týsdagur 17. juli 2001síða 6

10 Nr. 134 - 17. juli 2001 Nr. 134 - 17. juli 2001 11 Gólvsølan Góð átta tons vórðu seld um gólvsøluna hjá Fiskamarknaðinum fríggjadagin. Selt varð í Klaksvík og á Toftum. Sýslu- nummar Skipanavn Reiðskapur kilo FD 256 Aðnasker snella 80 FD 282 Marianna 2 lína 303 FD 32 Stapin lína 129 FD 386 Slættiklettur snella 100 FD 660 Falkurin lína 375 FD 82 Búgvin botntrol 695 FD 905 Trúgvi lína 635 FD1007 Hansa Maria botntrol 131 FD1137 Rivtangi lína 435 KG 378 Skørin lína 29 KG 430 Báran lína 360 KG 507 Søkin lína 2.545 SA 79 Ingibjørg lína 84 TN 483 Ægir lína 2.065 TN1062 Hvíthamar sp/f Jónleyg botntrol 9 VN 46 Vesturroðin snella 104 XV23 Ffv-toftir lína 232 Vørunavn kilo Annað 2 Brosma 0 66 Hýsa 0 11 Hýsa 1 545 Hýsa 2 1.183 Hýsa 3 753 Hýsa 4 516 Havtaska 0 89 Hvasskvoysa 1 Hvítingur 0 534 Kalvi 3 15 Kalvi 4 41 Kalvi 5 82 Kongafiskur 0 27 Liri 18 Longa 0 1 Longa 4&5 6 Longa 5 122 Reyðsprøka 0 32 Skøta 274 Skrubba 664 Steinbítur 120 Svartkalvi 0 1 Toskur 2 340 Toskur 3 951 Toskur 4 1.109 Toskur 5 737 Upsi 0 71 Jústinus Leivsson Eidesgaard Endurminningarnar hjá einum av okkara frægu vinnulívsmonnum seinastu 40 árini, er júst útkomin. Útgávan er eitt sindur ørvísi enn við vanligum bókum, tí hon verður útgivin í fyrstu atløgu sum ein forsølubók. Tað vil siga, at fólk hava tekna seg fyri bókina og síðan fáa tey hana sendandi við post- kravi. - Sjálvt um talan er um endurminningar, so havi eg ikki skrivað ein stav sjálv- ur. Eg havi altíð hildið meg vera gloymskan, men nú eg síggi bókina, so síggi eg, at tað eg minnist tað sum eg havi havt áhuga fyri. Bókin byggir í høvuðsheitinum á samrøðurnar Jógvan Arge hevur við meg í útvarpinum herfyri og tað er Óli Breckmann, sum hevur hevur savnað saman og skriva, sigur Eiler Jacob- sen. Er tað ikki merkiligt at siga og lesa eina bók um seg sjálvan, ið er evnað til av tí ein sjálvur minnist? - Jú tað er ein løgin kensla. Tað sum eg greiði frá í bókini eru spontant, tað sum eg minnist og eg eri bilsin, hvussu væl Óli Breckmann hevur klárað av savnað alt tilfarið. Hann er ein sannur arbeiðshestur, sigur Eiler Jacobsen. Bókin er ein partur av vinnuligu søguni í Før- oyum og er eisini eitt klass- iskt dømi um faðirleysa fátækradrongin, sum kemur so langt fram í lívinum við gudstrúgv, dirvi og ágrýtni. RÆKJUR Jústinus Leivsson Eidesgaard Rækjuprísurin er í botni og hetta sannaði Eiler Jacob- sen, reiðari á Krúnborg, tá Sólborg var og landaði í New Foundlandi fyri trim- um vikum síðan. - Eg havi ongantíð upp- livað rækjuprísin so lágan fyrr sum nú. Sólborg landaði 400 tons fyri ein miðalprís upp á 11 krónur kiloið. Fyri tær smáu posarkjurnar fingu teir í meðal seks krónur fyri kiloið, sigur Eiler Ja- cobsen. -Vit kunnu slett ikki klaga um fiskiskapin, men tað er óhugaligt, tá prísurin er so lágur, sigur Eiler Jacobsen. Rækjubátarnir royna nú serliga í kantinum av Grandbank. Innari parturin av Grandbank er stongdur í løtuni. Sólborg fekk einans seks krónur fyri kiloið av posarækjum, seinast teir vóru í Newfoundlandi og landaðu. Bókin um Eiler útkomin Posarækjur fyri seks krónur kiloið FISKIVINNUTÍÐINDI Eiler Jacobsen hevur víst dirvi sum fáur innan føroyskt vinnulív Prísin á rækjum er í botni í løtuni. Myndin er tikin av dekkinum á Hviltenni, sum roynir á Flemmish Cap Mynd Jens Kr. Vang SVARTKJAFTUR Justinus Leivsson Eidesgaard Javnaðar tingmaðurin Hendrik Old heldur tað vera rímuligt, at føroyingar fáa 30 prosent av samlaðu svartkjaftakvotuni. - Svartkjafturin livir størsta partin av ævini í føroyskum og bretskum sjógivi, hann gýtir í bretsk- um sjógvi og etir seg feitan í føroyskum sjógvi, tí er tað sjálvsagt, at vit hava hevdsrætt yvir einum fitt- um parti av stovninum. Sama hevdsrætt hava bretar og eg haldi tað er rímuligt at vit fáa 30 prosent og bretar 30 prosent, sigur Hendrik Old, tingmaður fyri Javnaðarflokkin. Hendrik er skipari, hevur siglt ein stóran part av lívinum og hevur drúgvar royndir í føroyskum fiski- vinnupolitikki. - Vanliga flytir svart- kjafturin seg av gýting- arleiðunum vestanfyri Ír- land og norður eftir við kantinum. Hann fer oftast eysturum, gjøgnum Het- landsrennuna og spreiðir seg, tá hann kemur norður um, soleiðis at tað ikki ber til at fiska hann. Summi ár fer hann vestur um, og tá kemur hann eisini í Íslendskan sjógv, eins og í ár. Men hetta er ikki vanligt, og tað er heldur ikki vanligt, at hann er í Íslendskum sjógvi, ein og í ár. Tá hann fer vestur um, kann hann veiðast longri í føroyskum sjógvi, enn tá hann fer gjøgnum Het- landsrennuna, sigur Henrik Old. - Føroyingar og bretar eiga fyrsta rættin til svart- kjaftin, sigur Hendrik Old. Tingmaður: Rímuligt, at vit fáa 30 prosent av svartkjaftinum Hendrik Old heldur at 30 prosent av heildarkvotuni av svartkjafti er rímuligt fyri føroyingar ÓSEMJA Áki Bertholdsen Enn er onki komið burturúr royndunum hjá Føroya Lærarafelag og Fíggjar- málastýrinum at finna semju um KT-vørðarnar í føroyska fólkaskúlanum. Forkvinnan í Føroya Lærarafelag, Elsa Birgitta Petersen, sigur, at fundir hava verið við Fíggjarmála- stýrið um KT-vørðarnar, men at onki er komið burt- urúr. Hon sigur, at Fíggjar- málastýrið vil hava tey at býta samráðingarnar í tvey, men tað vil Lærarafelagið ikki. – Fíggjarmálastýrið vil hava okkum at gera semju um tann námsfrøðiliga partin av KT- varðaskipan- ini. Hinvegin sigur Fíggjar- málastýrið, at tann tekniski parturin av skipanini hoyrir undir kommununa, so tann partin má Lærarafelagið samráðast við kommunur- nar um. Men hetta vil Lærara- felagið ikki góðtaka. – Vit gera ikki hálvar semjur, sigur Lærarafelag- ið. Elsa Birgitta Petersen sigur, at KT-varðaskipanin er ein heild og at felagið bara vil gera semju um alt økið undir einum. – Tað er ikki okkara trupulleiki um KT-varða- skipanin er í einum, ella í tveimum. Vit taka heldur ikki støðu til, antin Fíggjar- málastýrið heldur, at kommunurnar skulu betala ein part av skipanini, ella ikki. Heldur Fíggjarmálastýr- ið, at kommunurnar hava ábyrgdina av tí tekniska partinum, má tað seta seg í sambandi við kommunur- nar at fáa eina semju um tað. – Tá ið Fíggjarmálastýrið so hevur fingið semju við kommunurnar, kunnu sam- ráðingar aftur vera við okkum um KT- varðarnar sum eina heild. Felagið stúrir fyri, at gera tey semju um ein part av skipanini, fer hin parturin at verða liggjandi óloystur í fleiri ár. Ikki óvæntað Tað kemur ikki óvart á Lærarafelagið, at tað verð- ur trupult at semjast um KT-varðaskipanina. Hetta er ein nýggj skipan, sum kemur í gildið 1. au- gust. – Hetta er ein rættiliga dýr skipan. KT vørðarnir skulu lønast eftir, hvussu stórir skúlarnir eru, tvs, hvussu nógvir lærarar og næmingar eru í skúlanum og, hvussu teldur eru í skúl- anum. – Hetta er ein skipan, sum krevur rættiliga nógv arbeiði og tí krevur KT varðaskipanin nógvar tímar og hampiliga stóra játtan. Ein bólkur við tveimum umboðum úr Mentamála- stýrinum og einum umboð- um fyri Lærarafelagið hev- ur gjørt eitt álit um, hvat ar- beiðið hjá KT vørðunum skal fevna um, og, hvussu teir skulu lønast. Sostatt eru Mentamálastýrið og Lærarafelagið samd um, hvussu KT vørðarnir skulu skipast. Hetta álitið er latið Fíggj- armálastýrinum og Elsa Birgitta Petersen vónar, at Fíggjarmálastýrið tekur fæst at taka undir við álit- inum frá Mentamálastýrin- um og Lærarafelagnum um, hvussu KT vørðarnir skulu lønast. Hinvegin hevur Lærara- felagið gjørt semju við Fíggjarmálastýrið um, hvussu lærararnir í teimum nývaldu skúlastýrunum skulu lønast. Samstundis er eisini semja um, hvussu limirnir hjá Lærarafelagnum í námsfrøðiliga ráðnum, skulu lønast. Vit gera ikki hálvar semjur Enn hevur tað ikki eydnast okkum at finna semju um KT- vørðarnar í fólkaskúlanum, men tað var ikki annað enn forkvinnan í Lærarafelagnum, Elsa Birgitta Petersen, hevði roknað við Eingin rentuniður- seting verður í næst- um, sambært stjóran- um í Evropeiska miðbankanum, Wim Duisenberg. Mett verður, at næsta rentuniðursetingin hjá Evropeiska Mið- bankanum verður í fyrsta lagi 13. september, sigur Kaupthing Føroyar BÚSKAPUR Heri á Rógvi Hin 1. januar 1999 sá ikki einans Evran dagsins ljós, men gjørdist hetta eisini byrjanin til Evropeiska Miðbankan (ECB). For- maðurin, sum stendur odda fyri hesum banka, er há- lendingurin Willem F. Duisenberg. Evropeiski Miðbankin myndar, saman við megin bankunum úr øllum limalondunum í ES, “The European System of Central Banks” (ESCB). Føroyska heitið letur bíða eftir sær hesuferð. Evropeiski Miðbankin hevur verið undir hørðum trýsti frá byrjan av, men Wim Duisenberg hevur støðugt hildið fast um kósina hjá bankanum. Bankin virkar útfrá ES- samtyktum, sum m.a. kunna finnast í Maastricht- sáttmálanum. Wim Duisen- berg sær fremstu uppgáv- una hjá bankanum vera at ansa eftir prísgongdini í Evropa. Amerikanski bú- skapurin hevur seinastu tíðina havt trupulleikar, men er spakuliga við at fóta sær. Amerikanski dollarin hevur at kalla frá byrjan verið sterkari mótvegis evruni. Fíggjarpolitikkur skal til Sambært “Útlit og Rák”, sum Kaupthing Føroyar gevur út, so var væntandi, at Evropeiski Miðbankin fór at lækka rentuna, men soleiðis skuldi ikki vera. - Seinasta mánaðin hava vit áhaldandi sæð lyklatøl úr Evropa, sum benda á døpru støðuna, ið evro- peiski búskapurin er í. Samstundis bendir nógv á, at prísvøksturin í Evropa er fallandi. Tí var væntandi, at ECB fór at seta rentuna niður 5. juli, men tveir dagar frammanundan segði Duisenberg, at rentustigið í Evropa var hóskandi, sigur Kaupthing Føroyar. Eftir hvat Kaupthing metir, so skal eingin rentu- niðurseting væntast í bræði. Teir siga seg meta, at næsta rentuniðursetingin frá ECB í fyrsti lagi verður hin 13. september. Eftir hvat skilst á Kaup- thing og av heimastíðuni hjá ECB, so verður neyðugt at nýta fíggjarpoltik, t.e. útfrá fíggjarlógum, til at betra um støðuna hjá evropeiska búskapinum. Hetta skal, sambært stjóranum í Evropeiska Miðbankanum, nýtast í staðin fyri penga- politik, sum tekur støði í rentuni og ávirkar samstund- is almikið íløguvirksemi. Marknaðurin í Evropa hevur , sambært Kaupthing Føroy- ar, bíðað eftir einari rentu- niðurseting, og vóru nýggjastu útmeldingarnar frá Evropeiska Miðbankanum skuffandi fyri marknaðin. Gongdin í Evropa tykist at vera tann, at prísvøkst- urin, sum hevur gjørt seg galdandi seinastu tíðina, tykist at vera fallandi, men tað tykist sum um, at tann vantandi rentuniðursetingin kom illa við evropeiska marknaðinum. Síðani Evran sá dagsins ljós, so hevur hon sjálvandi merkt evropeiska búskap- in, og hetta hevur heldur ikki verið uttan trupulleik- ar. Amerikanski búskapurin tykist eisini at gerast sterk- ari í løtuni. Wim Duisen- berg, formaður í Evrope- iska Miðbankanum, tykist tó at halda fast við sína kós. Onga ávirkan á Føroyar Vantandi rentuniðurseting kemur væntandi ikki at ávirka føroysk partabrøv ella føroyskan búskap. Í Føroyum er sum so eingin partabrævamarknaður. Tey fáu føroysku partabrøvini, sum eru skrásett, koma væntandi ikki at merkja nakað til tað, at eingin rentuniðurseting kom á hesum sinni. Sjálvandi ávirkar gongdin í Evrope- iska og amerikanska bú- skapinum støðuna hjá før- oyska búskapinum, men higartil síggjast at kalla eingi árin. Tó valdi danski tjóð- bankin at seta rentuna niður fyri einari góðari viku síðan. Tað var danska repro-rentan, sum varð sett niður við 5 grundstigum til 4,95 %, sigur Kaupthing Føroyar. - Orsøkin er, at danska krónan er styrknað mót- vegis evruni í seinastuni, og at gjaldoyrargoymslan hjá tjóðbankanum er lutfalsliga full. Sjálvt um rúm er fyri fleiri sjálvstøðugum donsk- um rentuniðursetingum, meta vit ikki, at nøkur stórvegis rentuniðurseting verður í Danmark, fyrr enn ECB eisini setur evro- peisku renturnar niður, sigur Kaupthing Føroyar. Eingin rentuniðurseting i bræði Kaupthing Føroyar væntar onga rentuniðurseting í bræði C M Y K 11 10