hósdagur 12. juli 2001síða 4

6 Nr. 131 - 12. juli 2001 Nr. 131 - 12. juli 2001 7 Ein samd nevnd gjørdi av at lata Edwardi Fuglø norðurlendsku barnabókavirðis- lønina BARNABÓKA- VIRÐISLØN Eirikur Lindenskov – Tað var ein samd nevnd, sum lat Edwardi Fuglø Norðurlendsku Barnabóka- virðislønina fyri ár 2001. Hetta sigur norðurlendska Skúlabókavarðafelagið í tíðindaskrivi, nú tað verður almannakunngjørt, sum Sosialurin skrivaði fyri tveimum vikum síðani, at føroyski myndlistamaðurin fær virðislønina. Talan er um somu virðisløn, sum varð heiðrað Ólavi Michelsen, sála, í 1991 fyri »Rossini í Skoradali«. Norðurlendska barna- bókavirðislønin hevur verið latin av Norðurlendska Skúlabókavarðafelagnum síðani 1985. Lønin er eitt diplom og eitt listarverk og verður latin á »BogForum« í Keypmannahavn 17. no- vember. Edward Fuglø fær lønina fyri illustratiónirnar í bókunum »Bókstavirnir« 1995, »Villini súgdjór í Útnorði« (1999), »Veingj- aða myrkrið« (2000) og »Vinmenn« (2001). Í grundgevingunum sigur nevndin: »Bókstavirnir er bók við teksti hjá Sigurði Joensen. Tekningarnar eru sterkar og originalar, næstan hóttandi, men hava góðar smálutir. Bókstavirnir koma fram sum persónar í einum sjónleiki, sum eru í kjaki hvør við annan, og á hvørjari síðu verður borið fram undir, hvør næsti stavur verður.« Um »Villini súgdjór í Útnorði« verður sagt: »Villini súgdjór í Útnorði«: Tekstin hevur Jenny Lydersen skrivað. Ein einastandandi listarlig fakbók um villu súgdjórini í Norðuratlantshavi. Mynd- irnar vísa ikki einans leit- anina hjá djórunum eftir føði og ansni fyri ungunum, men eisini hóttandi vanda, sum eru krógvaðir í um- hvørvi teirra«. Um »Veingjaða myrkrið« verður sagt: »Tekstin hevur William Heinesen skrivað. Edward Fuglø tók sjálvur stig til at geva út hesa søguna úr gomlu Havnini, har nógvar av søgunum hjá Williami Heinesen fara fram. Tvey børn eru á veg út úr býnum. Tann mildi augustseinna- parturin er ikki so ósekur meira, so hvørt ljósið hvørvir, og hóttandi verur koma til sjóndar. Heimurin broytist. Edward Fuglø er dugir óføra væl at gera skapilsi, fanga huglagið og alt tað, sum trínir fram í barnasinni.« Um »Vinmenn« sigur nevndin: »Vinmenn er eitt kvæði, sum er gjørt eftir Føroy- ingasøgu. Bókin vísir ávirkan kvaðanna á før- oyska mentanarheimin. Tekningarnar hjá Edwardi Fuglø eru fyltar við huglag og hóska væl til evnið, og við vøkrum myndum ger listarmaðurin kvaðini meira tilgongilig fyri børn.« Víðari sigur dómsnevnd- in, at verkini hjá Edwardi Fuglø vísa stóra listarliga potentiali hansara. – Hann er úr Klaksvík, hevur lisið við Skolen for Brugskunst í Keypmanna- havn frá 1987-1991 og hevur arbeitt innan sjó- nleik, film og sjónvarp í Danmark, Íslandi og í Før- oyum, hann hevur teknað bøkur og gjørt plakatir og postkort. Ein onnur síða av fjølbroytta virksemi hans- ara er málingin. Í einum nyrealistiskum, sensurreal- istiskum stíli við duldum yvirtónum verður filoso- ferað um lív og eksitens, sigur nevndin, sum hevur latið honum heiðurin. Edward Fuglø hevur havt framsýningar í Birkerød (1985), Smiðjuni í Lítluvík (1990), Norðurlanda- húsinum (1999), Norður- landahúsinum í Reykjavík (2000), Listaskálanum í Havn (2000) og Steininge- slott Kulturcenter, Svøríki (2001). Í 1995 fekk Edward Fuglø B a r n a b ó k av i r ð i r s l ø n Tórshavnar Býráðs. Í dómsnevndini sótu: anna-Lena Lindekvist, Svøríki Bent Rasmussen, Danmark Frida S. Haraldsdóttir, Íslandi (formaður) Gunnvør Joensen, Føroyar Margareta Rosenberg, Finnland Ragnhild Mydland, Noreg Filosoferar um lív og eksitens »Veingjaða myrkrið« er ein av bókunum, har Edward Fuglø hevur gjørt tekning- arnar, hann nú verður heiðraður fyri. Í november fær hann norðurlendsku barnabókavirðislønina, sum er eitt heiðursbræv og eitt listarverk Í gjár varð tað trið- síðsta av royntrøun- um, sum stóðu fram við Havnará aftan fyri sparikassagarðin, felt. Røturnar standa undir í vatni, og trøini doyggja spaku- liga GOMUL TRØ Eirikur Lindenskov Tað fellir mongum fyri bróstið at síggja menn fella gomul trø – soleiðis var eisini gjáramorgunin, tá menn feldu eitt av gomlu royntrøunum millum Spari- kassagarðin og Telefon- verkið í Havn. Seinastu árini er nógv av gomlu trøunum, sum stóðu fram við Havnará frá Tinghúsvøllinum niðan móti Ebenezer, feld. Fleiri fóru í ódnini í 1988, og í dag standa bert tvey av teimum eftir, og tey standa beint aftan fyri kioskina hjá Astu. Michael Jacobæus hjá býargartnaranum í Havn sigur, at hesi trøini ikki hava tað so gott. Tá Havnará varð løgd undir heilt, varð stoyptur kassi oman á ánna. Hetta hevur við sær, at røturnar til trøini standa undir vatni. Tískil eru røturnar rotnaðar, og trøini doyggja spakuliga. Gjøgnum árini eru nógv trø feld í miðbýnum í Havn. Michael Jacobæus sigur, at vit mugu sláa okkum til tols við, at hetta er verðins gongd. Summi trø klára seg betur enn onnur, men vit mugu bara royna at planta nýtt so hvørt – tí eitt er vist, at trøini eisini hava sína tíð. Hann vísir á, at stóru ahorntrøini, sum standa framman fyri Gamla Bókhandil er um 150 ár. – Aðrastaðni vita vit, at ahorntrø gerast upp til 600 ára gomul, men hvussu tað er í Føroyum, vita vit av góðum grundum ikki, sigur hann. Býargartnarin hevur annars fleiri ferðir tikið av trøunum við Bókahandilin, so krúnan ikki gerst ov høg, og hetta hjálpir væl, sigur Michael Jacobæus. Hóast ahrontrøini mið- býnum ikki hava tær bestu liviumstøðurnar, so klára tey seg eftir umstøðunum væl. Michael Jacobæus vísir á, at tey trøini sum standa í urtagørðum – ella tey, sum fáa frið, klára seg betur. Men býargartnarin hevur plantað fleiri stór ahorntrø, sum eru um seks metur høg – í gamla Kommunuskúlagarðinum og í Gongugøtuni. Hesi klára seg væl, og av tí at tey eru so stór, so klára ótangar ikki eins væl at bróta tey. Stóra træið, sum stendur framman fyri trappuna hjá Ebenezer, varð tikið úr viðarlundini fyri eini 15 árum síðani. Tað var tikið upp við rót saman við ein- um rúmmetri av mold eina náttina, og plantað framm- an fyri Ebenezer – og tað klárar seg væl, sigur Michael Jacobæus, sum leggur afturat, at býargart- narin sjálvandi heldur eyga við trøunum og roynir at planta nýtt innímillum, so tað ikki verður so tómligt, tá stóru trøini fara. Gomlu trøini fella Í gjár varð hetta royntræið felt. Tað stendur í vegin fyri útbygginginihjá løgtinginum Mynd: Eirikur Lindenskov Michael Jacobæus, gartnari hjá býráðnum í Havn. Stóra ahorntræi í gongubreytini hinumegin hevur tað gott, men tey bæði roynitrøini aftan fyri kioskina fara skjótt… Mynd: Eirikur Lindenskov Tingfundurin ólav- søkudag skal haldast, sjálvt um ólavsøku- dagur fellur á ein sunnudag. Hetta er lógarfest í nýggju stýrisskipanini frá 1995 TINGFUNDUR John Johannessen Tingformaðurin er noyddur at seta ólavsøkutingið sunnudagin 29. juli í ár, og tingfólk hava skyldu at møta, eins og vanligt. Tað er nevniliga í nýggju stýrisskipanini lógarfest, at tingið verður sett ólavsøku- dag, sjálvt um hesin fellur á ein sunnudag. Tí hevur Finnbogi Ísak- son, løgtingsformaður, ongan møguleika at taka til eftirtektar mótmælið frá Hendriki Old og skrivligu áheitanina frá Fólkaflokk- inum um at flyta tingfundin til mánadagin eftir ólav- søkudag. Ópolitiskur fundur Í sambandi við arbeiðið at gera nýggju stýrisskipanina var nógv orðaskifti í nevn- ini, ið arbeiddi við hesum, hvørt haldast skuldi fram við gomlu regluni, um at ólavsøkufundurin skuldi flytast til mánadag, um ólavsøkudagur fall á ein sunnudag. Men nevnin kom til ta niðurstøðu, »at tað ikki kann haldast at ganga ímóti kristna grundarlag føroy- inga at halda henda serliga hátíðarliga tingfund sunnu- dag, vegna tess, at guds- tænasta verður hildin fyrst og einki politiskt kjak fer fram henda dag, men bert løgmansrøðan um støðu landsins verður hildin«. Nevnin gjørdi sostatt av at strika ásetingina í gomlu tingskipanini, ið segði, at fundurin skuldi setast dagin eftir, um ólavsøkudagur var sunnudag. Eingi fundarboð Í nýggju tingskipanini í nýggju stýrisskipanarlógini er greitt ásett við lóg, at tingfundur skal haldast klokkan 13 ólavsøkudag, har tingið verður sett og løgmaður heldur ólavsøku- røðu sína. Eisini er skrúð- gongan lógarfest. Tí er ikki so mikið sum neyðugt hjá tingformann- inum at senda fundarboð út til fundin. Fundurin er á- settur við lóg, og skal tí haldast, líkamikið, hvat tingformaðurin ella aðrir tinglimir halda. Hetta er eisini greitt staðfest í við- merkingunum til tingskip- anina. Sunnudagsfundurin er lógarfestur Tað er ikki góður sið- ur at byrja ella gera arbeiði ein sunnudag. Hetta heldur Fólka- flokkurin, sum hevur sent formansskap- inum í løgtinginum bræv við áheitan um, at flyta setanina av løgtinginum til mánadagin eftir ólavsøku TINGFUNDUR John Johannessen Fólkaflokkurin hevur sent formansskapi løgtingsins skrivliga áheitan um at flyta setanina av løgting- inum og ólavsøkurøðuna í ár til mánadagin eftir ólav- søku. Orsøkin er tann, at ólav- søkudagur í ár fellur á ein sunnudag, og ikki hevur verið vanligt, at tingið kem- ur saman sunnudag. Fólkaflokkurin viðgjørdi málið á fundi týsdagin, og samdist um at senda for- mansskapinum skrivliga á- heitan um at flyta fundin. Gamal siður »Ólavsøkudagur í ár fellur á ein sunnudag, og tað hev- ur í Føroyum ikki verið hildin at vera góður siður at byrja ella gera arbeiði ein halgidag«, skrivar Fólka- flokkurin millum annað í stutta brævinum til for- mansskapin í løgtinginum. Í brævinum vísir Fólka- flokkurin eisini á, at setanin og ólavsøkurøðan áður eru flutt til mánadagin eftir ólavsøku, tá ólavsøkudagur hevur verið sunnudag. Tað er løgmaður, ið skal halda ólavsøkurøðuna. Og Anfinn Kallsberg, løgmað- ur, er limir í Fólkaflokk- inum. Men Óli Breckmann, for- maður Fólkafloksins sigur, at avgerðin um at heita á formansskapin um at útseta røðuna er tikin í fullum samráð við løgmann. – Eg tosaði við løgmann, áðrenn eg skrivaði brævið til formansskapin, og vit vóru samdir um, at tað var rætt at senda áheitanina av- stað, sigur Óli Breckmann, formaður Fólkafloksins. Noktar at møta Tað er ikki bara Fólka- flokkurin, ið er ímóti, at ólavsøkutingið í ár verður sett sunnudag. Í Sosialinum í gjár var samrøða við Hendrik Old úr Javnaðar- flokkinum, sum segði seg hvørki fara at møta til ting- fundin ella skrúðgonguna á ólavsøku, orsakað av, at formansskapurin hevði gjørt av at byrja arbeiðsárið sunnudag. Í Sambandsflokkinum og Miðflokkinum eru eisini fólk, ið eru ímóti at møta í løgtinginum sunnudag. Al- fred Olsen, tingmaður fyri Sambandsflokkin segði við Sosialin í gjár, at hann onga meingin sá í at seta tingið ein sunnudag, og at flokk- urin fór at taka hetta upp á fundi. Jenis av Rana, for- maður Miðfloksins, segði seg fara at heita á ting- formannin um at flyta fundin til mánadagin eftir ólavsøku. TINGFUNDUR John Johannessen – Tað er ikki eitt prinsipp fyri meg, at tingfundurin á ólavsøku skal haldast sunnudag. Men eg havi onga heimild at flyta hann. Hetta sigur Finnbogi Ísakson, tingformaður, í sambandi við, at tingfólk hava mótmælt, at ólav- søkutingfundurin í ár verður settur sunnudag. – Um eg hevði heimild at flyta fundin, skuldi eg fegin gjørt tað, men tað havi eg ikki, tí fundurin er lógarfestur, sigur Finnbogi Ísakson í stuttari viðmerking. Finnbogi Ísakson, tingformaður: – Eg havi einki val Fólkaflokkurin vil flyta ólavsøkufund Óli Breckmann, formaður Fólkafloksins, hevur sent formans- skapi løgtingsins skrivliga áheitan um at flyta tingsetanina og ólavsøkurøðuna í ár til mánadagin eftir ólavsøku. Orsøkin er, at ólavsøkudagur í ár fellur á ein sunnudag Løgtingsformaðurin hevur ongan møguleika at bíða við at seta tingið til mánadagin eftir ólavsøku, ein og tingfólk ynskja. Fundurin ólavsøku- dag er lógarfestur C M Y K 7 6