týsdagur 3. juni 2008síða 12

12 Nr. 104 - 3. juni 2008 Sosialurin Kappingarsamleiki og tjóðarbranding SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Tróndur Skaalum trondur@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Henrietta Hammer henrietta@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Eydna Skaale eydnaskaale@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Niels Petersen niels@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00­13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Málið um kappingarsamleika Føroya ella tjóðar- branding, sum tað eisini nevnist, er vorðið aktuelt aftur. Hetta evnið var frammi í sambandi við Visjón 2015. Landsstýrismaðurin við uttanríkismálum hevur gjørt av at søkja um játtan til tess at seta ferð á arbeiðið við kappingarsamleikanum. Hann vísir til, at tað er umráðandi, at vit gera okkum greitt, hvørjar góðar eginleikar Føroyar og føroy- ingar hava, og hvussu aðrir góðir eginleikar kunnu mennast, til tess at betra og styrkja um okkara kappingarsamleika. Vit skulu vita, hvussu vit kunnu gera vart við hesar styrkir og eyðkenni, soleiðis at betri grundarlag verður fyri at skapa framburð gjøgnum virksemi og samstarv við fyritøkur, stovnar, myndugleikar og fólk kring heimin. Hvat merkir so hugtakið kappingarsamleiki? Jú, sigur landsstýrismaðurin í síni áheitan: Kappingar- samleikin hjá einum landi, er tann samleikin, sum politiski myndugleikin, vinnan, mentan og fólk koma ásamt um framhaldandi at menna og brúka sum grundstøði, tá landið og tess møguleikar verða marknaðarførdir og yvirhøvur í samskiftinum við útlendingar og umheimin. Stórir fyrimunir eru við at finna og menna kappingarsamleikan og at menna hann. Hetta er ein av mongum fortreytum fyri at kunna taka ímóti teimum avbjóðingum, sum koma av altjóðagerðini. Hetta varð longu ásannað í Visjón 2015, har tað varð staðfest, at tjóðarbranding er serliga týdningarmikið fyri ferðavinnu og út- og inn- flutningsvinnu. Vit skulu við øðrum orðum finna tey virði við landi, fólki og mentan, ið gera okkum áhugaverd fyri útheimin. Hetta hevur serstakliga týdning fyri ferðavinnuna og útflutningsvinnuna. Útlendingar skulu fáa eyguni upp fyri tí ektaða, sermerkta og áhugaverda, ið vit hava at bjóða, og ferðavinnan skal so mennast við hesum. Fyri útflutningin er talan um ikki bert eina vøru men um so at siga alt tað, sum er kring vøruna – ella søgan um vøruna. Tað kann bert vera alt gott at siga um tiltak landsstýrismansins, ið kemur í tøkum tíma, men samstundis er neyðugt at minna á, at nógvar av fortreytunum fyri føroyskari tjóðarbranding eru als ikki nóg góðar. Skal ein fremja tjóðarbranding ella menna kappingarførleika, so krevur hetta t.d. eitt nógv virknari mentanarlív. Hetta krevur, at listafólk kunnu liva og virka í Føroyum. Hetta krevur at fólkamentanin hevur góðar umstøður. Hetta krevur, at vit hava góð og vælvirkandi søvn til okkara mentanararv og hetta krevur, at vit fara væl um okkara náttúru. Tað skal ikki nógv hugflog til at staðfesta, hvussu í Føroyum til stendur við hesum fortreytum. Skal verkætlanin um kappingar- samleika eydnast, krevst, at eitt nú mentanarligu og listarligu fortreytirnar eru í lagi. Skal tiltakið sostatt hava trúvirði, má tað fylgjast upp av einum virknum mentanarpolitikki við teimum játtanum, sum ein slíkur politikkur kostar. Fleiri sløkkilið hava um­­ hugsað m­øguleikan at taka sløkkiliðsskeið í Danm­ark. Orsøkin er m­.a., at skeiðini eru bíligari, sløkkiútgerðin er ným­ótans og venjingar­ um­støðurnar betri. Frá Brunaum­sjón Landsins verður sagt, at føroyskir m­yndugleikar góðkenna ikki donsku skeiðini; í besta føri kunnu nakrir tím­ar góð­ skrivast. Ein kann undraðist á hetta, tí donsku skeiðini lúka ES­krøv. Tað ber ikki til at góð­ taka henda hugburð. Sum­ døm­i kann nevnast, at pum­pan, sum­ verður nýtt við Áir, er eins og hon, sum­ sløkkilið hava skrott­ að. Venjingin við Áir er í einum­ sim­uleraðum­ m­ask­ inrúm­i – hetta er hóskandi, um­ talan er um­ sjófólk. Í Danm­ark er venjingin í ym­sum­ bygningum­ t.d. skúlum­, hetta er veruliga arbeiðsøkið hjá flestu sløkkiliðsfólkum­. Í Dan­ m­ark verður harum­fram­t nógv størri dentur lagdur á ferðsluvanlukkur og bjarging, og eru tað eisini tær uppgávur sum­ sløkki­ liðini gera í dag. Ein onnur uppgáva er at undirvísa og hava venjing á dagstovnum­ og skúlum­. Tað er ongin orsøk til, at vit gjalda fyri dýr skeið við vánaligari útgerð í Føroy­ um­, um­ vit kunnu fáa bílig­ ari, ES­góðkend skeið í Danm­ark og sum­ harafturat eru við nýggjastu útgerðini. Spurningar til Kristinu Háfoss Undirritaða fyrireikaði í farna m­ánaði ein m­unn­ ligan fyrispurning til Krist­ inu Háfoss í løgtinginum­ um­ hesi viðurskifti, m­en av tí at spurningurin ikki náddi fram­, áðrenn tíðarfreistin fyri at seta m­unnligar fyri­ spurningar í hesi tingsetuni var farin, loyvi eg m­ær at spyrja landsstýriskvinnuna spurningarnar ígjøgnum­ fjølm­iðlarnar. Hevur landstýriskvinnan ætlanir um­ at fáa sløkkilið­ skeiðini, sum­ føroysk sløkkiliðsfólk kunnu taka í Danm­ørk, góðkend í Føroyum­? Hvat verður gjørt fyri at fáa sløkkiliðsútbúgvingina við Áir dagførda? Skeið fyri sløkkilið løgtingskvinna RóSA SAMUELSEN Fleiri fólk hava sagt m­ær, at reelt er ikki so stórur tørvur á arbeiðsm­egi. Arbeiðs­ m­egin er tøk her á landi, m­en skattaskipanin er ein forðing fyri at fáa arbeiðs­ m­egi. Nógv fólk eru áhug­ að í at arbeiða, m­en í m­ong­ um­ førum­ fáa fólk onki m­eira burturúr at arbeiða m­eira enn ½ ­ ¾ tíð. Ístaðin fyri at royna at bøta um­ hesa vanlukkustøðu við at lækka skattin, ið kostar øllum­ so nógv, frem­ur núsitandi sam­gonga júst tað skeiva. Teir hækka skattir­ nar, so fólk í enn størri m­un m­issa hugin at arbeiða, og harvið verður enn størri m­angul uppá arbeiðsm­egi, ið so aftur pressar kostn­ aðarstøðið upp. Teir hækka skattin Eitt tað fyrsta núsitandi CHE sam­gonga sam­tykti, var at senda eina eyka rokning til skattgjaldaran kom­andi ár. Fólk skulu gjalda toppskatt tá tey hava forvunnið 250.000, ím­óti 270.000 í ár. Skattatrýstið gongur nú aftur skeiva vegin við fúkandi ferð og er hækkandi, til stóran skaða fyri allar føroyingar. Grannalond okkara royna at lækka skattirnar og eisini skattin á síðst tjentu krónu, tí tað verður m­ett gagnligt fyri búskapin. Í Danm­ark verður topp­ skattur ikki goldin fyrrenn ein hevur forvunnið 327.200 kr. Vit vita øll, at fólk her á landi hava verið skrædlað av skattum­ og avgjøldum­. Seinastu árini er skattirnir tó lækkaðir eitt vet, og tað hevur verið til m­ikið gagn fyri hetta land. So m­ikið gagnligt, at ein skuldi hild­ ið fram­ við arbeiðinum­ at lækka skattirnar. Við skatta­ politikkinum­, ið núverandi sam­gonga leggur fyri dag­ in er vandi fyri, at fleiri føroyingar fara at flyta uttanlands, eins og fleiri ikki flyta heim­. Eitt sera óheppið signal, og skeiv gongd. Tí vit hava júst brúk fyri, at fleiri fólk kom­a heim­aftur. Eykaskattir Eisini er sera skelkandi, at klandurssam­gongan hevur sett niður eina nevnd, ið skal kom­a við tilm­æli um­ hvar eykaskattir kunnu leggjast á fólk, so teir kunnu drena enn m­eira skattakrónur frá borgaranum­. Forrestin, var hasin CHE ikki terroristur? Nei til hækkandi skattir Sambandsflokkurin MARjUS DAM Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – he­ vur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli.