týsdagur 10. juni 2008síða 14

14 Nr. 109 - 10. juni 2008 Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundar føðingardagar, brúdleypsdagar, starvssetanir o.t. nøvn SAMBAND MAgNuS guNNArSSoN MAggi@SoSiAluriN.fo tlf 341800 fAx 341801 Í dag, 10. juni, fyllir Jákup Lindenskov, fyrrverandi løgtings-, landsstýris- og fólka- tingsmaður 75 ár Hóast tað kanska ikki sæst á honum, so verða tað tann 8. novermber liðin fimmti ár síðani, at tann einans 25 ára gamli havnarmaðurin, Jákup Lindenskov, varð valdur á Føroya Løgting. Tað var í 1958. Allir hinir, sum vórðu valdir á ting í 1958, og tá Jákup varð aftur­ valdur í 1962, eru deyðir. Jákup Lindenskov er tískil so nógv tann elsti politikarin í starvsaldri – og veit tí hóp­ in meir enn nakar annar um politisku søgu Føroya ­ næstan heilt aftur til heima­ stýrislógina. Tá Jákup kom á ting, kom hann at starvast millum so royndar politikarar sum Petur Mohr Dam, ið kom á ting í 1928 og J. F. Øregaard, sum eisini tá hevði drúgvar royndir. Jákup er úr Havn, sonur Edvard Lindenskov (í Rætt­ ará) og Biritu, sum var úr Leynum, hóast bæði foreld­ ur hennara vóru úr Kvívík. Jákup tók realprógv í Havn í 1950, og sama árið fór hann í læru hjá Tryggingar­ sambandinum Føroyar, sum tá helt til úti í Tinganesi, og hvørs starvsfólk kundu telj­ ast á hondunum. Hann fór seinni til Danmarkar, har hann gekk á handilsskúla og arbeiddi í trygging. Í 1958 stillaði Suðurstreym­ oyar Javnaðarfelag hann upp sum nummar eitt til løgtings­ valið ­ tá varð stillað upp í nummarrøð ­ og hann varð valdur. Flokkurin hevði eitt sera gott val hetta árið, og Petur Mohr Dam gjørdist løg­ maður. Jákup sat á tingi til valið í 1966, tá hann fall fyri Martini Joensen, sum var for­ maður í Havnar Arbeiðs­ mannafelag. Jákupi tørvaðu bert níggju atkvøður í at verða valdur. Tá Petur Mohr Dam doyði í 1968, varð Ják­ up valdur í landsstýrið, og varð hann aftur valdur á ting í 1970 við hálvtfimthundrað atkvøðum. Tað vóru bara Atli Dam og Erlendur Paturs­ son, ið fingu fleiri atkvøður. Atli Dam var tá nývaldur, meðan Erlendur Paturson eins og Jákup, gjørdi come back eftir fallið í 1966. Jákup var landsstýrismað­ ur í fýra landsstýrissam­ gongum, og hann hevur metið sum tann, sum hevur sitið longst sum landsstýris­ maður – og valla fer nakar at sláa hetta metið, tí í dag halda landsstýrisfólkini ikki so leingi. Í 1979 stillaði Javnaðar­ flokkurin Jákup upp til fólkatingið, tá veteranurin Johan Nielsen legði frá sær. Jákup varð valdur og legði landsstýrisstarvið, sum hann hevði røkt upp á dagin í 11 ár, frá sær. Jákup sat á fólkatingi í átta ár. Jákup gavst sum virkin politikari í 1994, tá hann ikki stillaði uppaftur til løgtingsvalið. Í politikki er Jákup kend­ ur fyri sítt varsemi ­ ikki minst, tá tað snúði seg um ríkismálini. Honum dámdi lítið, tá menn fóru upp at sveima í loysingarpráti ­ hann virkaði fyri at tryggja lívsgrundarlagið, og ríkis­ veitingina sá hann sum eina neyðvendigheit til tess. Hann hevur sera drúgvar royndir, sum politikari ­ eitt nú var hann ein teirra, sum í januar í 1959 fór niður at samráðast við H. C. Hansen, forsætisráðharra um almannalógirnar, sum komu í gildi sama árið ­ tær lógir, sum vit í dag síggja sum eina sjálvfylgju. Øll árini sum landsstýris­ maður umsat hann almanna­ mál, og tey lógu honum øll árini næst á hjarta. Tann fyrsta løgtingsfíggj­ arlógin, sum Jákup var við at samtykkja á tingi var upp á 18 milliónir. Tann síðsta, hann var við til at samtykkja ­ tað var í 1993, var upp á 2.500 milliónir! Hetta lýsir kanska broytingarnar í sam­ felag okkara ­ og í politikki, tey árini Jákup var virkin politikari. Eitt av málunum, sum Jákup var errin av at loysa á fólkatingi, var lógin um skaðendurgjald til teirra, ið sigldu undir krígnum. Før­ oyingar vórðu upprunaliga ikki fevndir av lógini, hóast teir áttu at verið tað. Saman við teimum, sum stríddust fyri at vinna hesi rættindi, eydnaðist tað Jákupi at binda danska Javnaðarflokk­ in til at seta hetta sum treyt fyri at atkvøða fyri fíggjar­ lógini hjá Poul Schlüther. Meðan Jákup var lands­ stýrismaður vórðu lunnar lagdir undir fleiri batar, eitt nú lógina um dagpengar við sjúku og barnsburð, eins og deildirnar á Eirargarði vórðu bygdar at hýsa teimum menningartarnaðum, sum fram til ta tíð vórðu send av landinum á stovn í Danmark. Tey kundu nú flyta heimaftur av Rødbygaard. Í politikki hevur Jákup sum vera man havt nógv álitisstørv, og var hann eitt nú tingformaður frá 1984­ 87. Tingskrivari var hann fleiri av fyrstu árunum, hann sat á tingi, eins og hann eisini var limur í Norð­ urlandaráðnum. Í sínum borgarliga starvi á Tryggingini var hann við til at seta á stovn Lívstrygg­ ingina ­ hetta var árið fyri at hann fór í farloyvi frá Tryggingini fyri at gerast landsstýrismaður ­ og hann Jákup Lindenskov 75 ár Jákup Lindenskov, sum í dag fyllir 75 ár, er ein royndur politikari. Tað verða í ár 50 ár liðin síðani hann varð valdur á ting – og hann er tann einasti eftir av teimum, sum vórðu valdir á ting í 1958 og í 1962 Tingfundur í august í 1962. Fyrsta løgtingsskeiðið (1958-62) hjá Jákupi er um at verða runnið. Hann er tingskrivari, tí stendur hann vinstru megin tingformannin, sum er J. Fr. Øregaard. Allir tingmenninir, sum tá sótu – uttan Jákup, eru farnir undir grønu torvu… Jákup á Fólkatingsins røðarapalli í 1979