mánadagur 14. juli 2008síða 27

tíðindi Nr. 133 - 14. juli 2008 Blóðugur sunnudagur í donsku ferðsluni Farna vikuskiftið vóru óvanliga nógvar ferðsluvanlukkur í Danmark. Í gjár vóru fýra vanlukkur á teimum jútsku landavegunum, sum kostaðu fýra fólkum lívið. Trý fólk, sum fingu skaða, eru í lívsvanda. Tann fyrsta vanlukkan var gjáramnorgunin, tá ein 28 ára gamal maður doyði í einum bilsamanstoyti við Holstebro. Seinni doyði ein maður á motorsúklu eftir samanstoyt við ein bil nærhendis Horsens. Um somu tíð lat ein 38 ára gamal maður á motorsúklu lív, tá hann snaraði út fyri ein bil. Tann seinasta vanlukkan í gjár var seinnapartin, tá ein motorsúkla rendi á ein mann, sum var til gongu. Tann ákoyrdi doyði beinanvegin, og tann, sum koyrdi motorsúkluna, fekk stóran skaða. Við Hobro var eitt álvarssamt ferðsluóhapp, har tveir menn fingu stóran skaða. E elski Førjar hevði frumframførslu í Norðurlandahúsinum í gjár. Leikurin tekur støði í sendingini, ið varð sýnd í Sjónvarpi Føroya í vár. Flestu leiklutirnir eru teir somu, men nýggjar senur og leiklutir eru gjørdar til. Summar senur eru sera beinrak­ nar og væl spældar, meðan aðrar vóru alt ov tungar og lang­ drignar. Góðskan er tískil sera misjøvn ummæli Bjørk K. Olsen bjork@sosialurin.fo E elski Førjar hevði frum­ framsýning í Norðurlanda­ húsinum í gjárkvøldi. Fram­ førslan byggir á teimum seks sendingunum, ið vórðu send­ ar í SVF í apríl og mai mán­ aða. Flestu senurnar vóru við somu leiklutunum, ið vóru í sendingini. Samkyndi Kjart­ an prædikar um »innara gjeikaran«, og lekra parið, Remi og Rosely, svinga mjad­ narnar í allarlekrasta stíli, ið vit kenna tey best. Senurnar eru nýggjar, og eisini eru nýggjar leiklutir gjørdar til leikin. Góðskan er tó sera misjøvn. Summar senur eru sterkar, stuttligar, og boðskap­ urin sæst týðiliga, meðan aðr­ ar eru tungar, keðiligar og langdrignar. Tað er harmiligt, at draga góðskuna niður á slíkan hátt, tá tað sæst, at leik­ urin hevði kunnað verið heilt góður. Ójøvn góðska Sjúrður Skaale rakti øll konufólkahjørtu, tá hann, sum tann fyrsti á pallinum, kom sum samkyndi Kjartan í páfuglabúna og viftandi ørmum. Sjáldan sær mann síggja slíkan kventil. Sjúrð­ ur Skaale megnaði sínar leik­ lutir væl, men skiftandi støði var hjá hinum fýra leikarun­ um. Bárður Persson megn­ aði ikki sín leiklut sum tann illi Sofus. Leikluturin var yvirspældur og tískil einki stuttligur. Hesu misstøkini gjørdu góðskuna misjavna og trekti støðið niður. Hin­ vegin spældi Bárður Persson ein tann besta leiklutin í leik­ inum, nevnliga ein gamlan mann við knívi í høvdinum, ið royndi at fáa læknahjálp. Hesin parturin varð spældur var honum og Sjúrða Skaale, ið saman ironiseraðu før­ oyska sjúkrahúsverkið. Kent og ókent Vælkendu leiklutirnar síggj­ ast aftur í leikinum, men sen­ urnar eru nýggjar, og aðrar leiklutir eru gjørdar til. Væl­ kendi, heimkæri Haraldur, danska kona hansara Pernille og dóttirin, Søs, vitja í Føroy­ um, og sjálvandi koma nati­ onalistisku kenslurnar hjá Haraldi sterkt fram, meðan Pernille og Søs ikki skilja petti, tí tað er jú bara: ”skide Færøerne.” Leikurin fer síð­ an eisini út sum sendinga og leggur stóran dent á ymiskar mentanir í Føroyum, har Elsa Maria Magnusardóttir og Jen­ sina Olsen veruliga fingu fjøldina at taka um búkin av láturkrampa, tá tær spældu tvær bulgariskar flakakvinn­ ur, ið dáma sera, sera væl føroysk mannfólk. Men aftur hesa ferð kom leikurin í góðskuvanda, tá Elsa Maria Magnusardóttir Olsen ikki megnaði leiklutin sum svenskari í Føroyum, og sen­ an gjørdist tung, tí boðskap­ urin sást ikki, og støðið datt aftur niður. Vit kenna tey aftur Vit kunnu øll kenna persón­ arnar í E elski Førjar aftur. Leikurin er ein rein ironi av menniskjuni og føroyska samfelagnum. Uttan at hugsa rationelt elskar tjóðskaparligi Haraldur heilhjartað og blint okkara lítla oyggjaland, Føroyar, og vit kunnu taka okkum um høvdið, flenna og hugsa: ”Á, nei, eg eri akkurát líka.” Havnafólk kunnu umhugsa sítt snævurskygni til bygdirnar, tá Remi og Rosely við spentum vøddum og push­up bróstahaldara svingandi ganga eftir senuni og eru syrgin um tey ólekru bygdafólkini, ið hava djór og annað, tey halda vera skitið. Sjúrður Skaale, ið stendur aft­ an fyri verkætlanina, dugir ótrúliga væl at fáa fólk at flenna og stuttleika sær, með­ an tey samstundis fáa nakað at hugsa um, tá sjúkrahús­ verkið verður ironiserað, og gjøldur verður gjørdur burtur úr ávirkanini, samfelagið og fjølmiðlar hava á tey ungu, tá ein tannáringur skuldsetur skúlastjóran fyri at gera seg inn á hana, tá hann vil práta við hana um hennara van­ røkta skúlagongd. Ætlanin við leikinum er góð, spei­ semið er sterkt, og tí er sera harmiligt, at góðskan í leik­ lutunum er ov misjøvn. Leikarir: Sjúrður Skaale Lív Reynheim Jensina Olsen Bárður Persson Elsa Maria Magnusardóttir Olsen Tónleikur: James Olsen Kim Hansen Pauli Magnussen Misjavnar Førjar 27