fríggjadagur 6. juni 2008síða 12

12 Nr. 107 - 6. juni 2008 SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Nýggjur møguleiki Mikukvøldið stóð Tórsvøllur sína fyrstu veruligu roynd sum konsertstað. Høvið var framførslan hjá heimskenda sangaranum Bryan Adams, sum var komin til Føroya at spæla fyri fyrstu ferð. Upprunaliga var ætlanin, at Tórsvøllur ikki bert skuldi brúkast til altjóða fótbóltsdystir, men eisini til konsertir av hesum slagnum. Áðrenn mikudagin hevði eingin stór konsert tó verið á Tórsvølli, men nú fekk Havnin eina ordiliga stadionkonsert - og tað var í tøkum tíma. Umstøðurnar á Tórsvølli vóru heilt góðar. Innflutta gólvið, sum varð lagt á grasvøllin, riggaði væl, og kringumstøðurnar vóru sum heild verdugar einari stadionkonsert. Tað var eisini eitt gott hugskot at avmarka økið eitt sindur, so at tað ikki kendist so stórt, tí tað skulu nógv túsund fólk inn á leikvøllin, áðrenn hann verður fullur. Konsertin við Bryan Adams mikukvøldið eydnaðist stak væl. Fleiri enn 5.500 fólk vóru til konsertina – og føroyingar settust ikki aftur, fyri tað um konsertin var klokkan 18.00 eitt mikukvøld. Góða veðrið gjørdi tað sjálvsagt hugaligari, men áhugin fyri konsertini var til staðar, og tað skapar eisini spennandi møguleikar fyri framtíðina. Eftir konsertina mikukvøldið má niðurstøðan verða, at Tórsvøllur hevur verið til próvtøku, og vøllurin stóð próvtøkuna væl og virðiliga. Nógv skal byggjast upp til eitt nýtt konsertstað av hesum slagnum, men fyrireikararnir komu væl frá fyrstu uppgávuni. Einasta stóra minussið var, at ljóðanleggið ikki spældi harðari, so at rocktónleikurin hjá Bryan Adams bæði hoyrdist og merktist. Hetta kann gerast betur næstu ferð. Møguleikin við stadionkonsertum er, at tað verður gjørligt at fáa stór tónleikanøvn til Føroya at spæla. Hetta sama hava føroysku festivalarnir eisini megnað at gjørt seinnu árini, og nú er stórur pallur komin afturat føroyska tónleikalívinum. Avmarkingin er sjálvsagt, at mobiliseringin til eina slíka konsert er so stór, at hetta letur seg ikki gera ofta. Ein ella tvær slíkar konsertir um árið verða ivaleyst nóg mikið, men vit kunnu so fegnast um, at hesin nýggi møguleikin nú er til staðar. Herðaklapp til stigtakarar og øll tey, sum stílaðu fyri. Og góða eydnu eina aðru ferð. Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Tróndur Skaalum trondur@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Henrietta Hammer henrietta@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00­13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Føroya Reiðarafelag hevur sett nýggja kós, sum m.a. merkir, at tey verja sátt­ málabrot. Kósin er vanda­ mikil og gongur fyrst og fremst út yvir manningar­ nar og teir reiðarar, sum halda seg til sáttmálan Støðan í fiskiveiðuflot­ anum er álvarsom – lat ongan iva vera um tað – tað er lítið til av fiski og oljuútreiðslurnar eru ovur­ honds høgar. Hetta merkja limir okk­ ara alt ov væl, og spurning­ ur er, hvussu leingi til ber at lata standa til? Manningarfeløgini hava síðstu tíðina gjølla viðgjørt tær dýrkandi oljuútreiðsl­ urnar, og hvussu vit kunnu skapa góð kor fyri fiski­ menn her á landi. At reiðarafelagið ynskir, at vit treytaleyst skulu gjalda olju, uttan at hava hugsa um avleiðingarnar hjá okkara limum ber ikki til. Vit hava havt fund við skipsmanningar um hótt­ andi støðuna hjá føroysku fiskivinnuni – ein fundur verður eisini í hesi vikuni í Suðuroynni. Á fundunum hava nógv áhugaverd mál verið uppi at venda, m.a. oljuútreiðslurnar. Boðini frá sjómonnunum eru greið – okkara limir ynskja ikki at gjalda fyri at fara til arbeiðis. Fiskimenn eru eisini ivasamir viðvíkjandi spurninginum um at seta í skip. Undir seinastu krepp­ uni settu fleiri sjómenn nógvar pengar í skip og veðhildu fyri reiðarar. Tá skipini blivu seld, so fingu hesir menn bara pengarnar aftur, sum eitt lán uttan rentu, meðan onkur reiðari koyrdi milliónir í lumman. Aðrir sjómenn hava mist stórar upphæddir, tí skip eru farin av knóranum. Fyri rættleikan skal eisini sigast, at í ávísum føri, hava sjómenn fingið sín part aftur við rentu, tá ið skipini eru seld ella lánið afturgoldið. Nakrir reiðarar hava altíð hildið sáttmálan og t.d. givið hvørjum manni sítt, um hesir hava sett pening í vinnutólið, men tíverri er hetta ikki altíð so. Carlton málið Tað er eisini aðrar grundir til, at vit ikki eru komnir nærri eini loysn, og tað er m.a. málið um Carlton. Hetta mál hevur sett seg sum ein kíla millum fiski­ mannafelagið og reiðara­ felagið. Hettar er óheppið, tí onki er at ivast í, at part­ arnir høvdu verið komin nógv longri, um hetta mál var loyst sambært sáttmálanum. Trupulleikin er, at Viberg Sørensen virkið verjir sáttmálabrot, og vil ikki taka nakra ábyrgd á seg viðvíkjandi leiklutinum hjá Reiðarafelagnum. Carlton er verri enn so einasta málið, sum fiskimanna­ felagið stríðist við, tí sátt­ málar ella lógir vera brotn­ ar. Eitt mál koyrir í løtuni í rættinum um Artic Viking, og onnur mál eru eisini við at koma upp. At Føroya Reiðarafelag nú virkið verjir teir, sum bróta sáttmálan er við til at kasta eitt ringt ljós yvir á allar reiðarar. Tá ið eg skrivi undir ein sáttmála, so kenni eg meg bundnan av honum – hetta sama væntaðu vit av Føroya Reiðarafelag, men hetta tykist ikki hava stórvegis týdning. Hetta gongur út yvir manningarnar, sum ikki fáa teir ágóðar tey hava rætt til samsvarandi sáttmálanum, og hetta gongur út yvir hinar reiðar­ arnar, sum altíð halda sátt­ málan. Kósin hjá Viberg Søren­ sen ger, at allir reiðarar koma í ringt orð – og tað er ikki uppiborið. Kósin hjá Viberg Sørensen ger, at fiskimenn hava lættari við at søkja sær kjansir uttan­ lands (serliga í Noreg) Kós­ in hjá Viberg Sørensen ger, at kappingin verður ójøvn. Hvussu leingi reiðararnir her á landi finna seg í hes­ um veit eg ikki, men kósin er so avgjørt skaðilig og er við til at skunda undir ruðu­ leika og at álitið á Føroya Reiðarafelag spakuliga verður máa burtur., Útslitið gerst ruðuleiki, sum skaðar báðar partar – also bæði fiskimenn og reiðarar og feløgini bæði. Stuðul? Júst hvat vit skulu gera í fiskiveiðiflotanum veit eg ikki – hevði eg havt eitt greitt svar og eitt greitt tilmæli, so høvdu vit gjørt vart við okkum, men spurn­ ingurin er fløktur. Seinastu árini hava vit sæð ovurhonds nógvar sølur av fiskiveiðiskipun­ um. Stórar upphæddir eru farnar í lummarnar á teim­ um, sum hava kunna selt fiskiloyvi, sum teir hava fingið fyri einki, og nógv hava nýtt henda møguleika, og tað sæst aftur í tí ovur­ honds stóru skuld, sum er enda í fiskivinnuni. Sølur­ nar av ogn føroya fólks hevur ikki styrkt um um­ dømi hjá eigarunum í fiskivinnuni, tvørturímóti. At nógvur peningur hevur verið í vinnuni sæst eisini aftur í sera stóru upphæddunum, sum eru útgoldnar sum vinnings­ býti. Sambært frágreiðing hjá Rasmussen og Weihe eru omanfyri 500 mió kr útgoldnar í vinningsbýti í árunum 2002 – 2006. Vit hava sæð, hvat hend­ ur, tá ið stuðul er latin í fiskivinnuni – hesin er verri enn so altíð komin vinnuni serliga væl við – seinasta dømi um stuðul ber til at síggja í rækjuvinn­ uni fyri nøkrum fáum árum síðani. Eg ivist í, um føroya fólk eru áhugað í, at skattakrón­ urnar tey rinda til lands­ kassan skal enda beinleiðis í lummanum á nøkrum reiðarum. Høvdu fólk vita, at hetta er tað, sum skal til fyri at halda vinnuni koyr­ andi, so hevði mótstøðan móti stuðli helst ikki verið so stór, men tær stuðuls­ skipanir, sum hava virka her á landi hava ikki altíð verið so gagnligar fyri vinnuna, og tey fólkini, sum hava sítt livibreyð í vinnuni. Spurningurin í fiski­ vinnuni er álvarsamur – og vit sum feløg – also bæði manningafeløgini og reiðarafelagið skylda limum okkara, at taka hetta í stórsta álvara. Mín áheit­ an á reiðarafelagið er tí, at felagið fær limir sínar at halda sáttmálan. Lat ongan iva vera um, at fiskimannafelagið vil gera alt fyri at samstarvið partanna millum verður so gott sum gjørligt – hetta gagnar eisini vinnuni, men tit mugu also gera tykkara fyri at halda sáttmálarnar. Opið bræv til Viberg Sørensen Føroya Fiskimannafelag JAN HøJgAARd Lesið Sosialin - so eru tit við