mánadagur 23. juni 2008síða 7

7 tíðindi Nr. 118 - 23. juni 2008 Fíggjarpolitikkurin hjá Tórshavnar Bý­ráð er so ábyrgdar­ leysur at um fá ár er vandi fyri at havnarfólk skylda eina hálva milliard, sigur fyrrverandi borgarstjóri Fíggjarpolitikkur Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Um heilt fá ár er vandi fyri, at Tórshavnar Kommunu standur við eini skuld upp á einar 500 milliónir. Tað staðfestir Jan Christi­ ansen, sum hevur verið borgarstjóri í Havn og sum nú stendur á odda fyri andstøðuni í býráðnum. Hann sigur, at fíggjar­ politikkurin hjá Tórshavnar Býráð er so ábyrgdarleysur, at um nøkur heilt fá ár er tað ovurstórur vandi fyri, at havnarfólk eru blivin størstu skuldarreyvar í landinum. Jan Christiansen kann undir ongum umstøðum taka undir við fíggjarpolit­ ikkinum hjá meirilutanum í Tórshavnar býráð. Hann sigur, at meirilutin í býráðnum hevur sett íløg­ ur fyri eina heila milliard á skinnarar tey næstu árini. Men her er bara talan um tær stóru íløgurnar í skúlar, ítróttarhentleikar, vatnverk og so framvegis. Her eru allar tær óromant­ isku íløgurnar í kloakkir, vegir og gøtur, umframt íløgur í mentan, sosialmál og ansing og annað als ikki talt uppí. Læna 100 milliónir um árið Hann sigur, at tað er heilt týðiligt, at íløgupolitikkurin hjá meirilutanum í Tórs­ havnar Býráðið er bygdur á, at Kommunan skal lána einar 100 milliónir um árið, sigur gamli borgarstjórin. ­ Og hetta fer fram uttan at meirilutin so frægt sum hevur gjørt eina íløguætlan tey næstu árini fyri at rað­ festa, hvat skal gerast fyrst og, hvat skal bíða. ­ Eg haldi, at minstamark má vera, at meirilutin hevur eina íløguætlan, tí borgarin hevur krav upp á at fáa at vita, hvørjar íløgur skulu bíða, tí tað er púra greitt, at alt kann ikki gerast ísenn. Jan Christiansen sigur, at Tórshavnar Býráð hevur altíð havt eina langtíðar iløguætlan upp á fimm ár og eina leyðsligari ætlan fyri 10 ár. Harumframt høvdu vit í undanfarnu setu eisini býtt játtanina sundur til hvørt øki, so at tekniska nevnd fekk at vita, hvat hon hevði at arbeiða við, mentamála­ nevndin fekk at vita, hvat var til taks til skúlar og ann­ að virksemi og so víðari. Andstøðuleiðarin í Tórs­ havnar sigur, at tað ongantíð hevur verið meiri átrokandi við eini íløguætlan fyri Tórshavnar Kommunu, enn tað er nú. Tekin eru um, at stígur er við at koma í búskapin. Samstundis verður tosað nógv um at gera eina komm­ unala útjavning, har vandi er fyri, at Tórshavnar Kommuna missur skattainn­ tøkur til aðrar kommunur. ­ Og samstundis hevur Karsten Hansen, lands­ stýrismaður í fíggjarmálum sett sær fyri at tálma íløgun­ um hjá kommununum fyri at stýra búskapinum. Vit geva Karsten reipið Jan Christiansen er hart ímóti almennari upp ílegg­ ing í kommunala sjálv­ ræðið. Men hinvegin heldur hann, at tann ábyrgdarleysi fíggjarpolitikkum hjá meirilutanum í Tórshavnar Býráð, er besta grundgev­ ingin hjá Karsteni Hansen fyri at leggja seg út í íløgu­ politikkin hjá kommunun­ um. ­ Vit síggja, hvussu ábyrgdarleysur íløgupolitikk­ urin er og tað sær Karsten Hansen eisini og tí er tað sjálvur meirilutin í býráð­ num, sum gevur landsstýr­ ismanninum í fíggjarmálum reipið, sum hann ætlar at hongja kommununa í. ­ Tað er ongin ivi um, at tað sker í eyguni á fíggjar­ málaráðharranum at Tórs­ havnar Kommuna ger íløgur yvir evni og sleingir um seg við hundraðtals milliónum. Hinvegin ásannar Jan Christiansen, at íløgurnar, sum eru upp á tal, eru neyðugar. ­ Men tað er ábyrgdarleyst ikki at hava eina nágreiniliga ætlan fyri, nær í tær ymsu íløgurnar skulu gerast. Á býráðsfundinum í Havn hóskvøldið staðfesti hann, at hann kundi ikki atkvøða fyri ætlanini at gera fimleikarhøll í Gunda­ dali fyri 60 milliónir. Tað er ikki tí, at hann hevur tað allarminsta ímóti høllini og hann var glaður fyri, at hansara atkvøða ikki varð avgerðandi fyri úrslitið. Men hann staðfesti, at hann kundi ikki atkvøða fyri, fyrrenn hann hevði sæð eina íløguætlan fyri kommununa. Binda næstu býráðini Sjálvur heldur hann, at tað er meiri hóskandi at gera íløgur fyri 150­180 milliónir um árið. ­ Men í ár er ætlanin at gera íløgur fyri yvir 250 milliónir og tað krevur eina lántøku upp á 100 milliónir ­ Vit kunnu av røttum spyrja, hví vit kýttu okkum at betala skuldina niður og at gera kommununa skuldar­ fría, vissi vit nú aftur skulu skuldarbinda kommununa við lánum upp á 100 milli­ ónir um ári, so at vit kanska aftur standa og skylda eina hálva milliard, áðrenn vit vita av. ­ Ein avleiðing av tí er, at vit verða meiri og meiri bundin av rentuútreiðslum og tað minkar okkara virkis­ føri munandi. ­ Ì løtuni verða tveir nýgg­ ir skúlar bygdir, sum kosta einar 180 milliónir hvør og eg haldi, at tað er burturvið at gera tvær so stórar íløgur ísett, tí tað forðar fyri øðr­ um íløgum. ­ Samstundis førir íløgu­ politikkurin við sær, at tey næstu býráðini verða bund­ in á hond og fót og fáa lítið og onki rásarrúm, sigur Jan Christiansen. Tað eydnaðist ikki at fáa eina viðmerking frá Heðini Mortensen, borgarstjóra í Havn, áðrenn blaðið fór til prentingar. Ger havnarfólk til størstu skuldarreyvar í Føroyum Hetta eru so tær íløgurnar, sum Jan Christiansen sigur, at meirilutin í Býráðnum hevur sett á skinnarar tey næstu árini, uttan at nøkur sum helst íløguætlan er gjørd. Summir prísir eru kendir, men kostnaðurin fyri aðrar íløgur er ein meting hjá honum sjálvum. Her eru íløgur í kloakkir, vegir, gøtur, barnaansing, mentan, sosialmál og til at fríðka býin fyri, ikki tald upp í Íløga milliónir Skúlin í Hoyvík 170 Skúlin á Argjum 180 Brúgv um Sandá 50 Røktarheim 40 Vatnverk 100 Fimleikarhøll við Tórsv. 60 Ìtróttarhøllin á Hálsi 60 Rennibreyt 10 Kommunuskúlin 20 St. Frantsskúli 20 Ringvegurin 50 Tvær rrundkoyringar 10 Bátahylar 40 Læknamiðstøð 30 Umsitingarbygningur 80 Musikkskúlin 40 Tyrvingarpláss á Glyvursn. 30 Ìløgur Tilsamans: 990 Íløgur næstu árini Jan Christiansen stúrur fyri, at havnarborgarar standa eftir við eini stórari skuld, áðrenn teir vita av, tí hann sigur, at fíggjarpolitikkurin hjá býráðnum er púra ábyrgdarleysur Edmund vil broyta ríkisfund Heldur enn at dyrka ósemjur við stjórnina á ríkisfundinum mikumorgunin eigur landsstýrið at leggja upp til samstarv um mál av veruligum týdningi fyri Føroyar. ES­spurningurin og málið um at fáa fleiri føroyingar heimaftur eru tey týdningamiklastu evnini at fáa á dagsskránna, heldur Edmund Joensen, fólkatingslimur, sum vil hava løgmann at broyta skránna fyri ríkisfundin.