mánadagur 2. juni 2008síða 11

Nr. 103 - 2. juni 2008 11 tíðindi Eins og í Føroyum og øðrum londum uttan um okkum, sum reka fiskivinnu, er fiskiflotin í Danmark í eini svár­ ari orkukreppu. Nú verður skotið upp at leggja oljuavgjald á fisk fyri at kom­ pensera øktu olju­ útreiðslurnar Fiskivinna Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Støðugt veksandi prísirnir á olju hava rakt fiskiskipaflot­ an sera meint. Meðan olju­ prísirnir eru nógv øktir, er fiskaprísurin um somu tíð lækkaður. Tí stúrir Dan­ marks Fiskeriforening nú av álvara fyri fiskiskipa­ rakstrinum. ­ Støðan hjá donsku fiskivinnuni er líka so álvar­ som, sum í suðurevropeisku londunum, har vit hava hoyrt um ymisk tiltøk sein­ astu tíðina. Tað sigur formaðurin í Danmarks Fiskeriforening, Flemming Kristensen. Danskir politikarar verða eggjaðir til at veita fiski­ skipavinnuni eina hjálpandi hond í truplu støðuni. ­ Franska stjórnin veitir 2,35 krónur í stuðli fyri hvønn litur av olju, sum skipini brúka. Hetta avlagar kappingina í fiskiskipavinn­ uni millum ymsu londini, eitt nú tá donsk, fronsk og týsk skip landa upsa í Dan­ mark, sigur Flemming Kristensen. Oljuavgjald Hann heldur, at um londini ikki skulu út at kappast við ríkisstuðli aftanfyri seg, verður neyðugt at finna eina varandi loysn á orku­ trupulleikunum. Dansk Fiskeriforening hevur tvey boð upp á, hvussu byrgjast kann upp­ fyri ringastu avleiðingu­ num. ­ Minstiprísirnir á fiski, sum ES hevur ásett, skulu haldast. Hetta hevði trýst marknaðarprísirnar upp­ eftir. Í aðrar mátar skjýtir felag­ ið hjá donsku fiskiskipa­ vinnuni upp at áleggja fiska­ keyparum eitt oljuavgjald á fisk – á sama hátt, sum flogfeløg leggja oljuavgjald oman á ferðaseðlaprísir. Avgjald á fisk Eins og flogfeløg leggja oljuavgjald omaná prísin á ferðaseðlum, er kanska ein gongd leið at leggja oljuavgjald omaná hvørt kilo av fiski, sum selt verður Flemming Kristensen, formaður í Danmarks Fiskeriforening í longri tíð hevur helming­ urin av okkara djúpvatnsflota ligið, og herfyri løgdu øll svartkjaftaskipini samstund­ is, tí fiskiskapurin loysti seg ikki, nú oljan er vorðin so dýr, samstundis sum prís­ irnir á ídnaðarfiski vóru so lágir. Fleiri nótaskip eru nú á sild, hóast sildin enn ikki er hin besta til dygdar eftir gýt­ ing í vár. Ein partur av norð­ havssildini verður soleiðis veiddur, sum kanska skuldi verið goymdur, til sildin er betri. Eingin stuðul Í grein í Sosialinum herfyri søgdu bæði løgmaður, Jó­ annes Eidesgaard og fiski­ málaráðharrin, Tórbjørn Jacobsen, at eingin oljustuð­ ul fer at verða latin skipu­ num, hóast oljan er við at leggja alla trolvinnuna lamna. Sum skiltist á teimum báðum, kemur slett ikki upp á tal at veita fiskiskipa­ vinnuni ein lætta í oljuni, nú oljuútreiðslurnar hjá summum skipabólkum telja uppí 2/3 av veiðivirðinum á túrum, sum annars eydnast hampiliga væl. Løgmaður helt í greinini enntá fyri, at einki er so ringt, at tað ikki kann vera gott fyri okkurt. Í hesum sambandi vísti hann á, at høgu oljuprísirnir kanska fara at fremja eina tillaging í okkara fiskiskipa­ flota. Okey at “taka” Tað er ikki bara hjá fiski­ skipavinnuni, at oljan kostar tað hvíta út úr eygunum. Tað ger hon so sanniliga eis­ ini hjá familjunum kring um landið, sum rinda ein alsamt størri part av netto­ inntøkuni til olju fyri at hava hita og heitt vatn í húsunum. Ein partur av høga olju­ prísunum, sum húsarhaldini rinda, er oljuavgjald, sum landskassin tekur. Men her er eftir øllum at døma eingin trupulleiki hjá Jóannesi og Tórbirni at taka oljuavgjald frá barnafamilj­ um, pensjónistum og øðrum omaná methøga oljuprísin. Báðir siga teir, at fiski­ flotin noyðist at tillaga seg broyttu umstøðurnar, men teir siga – sjálvandi ­ einki um, at landskassin eisini noyðist at tillaga seg – uttan oljuavgjald. Tað er í lagi at taka, men bæði løgmaður og fiski­ málaráðharrin eru fullsamd­ ir um, at einki ískoyti skal veitast fiskiskipavinnuni, ið er grundarlagið undir okkara búskapi. Nýggj summarsending í Útvarpinum Í morgin byrjar nýggj summarsending í Útvarpinum. Sendingin fær navnið Radius, sum eisini var nýtt seinasta ár. Tað eru tey fýra Kári Sólstein, Elin í Stórustovu, Finnur Jensen og Fróði Løkságarð sum koma at standa fyri sendingini. Vit fyrstu ferð verður send týsdagin 3. juni. Fráboðan um umhvørvis­ góðkenning Við hesum verður gjørt kunnugt, at Um­ hvørvisstovan tann 29. mai 2008, við heimild í grein 26 í løgtingslóg nr. 134 frá 29. oktober 1988 um umhvørvis­ vernd og kunngerð nr. 54 frá 3. mai 1994 grein 1, nr. 4 og 4a, seinni broytt í grein 5, nr. 1 og 4 í kunngerð nr. 90 frá 28. september 2007, hevur góðkent: Jarnmóttøkuplássið hjá Tórshavnar kommunu á Sandvíkarhjalla Góðkenningin liggur alment frammi á Umhvørvisstovuni. Avgerðin kann kærast til landsstýrismannin við umhvørvismálum. Møgulig kæra skal sendast Umhvørvisstovuni, Traðagøta 38, FO­165 Argir, í seinasta lagi fýra vikur frá dags dato. Góðkenningin kann somuleiðis síggjast á heimasíðuni hjá Umhvørvisstovuni, www.us.fo. Umhvørvisstovan Hjá ávísum skipabólkum er ikki nóg mikið longur, at fiskiskapurin er góður. Tað hongur ikki saman kortini, nú oljan er vorðin so dýr Mynd: Vilmund Jacobsen Formaðurin í Reiðarafelagnum, Viberg Sørensen, noyðist nú at ásanna, at fiskiskipaflotin er í størstu kreppu nakrantíð Mynd: Vilmund Jacobsen