hósdagur 29. mai 2008síða 7

7 tíðindi Nr. 101 - 29. mai 2008 Bankar skulu vísa varsemi Í Íslandi eru nógv fólk og serstakliga fólk í yngri árum komin í fíggjarligar trupulleikar, eftir at bankarnir gjørdu av at tátta í. Tað fekk í gjár ráðharran Jóhonnu Sigurðardóttir til at mæla bankunum til at vísa varsemi og at vera lagaligir mótvegis teimum, sum hava ilt við at halda sínar skyldur. Ein uppgerð hjá íslendsku bankunum vísir, at nógv fólk eru komin í trupulleikar, síðani bankarnir í vetur valdu at halda aftur í útlánunum. Stjala benzin Í Danmark kæra benzinstøðirnar seg um, at altsamt fleiri fólk fylla tangan á bilinum uttan at gjalda. Tey fylla tangan og stinga so av, skrivar Politiken. Myndaupptøkur hava eisini avdúkað, at summi fjala nummarpláturnar á bilinum, so upptøkutólini ikki kunnu avdúka tey. Donsku benzinsølurnar meta, at fólk stjala benzin og olju fyri einar 15 milliónir krónur um árið, men at trupulleikin er vaksin munandi, nú benzinið er so dýrt. Á Lands­s­júkrahús­in­ um s­kulu s­júklingar ikki longur rokna við at fáa heilivág ella røkt, og s­omuleiðis­ fara bíðilis­tarnar at longjas­t munandi. Samgongan vil ikki játta Lands­s­júkrahús­­ inum meiri pengar. Tí verður neyðugt at s­kera virks­emið heilt inn á bein Landssjúkrahúsið Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Landssjúkrahúsið er við at fara í knús og støðan er heilt ólukkulig. Tað er niðurstøðan, nú tað er greitt at tey vera noydd at seta álvarsliga sparingar í verk. Sparingarnar verða so stórar, at hereftir skulu sjúk­ lingar hvørki rokna við at fáa tann heilivág ella ta røkt, sum teir høvdu fingið undir vanligum umstøðum. Leiðslan á Landssjúkra­ húsinum hevur nú roknað út, at skulu tey framyvir klá­ ra at varðveita virksemið á sama støði sum nú, verður neyðugt at fáa 30 milliónir afturat til raksturin til tað, sum er eftir av árinum. Men nú fíggjarlógin er til viðgerðar í Løgtinginum, kann staðfestast, at ætlanin er ikki, at Landssjúkrahúsið skal fáa neyðugu játtanina. Skerast inn á bein Landssjúkrahúsið hevur gjørt vart við, at skal virk­ semið á okkara høvuðs­ sjúkrahúsi varðveitast óbroytt, skulu tey hava 374 milliónir at arbeiða við í ár. Men á fíggjarlógini er bara ætlanin at játta teimum 345 milliónir. Talan er bæði um lønir, olju og aðrar útreiðslur, sum eru munandi hækkaðar og harafturat er heilivágur­ in blivin munandi dýrari. Allan Skaalum, stjóri á Landssjúkrahúsinum sigur, at tey nú eru farin at fyrirei­ ka seg upp á at seta álvars­ ligar sparingar í verk. ­ Fáa vit ikki meiri pening enn tær 345 milliónirnar, sum nú standa á fíggjarlóg­ ini, fáa vit verri enn so varð­ veitt sama virksemi í ár, sum vit høvdu í fjør, tí so mangla vit heilar 30 millión­ ir, staðfestir hann. ­ Tí verður talan um eina heilt munandi skerjing, tí hetta svarar í veruleikanum til eina skerjing upp á 60 milliónir um árið Hann sigur, at av tí at tal­ an er um so stórar upphædd­ ir, sum skulu sparast, munar tað onki at koma við avmark­ aðum inntrivum. ­ Tvørturímóti verður tað neyðugt at skera heilt inn á bein, so hetta fer at fáa heilt álvarsligar avleiðingar fyri virksemið á Landssjúkra­ húsinum. Ikki ráð til heili­ vág og røkt Allan Skaalum staðfestir, at skulu 30 milliónir sparast tað, sum eftir er av árinum, munar tað lítið at siga fólki upp, tí tey flestu hava eina uppsagnartíð upp á fleiri mánaðir. ­ Skulu vit tosa um at spa­ ra í eini knappari vending, sum tað nú verður talan um, er tað einasta sum veruliga munar at avmarka keyp av vørum og tænastum mest møguligt. Á Landssjúkrahúsinum hevur leiðslan gjørt sær nakrar tankar um, hvussu tey skulu bera seg at vit at spara 30 milliónir, tað, sum eftir er av árinum. ­ Ein máti er, at hereftir verður yvirtíð ikki útgoldin, men skal avspákast. Tað verður helst eisini so, at yvirtíð, sum longu er arbeitt, verður heldur ikki útgoldin, men skal avspák­ ast. Møguleikin fyri at fáa vikarar, verður somuleiðis eisini munandi skerdir fyri ikki at siga, at teir verða heilt burtur. ­ Tað merkir, so at saman­ umtikið má virksemið skerj­ ast. Men tað verður eisini neyðugt at avmarka keypið av heilivági og øðrum tæn­ astum, mest møguligt. ­ Vit mugu síggja í eyg­ uni, at vit mugu rætt og slætt halda uppat at keypa ávísan heilivág. ­ Tað fer so eisini at merk­ ja, at sjúklingar fara ikki at fáa tann heilivág, sum teir annars høvdu fingið undir vanligum umstøðum. Stjórin á Landssjúkrahúsi­ num sigur, at tað verður eisi­ ni neyðugt útseta allar við­ gerðir, sum yvirhøvur kun­ nu bíða til næsta ár. ­ Tað merkir, at skurðvið­ gerðir og aðrar viðgerðir, sum ætlanin var at gera í ár, verða útsettar til næsta ár, allastaðni har tað yvirhøvur ber til. ­ Sostatt verður tað eisini ein avleiðing av sparingun­ um, at bíðilistarnir fara at longjast munandi, leggur sjúkrahússtjórin afturat. Mugu heilt á botn Hann sigur, at hendan spar­ ingin upp á 30 milliónir upp á eitt hálvt ár, svarar til eina sparing upp á 60 mil­ liónir um árið og so verður talan um eitt heilt øðrvísi Landssjúkrahús, enn vit kenna tað í dag. ­ So noyðast vit at seta okkum niður og hugsa um at byrja frá nullpunktinum og ganga útfrá at vit onki sjúkrahús hava yvirhøvur. So mugu vit hugsa okkum til, at vit vilja gera okkum eitt sjúkrahús og skulu taka støðu til, hvørjar funktiónir, tað avgjørt er neyðugt at hava á einum sjúkrahúsi og so mugu vit skipa tær fyrst. ­ Tað merkir, at í fyrstu atløgu skipa vit eina skaða­ stovu, eina intensiva deild, eina hjartadeild og eina føðideild. ­ Og so mugu vit vita, hvat virksemi, vit annars fáa ráð til afturat, sigur All­ an Skaalum. Hann sigur, at tað, sum fer fram í løtuni, virkar so veruleikafjart, at hann ivast í um hetta veruliga er polit­ iski viljin, ella um talan rætt og slætt er um eina mis­ skiljing og at politikarar veruliga halda, at Lands­ sjúkrahúsið kann rekast ótarnað fyri tær 345 millión­ irnar, sum nú eru til taks. Men tað so fáa vit so at vita í dag og í morgin.... Mugu halda játtanina Nú hevur Landsstýrismað­ urin í almanna­og heilsu­ málum staðiliga víst á, at Landssjúkrahúsið skal ikki spara og vísir tað seg seinni í ár, at neyðugt verður við hægri játtan, skal meiri pen­ ingur eisini játtast. Men hetta liva tey ikki leingi av á Landssjúkrahúsi­ num. ­ Tað er ongin ivi um, at vit noyðast at laga okkara virksemi eftir teirri játtan, sum stendur á fíggjarlógini, sigur Allan Skaalum. ­ Higartil í ár hava vit virkað eftir eini bráfeingis­ fíggjarlóg og tað merkir, at vit skulu hava óbroytt virk­ semi. Kortini fáa vit eitt hall í ár upp á 30 milliónir krónur. Men tá ið fíggjarlógin er samtykt, hava vit ikki annað val enn at fyrihalda okkum til hana og halda okkum til játtanina, sum stendur á henni. Ongin viðmerking Hans Pauli Strøm, lands­ stýrismaður, hevur ongar viðmerkingar í løtuni, men hann vísir til eina avtalu í samgonguni, at vísir ein kanning, sum nú skal setast í verk, at brúk er fyri meiri peningi, skal samgongan eisini játta meiri. Men er tað rímiligt, at starvsfólk og sjúklingar sku­ lu liva í óvissu í fleiri mán­ aðir? ­ Tað havi eg onga við­ merking til beint nú. Ongar pengar til heilivág Fáa vit ikki meiri pening, fer tað at raka sjúklingarnar meint, sigur Allan Skaalum, stjóri á Landssjúkrahúsinum. Hann spyr um hetta veruliga er tað, politikararnir vilja, ella um talan rætt og slætt er um eina misskiljing