eg standi her í dag og kann ikki annað enn bek- enna, at eg eri ein stjørnu- strembari. Í mínum uppvøkstri var tað so, at megnaði onkur at draga toskar ella kasta bólt- ar í mál, so var tað øgiligt — tey fingu medalju um hálsin, og erptu sær ikki sørt. Sjálvur avrikaði eg ikki nógv handaliga, hevði nóg illa handalag at flysa epli, men tað bókliga lá betri fyri. Eg fór einaferð fegin at fortelja ommu míni, at eg hevði fingið 13 í stíli. Men heldur enn at rósa mær, so sendi eyguni eftir mær, og brigslaði, at aðrir reypaðu ikki um sínar karakterir. Her á landi fær ein rætti- liga fittur partur av hvørj- um árgangi húgvuna á høvdið. Men hóast tað, er tað ikki loyvt at reypa um karakterir. Ongin fær heiðursmerki fyri bóklig avrik, tað er ongin ársins studentur ella stíla grand prix, onki steyp til ognar fyri besta avrik í søgu. At fáa 13 er sum at vinna kappróður á ólavsøku ella at taka seyð í skorini ella draga eina flundru, tað er bagd – tað er avrik. Hesi brøgd er í sær sjálv- um onki. Tú kanst ikki eta eitt 13-tal ella selja eitt FM- heiti ella liva av taka verðragjólingar uttanrætta. Men at seta sær setning fyri og síðani syfta allur súður frá hond til málið er nátt, tað er bragd, tað er avrik. Tað einasta sum eftir stendur er innsatsurin, venjingin, átakið, strem- banin. Tann, sum klárar at vinna eitt FM-heiti ella klárar eina miðnámsút- búgving, er eitt sindur betri fyri í lívinum. Evnini at kýta seg, at díkja á, tey koma væl við, tá tit skulu uppala børn ella smíða hús, stýra landinum ella spæla sjónleik. Ambitión. Áræði. Bragd- arhugur. Hesi orð er vanliga bannaði í Føroyum, tá ræð- ur um andalig ella bóklig viðurskifti. Sjálvt tey dugnaligstu bókligu fólkini kenna trongd til at fortelja, at tey hava verið til skips ella hava skift blæðu. Tað bókliga avrikið var ikki við vilja, og ætlanin var slett ikki at reypa um tað. Alt gott um sjómenn og húsmøður, men tey eru ikki einsamøll um at avrika nak- að. Og ongin er bara sjó- maður ella bara húsmóðir. Øll eru vit samansett av ymsum hugum og helling- um. Vit hava yrki, familju, feløg, hagapartar og grannaløg, sum knýta okk- um at øðrum menniskjum, og sum gera okkum til ein- staklingar í felagi, origi- nalar síður í eini drúgvari, samanhangandi bók. Øll eiga eina stjørnu at stremba eftir, øll kunnu gera seg galdandi á sínum øki. Men, ongin ger seg gald- andi einsamallur. Heima- sandsmaðurin skeyt upp bygdin gjørdi okkutt stórt – eitt rørportur. Ein mið- námshúgva er nakað stórt og er úrslitið av blóði, sveitta og tárum hjá eini heilari familju. Í kvæðnum um Ormar Tórálvsson stendur: “sign- að verði móðirin, bitan í munnin legði.” Uttan mammur og ommur, pápar, systkin og vinfólk, bar illa til hjá nøkrum kappa at av- rika nakað. Brúsajøkil og hinir risar- nir í kvæðunum eru myndir um tær avbjóðingar, ið forða okkara vegi fram í lívi, um ikki kropsliga, so andaliga, mentalt. So siglir hann Ormar norð for Herjalond, bæði so kom honum Gud í hug, og tann heilaga ond. Hvør húgva her í dag er úrslitið av einum samstarv- ið millum forløg og foreld- ur, gávur og ágrýtni. Eg hugsi ofta um ommu- systrarnar hjá mær, tá eg hoyri fólk bera seg undan stjørnustremban. Ein teirra var jarðarmóir og vinnu- lívskvinna, áðrenn javn- støðulógir og vinnufram- grunnar vóru uppfunnin. Hon átti millum annað nógvar Mikines-málningar, sum hon keypti frá Miki- nesi sjálvum, tá hann var ungur og ókendur. Men, tá fekk hann eisini gagn av tí. Tá mín kæri vinur, toku- lúðurin við Langanes, her- fyri keypti ein Mikines- málning, so kom tað ikki Mikinesi sjálvum til góða. Og tað er heldur ikki heilt rætt, at tosa um ein før- oyskan málning. Málning- urin er ein Mikines-máln- ingur við fyrra i, eitt úrslit av persónligum áræði og stjørnustremban, og so hjálp frá nærumhvørvi og góðum fólki. Vælsignan eigi tykkum, verið góð við stjørnustrem- bararnar, meðan teir enn stremba. At stremba er gott. Men at stremba er ikki bara at royna at eftir karakterum. At stremba er at royna eftir nýggjum fiskasløgum. At stremba er geva einum barni ein tryggan uppvøkst- ur. Hvør hevur sínar stjørnur at stremba eftir. Tað ringasta er kanska, tá fólk stremba eftir teimum skeivu stjørnunum. Vit minnast øll drongin, sum las sosialpsykologi í tvey ár, men gavst, tí tað segði honum onki. Tonglatummas yrkir um Teodor hjá Trolpóli, sum meira av plikt enn av hugi tók studentaprógv, tó at í tølum, hann fekk ei so nógv. Fyrst røður Trolpól ‘hoyr Teodor mín best, tú lesur til prest.’ Tá tað ikki gekk, kom fjarrit, úr Aber- deen, ‘tú les medisin.’ At enda sendi pápin syrgin boð úr Fletwood, ‘ei alt enn er mist, tú les til jurist, tú les til jurist.’ Men, sjálvt um jura er út- búgvingin fyri bedre folks dumme børn, so var júst- ianus so turrur sum mjøl, og mátti tí sum alt annað skolast niður við øl — og úrslit hareftir. Tað er lívshættilsigt at hava slík foreldur, sum hava áræði og bragdarhug vegna sína børn. Tað er gott at eggja til og stuðla, men har hugur, evni og umstøð- ur ikki fylgjast at, er lítið gott í væntu. Veljið tykkara stjørnu væl, um tað er at gera eitt rørportur ella at taka eina útbúgving, meddið eftir henni, og royni so alt tit orka. Tað býttasta er at taka útbúgvingar fyri annað enn ítrott, og ítrott fyri annað enn útbúgving. Takið held- ur fleiri útbúgvingar enn at dvølja við einari, takið heldur við einum lágum karakteri enn at útseta próvtøkur, lívið er ov stutt til at rógva ólavsøkuróðurin umaftur. Omma mín (hon var ikki so galin kortini) lærdi meg reglurnar hjá Ibsen: Hvad du gør, det gør helt, ikke stykkevist og delt. So, gerið okkut stórt, strembið og stuðlið hvør øðrum, strembið eftir stjørnunum. Hjartaliga tillukku, stud- entar, HF’arar, foreldur, abbar og ommur við hesi stjørnuni. At stremba eftir stjørnunum Kári á Rógvi, skrivari í grundlógarnevndini, var gestarøðari á pisufundinum á Kambsdali seinasta hósdag C M Y K 11 10