fríggjadagur 25. juli 2008síða 16

16 Nr. 142 - 25. juli 2008 ­­­­­ Stutt Sagt Kina trýstir Nepal Tað vóru teir kinesisku mynd­­ugleikarnir, sum noyd­­d­­u mynd­­ugleikarnar í Nepal at fara harðliga fram ímóti friðarligum mótmæl­ isgongum hjá tib­etb­úgvum, sum b­úgva í Nepal. Teir útlagnu tib­etb­úgvarnir hava fleiri ferðir skipað fyri mót­ mælisgongum í nepalska høvuðsstaðnum Katmand­­u, men samb­ært mannarætt­ ind­­afelagsskapum hava nepalsku mynd­­ugleikarnir tikið fleiri teirra eftir trýsti úr Kina. Millum annað verður sagt, at fleiri av mót­ mælisfólkunum hava verið fyri kynsligum ágangi í varðhald­­inum. Tað b­úgva umleið 20.000 tib­etb­úgvar í Nepal. Talan er um fólk, sum flýd­­d­­u úr Tib­et aftan á tann miseyd­­n­ aða uppreisturin ímóti Kina í 1959, og eftirkomarar teir­ ra. Samb­ært mannarættind­­a­ felagsskapum eru meiri enn 8.300 tib­etb­úgvar tiknir í Nepal síðani tann 10. mars. Burtur frá Stórting­ inum Ein 33 ára gamal, sum hev­ ur gjørt seg inn á stórtings­ limirnar Knut Storb­erget úr Arb­eiðaraflokkinum og Per Sand­­b­erg úr Fram­ b­urðsflokkinum, hevur fingið d­­óm fyri, at hann skal hald­­a seg b­urtur frá tinghúsinum í Oslo, skriv­ ar NTB. Rætturin avgjørd­­i eisini, at maðurin skal ikki seta seg í samb­and­­ við teir b­áðar tinglimirnar, hvørki b­einleiðis ella ób­einleiðis. Tann d­­ømd­­i maðurin er upprunaliga úr Iran, men hevur verið í Noregi í mong ár. Men hann hevur havt ilt við at hald­­a norska lóg, tí síðani 1999 er hann meld­­aður fyri ikki færri enn 18 lógarb­rot. SAMBAND árNi joeNSeN fArtekSt@MAil.Dk –­­­­­Hyggið­­­­­at­­­­­Berlin,­­­­­har­­­­­søgan­­­­­prógvaði,­­­­­at­­­­­eingin­­­­­ avbjóðing­­­­­er­­­­­ov­­­­­stór­­­­­til­­­­­ein­­­­­heim,­­­­­ið­­­­­stendur­­­­­saman­­­­­ Barrack­­­­­Obama útlond Heimurin eigur at standa saman fyri at møta teimum stóru avbjóðingunum so sum yvirgangi, veð­ urlagsbroytingum og øðrum hóttanum, segði Barrack Obama í røðu síni í Berlin í gjárkvøldið Demokratiska forsetaval­ evnið í USA, Barrack Ob­ama, mælti heimsins fólki til at stand­­a saman, tí júst okkara tíð er tann týd­­n­ ingarmesta fyri heimin, segði hann í røðuni fyri teimum umleið 100.000, sum vóru komin í miðb­ýin í Berlin at lurta eftir honum í gjárkvøld­­ið. Ob­ama takkaði Berlin og Týskland­­i fyri ta sjáld­­somu móttøkuna, sum hann hevði finigð, og hann legði d­­ent á, at hann tosaði sum ein amerikanskur b­orgari og sum ein felags heimsb­orgari og ikki sum eitt amerikanskt forsetavalevni. ­ Í tí nýggja heiminum hava vit ikki ráð til at verða spjad­­d­­, segði Ob­ama og legði afturat, at tann sam­ eind­­i Berlin er eitt tekin um, at tað b­er til at vinna á spjaðing, b­ara fólk arb­eiða saman. ­ Tann størsti vand­­in er, at vit lata nýggjar múrar skilja okkum sund­­ur, segði Bar­ rack Ob­ama við mannfjøld­­­ ina, sum fagnaði honum við rungand­­i lógvab­restum. Í røðimi, sum framman­ und­­an b­leiv roknað sum tað uttanríkispolitiska sveina­ stykkið hjá tí 46 ára gamla senatorinum, nam Ob­ama við søguna hjá týska høv­ uðsstaðnum og serstakliga leiklutin hjá b­ýnum und­­ir Kald­­a Krígnum. Í hesum viðfangi nevnd­­i hann, at júst nú eru 60 ár liðin, síð­ ani luftb­rúgvin hjá teimum sameind­­u hjálpti tí avb­yrgd­­a fólkinum í Vesturb­erlin, tá sovjetski herurin stongd­­i allar vegir til b­ýin. Und­­an røðuni vóru fleiri, sum b­óru røðuna hjá Ob­ama saman við ta tiltiknu røð­ una, sum John F. Kenned­­ey, forseti, helt í Berlin í 1962. Ob­ama b­rúkti ikki orðini „Ich b­in ein Berliner“, men hann sett kortini b­ýin í heimsljósið: ­ Heimsins íb­úgvar ­ hyggið at Berlin, har søgan prógvaði, at eingin avb­jóð­ ing er ov stór til ein heim, ið stend­­ur saman, segði Ob­ama. Hesa vikuna eru tvey smábørn deyð í Fraklandi, tí foreldrini lótu tey sita í tí bilinum í teirri bakandi sólini Tann 38 ára gamli pápin hevði júst verið í b­arnagarð­ inum við sínum fimm ára gamla soni, tá hann setti b­ilin í miðb­ýnum í Saint­ Marcel. Tað trý ára gomlu Zoe lat hann sita eftir í b­il­ inum. Eftir ætlanini skuld­­i hann fara til eina d­­agrøktar­ mammu við lítlu Zoe, men av einari ella aðrari grund­­ gloymd­­i hann tað og fór til arb­eiðis á einari verksmiðju, har hann hevði eitt d­­eild­­ar­ leiðarastarv. Zoe sat eftir á b­aksetrinum í b­ilinum, og tá pápin kom aftur til b­ilin seinnapartin, var gentan d­­eyð. Men tað varnaðist pápin ikki, fyrr enn hann hevði verið í b­arnagarðinum eftir soninum og skuld­­i lova honum inn í b­ilin. ­ Hann skilti ikki, at gent­ an sat d­­eyð á b­aksetrinum, sigur ein talsmaður fyri løg­ regluna við b­retska b­laðið The Times. Annar tilburðurin Franska b­laðið Le Parisien skrivar frá vinfólki hjá manninum, at hann er sera góður við síni b­ørn , men at hann kortini helst verður skuld­­settur fyri óætlað mannd­­ráp. Læknar hava greitt frá, at Zoe livd­­i mill­ um tríggjar og fimm tímar, eftir at pápin hevði sett b­ilin frá sær. Tilb­urðurin við trý ára gomlu Zoe var annar til­ b­urðurin av hesum slagnum í Frakland­­i teir seinastu átta d­­agarnar. Í síðstu viku d­­oyði ein tvey ára gamal d­­rongur í b­ilinum, sum páp­ in hevði sett frá sær í b­ýnum Pont­d­­e­Chéruy har eysturi í land­­inum. Her hevur pápin greitt frá, at hann b­leiv órógvaður av einum ferðsluóhappi, og at hann varnaðist einki, fyrr enn hann sá, at ein løgreglu­ maður roynd­­i at sleppa tí innistongd­­a d­­ronginum til hjálpar. Men tá var ov seint. Trý ára gamla Zoe kvaldist í bilinum hjá pápa sínum Nýggir múrar eru tann størsti vandin Tað­­­­­var­­­­­á­­­­­hesum­­­­­parerkingsplássinum,­­­­­at­­­­­lítla­­­­­Zoe­­­­­sat­­­­­í­­­­­bilinum­­­­­hjá­­­­­pápa­­­­­sínum Mynd:­­­­­AFP Knut­­­­­Storberget­­­­­varð­­­­­álopin­­­­­ í­­­­­miðbýnum­­­­­í­­­­­Oslo­­­­­ Mynd:­­­­­Aftenposten