fríggjadagur 1. august 2008síða 8

8 tíðindi Nr. 145 - 1. august 2008 Politiski við­merkjar­ in, Jógvan Mørkøre, trýr ikki rættiliga uppá, at samgongan megnar at halda á longi sum minni­ lutasamgonga. Hann eftirmetir her støð­una, nú sam­ gongan hevur mist meirlutan,og hugleið­­ ir um vánaligt sam­ gongustev, tingfólk í sjálvdrátti, flokkar, ið­ ikki eru ein eind, vant­ andi flokslýdni, men eisini sær hann síð­­ una hjá Gerhardi, ið­ hann metir ikki kundi gera annað­, enn tað­ hann gjørdi, fyri at vera trúgvur mótvegis veljarum sínum Politikkur Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Eftir at Gerhard Lognberg tók seg aftur sum partur av samgonguni, er samgongan ein minnilutasamgonga, og tað er nýtt í Føroyum. Jógvan Mørkøre, sam­ felagsfrøðingur og politisk­ ur viðmerkjari, heldur, at hetta er ikki ókent í londun­ um kring okkum, t.d. í Noreg og Danmark, men tá hann verður spurdur, um hann ærliga trýr uppá hesa minnilutasamgonguna, ella eina minnilutasamgongu í Føroyum, so er svarið greitt nei. ­ Men í Danmark er sam­ gongan ein minnilutasam­ gonga, ið hevur Dansk Folkeparti sum stuðulsflokk. Ein má fáa ein stuðulsflokk, sum ein ein veit iki hoppar yvirum miðjuna. Sitandi samgonga í Føroyum má nýta danska leistin og fáa sær ein stuðulsflokk. Stóru andstøðuflokkarnir koma neyvan upp á tal, men Kári á Rógvu úr Sjálvstýris­ flokkinum hevur sagt, at teir vilja hava ávirkan á politikkin, og tað ber brá av, at teir vilja gera avtalur, og so kanska formalisera samstarvið seinni, metir Jógvan Mørkøre. Flokslagnan Men hvussu við Gerhardi og flokkinum. Kann hann framvegis vera í javnaðar­ flokkinum? Og kann javn­ aðarflokkurin liva við, at teir hava ein mann gangandi leysan, sum ikki hevur hild­ ið flokstaktina, men fram­ vegis er limur í flokkinum, men ikki í samgonguni? ­ Sambandsflokkurin liv­ di t.d. við, at Alfred Olsen gjørdi nakað tað sama og fór úr samgonguni, men var verðandi í flokkinum. Tað er altið trupult at gera sam­ gonguskjøl og avtalur, um flokkarnir ikki eru flokkar ella ein eind. Tað hevur jú verið, og má helst vera so, at floksleiðslurnar taka avgerðir, og so laga hini seg eftir tí, men tað gerst trupult, tá flokar ikki virka sum flokkar. Og sjálvsagt missa samgonga, samgongu­ leiðari, og floksformenn, nakað av myndugleikanum, tá so er. Talan má vera flokk­ ar, eindir, uttan mun til um talan er um meir­ ella minni­ lutasamgongur. Men tá flokslimir ganga egnar leið­ ir, og landsstýrismenn høg­ ga hvør eftir øðrum, og het­ ta ikki hevur verið átalað stórvegis, so er kanska ikki so lætt, metir Jógvan Mørk­ øre. ­ Sitandi samgonga hórar kanska undan nú, men tað verður trupult, tí stórmál eru fyri framman, eittnú fiskivinnupolitikkurin, sum fólk eisini tykjast ósamd um, sigur viðmerkjarin. Jógvan Mørkøre metir tó ikki, at broytta valskipanin við Føroyum sum einum valdømi kann fáa beinleiðis skuld fyri gongdina. ­ Tað var jú eitt lokalmál, ið koppaði øllum, so tað kann ein ikki beinleiðis siga. Men hinvegin er arbeiðslagið kanska broytt og fólk profilera seg sjálv­ an. Flokslýdnið er farið og flokkar missa nakað av trú­ virði, tí hvussu nógv eru nú í veruleikanum við, tá ein flokkur sigur okkurt, ella ger eina avtalu?, spyr Jóg­ van Mørkøre, sum sostatt metir, at tað at Føroyar eru eitt valdømi ger, at fólk seta seg sjálvan í ljósið, og har­ við hevur minkar floks­ lýdni. Gerhard kundi ikki gera annað Men um ein nú sær støðuna, har Gerhard Lognberg stendur, hvussu sær so út, tí hann er jú lokal hetja í Sand­ oynni? ­ Hann má jú verja sítt valdømi og hann er valdur uppá tunnilsmálið. Um hann gjørdi nakað annað, so hevði hann mist trúvirðið. Hann kundi t.d. ikki farið til val næstuferð, og lova tunnil aftur. Hann hevur jú rætt, og hinir partarnir hava verið heldur ullintir, og hava vavt løgin modell og fíggingarmynstur uppí, men Gerhard hevur krav uppá meira, ja ella nei. Slík ætlan má síggjast aftur á fíggjar­ lógini, sigur Jógvan Mørk­ øre. Um Gerhard bíðaði til 2011 og hinir í 2012 ­ tá val­ ár er ­ siga, at "tíverri,.....", so hava teir lagt alla politis­ ka framtíð hjá Gerhardi í oyði, sigur Jógvan Møkøre. Hvat hendur nú ­ Gerhard hevur sparkað bóltin aftur til javnaðar­ flokkin. Hann hevur eisini funnist harðliga at flokki og leiðslu, og tað verður spenn­ andi at síggja um hetta fær avleiðingar. Flokkurin hev­ ur nógv at missa, tí Gerhard hevur gjørt seg til talsmann fyri alt Suðurøkið, men hin­ vegin missir flokkurin eisi­ ni trúvirði, um tingfólk slep­ pa at gera sum teimum lyst­ ir. Eitt er tó víst viðvíkjandi tunnilsmálinum; flokkarnir mugu melda neyvt út, hvat teir standa, sigur Jógvan Mørkøre. Løgmað­ur brúkar dag­ in í dag til at lodda dýpið­ og kanna politis­ ka landslagið­ og serliga hava andstøð­u­ flokkarnir hansara áhuga, nú samgongan er í minniluta, men eisini fer floksleið­sla og starvsnevnd Javn­ að­arfloksins at við­­ gerð­a framtíð­ina hjá Gerhardi Lognberg í flokshøpi Politikkur Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Jóannes Eidesgaard, løg­ maður, fer í dag at hava prát við andstøðuflokkarnar á tingi, fyri at vita, hvussu møguleikarnir eru fyri at føra politikk, nú hann leiðir eina minniluta samgongu. ­ Floksleiðsla og starvs­ nevnd Javnaðarfloksins fara at hava fundir í dag, har m.a. støða skal takast til lagnuna hjá Gerhardi Logn­ berg í flokkinum, sigur løg­ maður, og samsvarar hetta eisini við orðini hjá Ger­ hardi um, at hann er boð­ sendur á fund klokkan 18 í kvøld. ­ Annars fari eg at fylgja við orðaskiftinum um løg­ mansrøðuna, og práta við andstøðuflokkarnar, fyri at vita, um til ber at finna eina búnað tilgongd úr íkomnu støðuni. Eg skilji, at nýval ikki hóvar nøkrum av pørt­ unum, sigur løgmaður, sum heldur, at samgongan hevur eitt skilagott samgongu­ skjal, sum hann vónar at sleppa at føra poitikk eftir. Men heldur løgmaður, at tað er verleikakent at vænta sær stuðul frá stóru and­ støðuflokkunum? ­ Ja, eg fari at tosa við stóru andstøðuflokkarnar eisini, og eg kenni teir eisini so væl, tí teir vóru jú við í undanfarnu samgongu, sig­ ur Jóannes Eidesgaard. Hann váttar, at støðan við minnilutasamgongu er nýggj í føroyskum politiki, og tí trupul. ­ Men ofta hevur verið spurt eftir hesum, tí hetta kundi verið ein skipan, sum fekk politikkin meira fram í ljósið, heldur en flokspo­ litikkin og flokslýdnið. Við minnilutasamgongu krevj­ ast samráðingar og hetta gevur eisini andstøðuni møguleika fyri ávirkan. Ta hevði verið gott fyri politisku skipanina at roynt hetta, men hetta setir stór krøv, men er samstundis spennandi fyri allar partar, met .ir løgmaður, sum ikki í dag vil vátta, at hann serliga fer at royna at fáa minsta andstøðflokkin, Sjálstýris­ flokkin, í sín part. Umframt at kanna politiska landslagið í dag, skal løgmaður vera við, tá Javnaðarflokkurin tekur støðu til lagnu Gerhards í Javnaðarflokkinum. Ja, hetta er mín dagsskrá í dag, segði løgmaður fyrra­ partin, tá vit hittu hann í løg­ tinginum. Gerhard kundi neyvan gera annað Lagna Gerhards umrødd Gerhard Lognberg og Alfred Olsen avmyndaðir í tinginum í morgun. Báðir hava roynt at venda eini samgongu bakið Mynd: Dagfinn Olsen ­Sambandsflokkurin er altíð­ til reið­ar, men skal flokkurin uppí, skal talvan vaskast rein, so vit kunnu byrja av nýggjum Politikkur Árni Joensen arni@sosialurin.fo Tað var ein av niðurstøð­ unum, sum formaðurin í Sambandsflokkinum, Kaj Leo Johannesen, hevði fing­ ið burturúr, eftir at ting­ manningin hjá flokkinum hevði umrøtt ta politisku støðuna á fundi í morgun. Formaðurin í Sambands­ flokkinum er ikki í iva um, at tað er neyðugt við einari nýggjari samanseting í Løg­ tinginum, og hann heldur, at verandi støða er eitt talan­ di dømi um, hvussu óheppið tað er, at ein samgonga hevur bara ein tinglim í meiriluta. Tí vil flokkurin heldur hava eina sterkari samgongu. ­Sambandsflokkurin er altíð til reiðar, men vit fara ikki við upp á kvamsvís, sigur floksformaðurin. Kaj Leo Johannesen sigur, at tann politiska kreppan, sum er íkomin, er eitt úrslit av, at krubban er tóm, og at hestarnir eru farn­ ir at bítast. Øll vilja gera gott, men tað eru eingir ella ov fáir pengar at gera gott við. Tí er tað skeivt at halda, at kreppan við Gerhardi Lognberg og Sandoyar­ tunlinum er tað, sum gjørdi enda á meirilutanum, tí hetta var bara ein av ósemj­ unum. Ikki minnilutastýri Jóannes Eidesgaard, løg­ maður, hevur sagt, at sam­ gongan fer at halda fram sum eitt minnilutastýri og at leita sær stuðul frá and­ støðuni í hvørjum máli sær. Men hetta heldur formaður­ in í Sambandsflokkinum lítið um, hóast hann ásannar, at slíkar skipanin rigga aðra­ staðni sum t. d. í Danmark. ­Í Danmark er spurning­ urin um høgra ella vinstra, men her í Føroyum hava vit fýra vinklar, tí her er tað eisini ein spurningur um loysing ella samband. Úrs­ litið av einum minnilutastýri hevði elvt til split í flokkun­ um, tí samgongan hevði leit­ að sær stuðul frá einstøkum tinglimum heldur enn heil­ um flokkum, sigur Kaj Leo Johannesen. ­Okkara uppskot er at ski­ pa eina nýggja samgongu og at byrja av nýggjum, og so skal hon helst hava einar fýra, fimm ella seks tinglim­ ir í meiriluta. Geva løgmanni tíð Formaðurin í Sambands­ flokkinum er ikki so avgjørdur sum felagin í Fólkaflokkinum, tá tað snýr seg um misálit á sitandi stýri og at fáa verandi stýri frá. ­Eg haldi ikki, at misálit er ein gongd leið beint nú, sigur Kaj Leo Johannesen. Fyri Sambandsflokkin hev­ ur tað størri týdning at fáa trygg politisk viðurskifti, og tað hevur størri týdning fyri flokkin enn spurning­ urin um misálit. ­Vit vita ikki, hvat fer at henda í samgonguni ella í Javnaðarflokkinum, og løg­ maður eigur at fáa tíð til at umhugsa støðuna, sigur Kaj Leo Johannesen. Sambandsflokkurin vil geva løgmanni tíð