hósdagur 2. august 2001síða 3

4 Nr. 146 - 2. august 2001 Nr. 146 - 2. august 2001 5 Sjónvarp Føroya fær eitt væl uppiborið spark fyri sítt pínliga úrslit á Oyggjaleik- unum, og ein stórur partur av býráðslim- unum í Havn verða úrlætnir, tó ikki so nógv sum eks-menta- málaráðharrin, í Ólavsøkukabarettini 2001, sum slett ikki er so galin UMRØÐA Rúnar Reistrup Nógv fólk fáa eitt traðk yvir tærnar, nøkur eru harð- ari enn onnur, og ikki øll eru so væl meint, so fólkini handan ólavsøkukabarett- ina í ár skulu nokk fáa okkurt briksl við á vegnum frá teimum, ið verða mein- ast rakt. Men tað er stuttligt. Tað er stuttligt hjá øðrum at flenna eftir at onkur verður gjørdur til láturs, og tað er í suttum tað, sum ein ólav- søkukabarett snýr seg um. Eisini tann í ár. Ein stórur partur av skettjunum í henni taka støði í ávísum alment kend- um persónum. Talan er í flestu av førunum um per- sónar, sum ikki beinleiðis hava gjørt nakað býtt ella skeivt, men sum kortini verða gjørdir so dyggiliga til láturs. Næstan synd Ein ávís sjónvarpskvinna fær so nógv oman yvir seg, at tað næstan er synd, og øðrum hevur man eisini hug at taka synd í, tí ikki kann sigast at kabarettin sparir krútið. Nú vit eru við sjónvarp, so fær Sjónvarp Føroya eitt væl uppiborið spark í dintilin við einari beinrakn- ari parodi upp á føroyskt oyggjaleikasjónvarp ella »tærnakrimpavarp«, sum ein viðmerkjari kallaði tað. Men síðan verður trong- stædda almenna sjónvarpið sparkað liggjandi nakrar ferðir, og tá verður tað kanska í so stuttligt. Hugskot á pallinum Ólavsøkuabarettin er nokk- so lang í ár. Hálvan annan tíma ella so er lív á pallinum, og hesa tíðina nær kabarettin at koma ígjøgnum sera nógv evnir, tí skettjurnar eru stuttar og nógvar. Stuttar skettsjur virka ofta best, men í kabarettini eru eisini skettsjur, sum eru ov stuttar og kubbutar. Hesar bera brá av at vera ov lítið gjøgnumarbeiddar, og okkurt kundi bent á, at kabaretfólkið hevur gloypt um ein dekan ov stóran bita. Tey góðu hugskotini tróta ikki, men summar skettsjur fella til jarðar tí hugskotini ikki eru ment til skettjur og tí koma á pallin sum - ja, hugskot. Ungur kabaretthópur Kabarettin í ár verður gjørd av seks ungum fólkum, harav bara tey bæði Turpin Napoleon Djurhuus og Sissal Olafsdóttir Frisdahl eru sædd í ólavsøkukaba- retthøpi áður. Gutti Winther og Elisabeth Skarðhamar Olsen hava eisini verið at sæð sum sjónleikarar áður, meðan Finnur Jensen og Pætur Dahl eru púra feskir. Men teir smæðast avgjørt ikki burtur. Hjá Pæturi Dahl lukkast tað serliga væl at eftirlíkna fólki í verumáta og krops- burði, og serliga sangarin í Tangz og varaløgmaður verða væl karikeraðir. Og Finnur Jensen líkist onkr- um, sum er tikið beinleiðis úr Monty Python, tá hann hermir eftir einum fimleik- ara á oyggjaleikunum, sum ikki er so ávirkaður av jantulógini. Tær báðar genturnar í kabaretbólkinum síggjast ikki serliga nógv á pallin- um, men klára seg væl tá tær eru. Serliga oljudýra- dansurin hjá Sissal er minnisverdur. Turpin og Gutti, ið eru teir mest rutineraðu í hóp- inum, eru nógv á pallinum og gera eitt gott arbeiði. Tríggjar dansarinnur eru eisini við í kabarettini í ár, men tær hava tíverri næstan bara leiklutin sum pausu- undirhald, meðan pallskift- ini fara fram. Tær kundu væl verið tiknar meira við í sjálva kabarettina fyri at blása meira lív í onkra av skettsjunum. Ikki so galin Finnur Jensen sum Torbjørn á bukkuni Mynd: Jens K. Vang Gutti Winther í rekonstruktiónini av innbrotinum í Suðuroyar Sparikassa Mynd: Jens K. Vang Lisbeth »Lolita« Petersen Mynd: Jens K. Vang Oljufelagið Anadarko lat týsdagin Reyða Krossi Føroya ein kekk, sum skal brúk- ast til at heingja bjargingarkransar upp ymsastaðni í Før- oyum PENINGAGÁVA Edvard Joensen Tórshavn: Oljuvinnan er eisini farin inn í trygdina við bryggjukantin. Reyði Krossur Føroya fekk týs- dagin ein kekk frá olju- felagnum Anadarko. Pen- ingurin verður brúktur til at heingja upp bjargingar- kransar ymsastaðni í land- inum. Johan Mortensen, um- boðsmaður hjá olju- felagnum Anadarko í Før- oyum, var týsdagin inni á gólvinum hjá Reyða Krossi Føroya á Bryggjubakka í Havn, har hann handaði Suna Vinther, formanni í Reyða Krossi Føroya, ein kekk frá oljufelagnum. Johan Mortensen segði, at tað var fyrrverandi leið- arin fyri føroysku deildini hjá Anadarko, Scott Albert- son, sum hevði lagt merki til hetta ítakið, Reyði Krossur Føroya er farin undir, at heingja upp bjarg- ingarkransar ymsastaðni, har fólk ferðast fram við sjónum. Albertson gjørdist so hugtikin av hesum, at hann helt, at oljufelagið átti at stuðla hesum tiltakinum peningaliga, og verður tað hervið gjørt, segði Johan Mortensen, tá hann handaði Suna Vinther kekkin. Anadarko er eitt av feløgunum, sum hevur fingið tillutað boriloyvi á føroyskum øki, men hevur enn ikki søkt um loyvi at byrja sjálva leitingina. Fleiri kransar Suni Vinther, formaður í Reyða Krossi Frøoya, takk- aði fyri gávuna og segði, at hon kom væl við. Hon mundi røkka til at heingja einar seks til tíggju kransar upp, metti hann. Hann helt fyri, at kekk- urin frá oljufelagnum líka- sum kundi virka sum ein troyst fyri ta miseydnaðu ólavsøkuna. Tá hevði Reyði Krossu Føroya ætlanir um at hava eitthvørt tiltak í Vágsbotni fyri at fáa pen- ing til slík átøk sum tað við bjargingarkransunum. Men Vágsbotnur minti mest um eitt stað, har brúk var fyri bjargingarkransum orsakað av veðrinum um ólav- søkuna, so har kom einki burtur úr at savna pening, segði Suni Vinther. Reyði Krossur Føroya hevur hongt bjargingar- kransar upp ymsastaðni í Føroyum seinnu tíðina. Hongt verður upp á støð- um, har nógv fólk ferðast. Bæði føroyingar og kanska serliga fremmand ferða- fólk. Eitt nú í Koltri og Elduvík. Í Sandagerði og í Vágsbotni. Hetta við at heingja upp bjargingarkransar á støð- um, har nógv fólk fer um bryggjukantin, er ikki nak- að nýtt í Reyða Kross samanhangi. Longu sama árið, sum Reyði Krossur varð stovnaður í Føroyum - í 1926 - samtykti nevndin at fara undir a tarbeiða fyri at betra um trygdina á før- oysku havnarløgunum. Í gerðabókini hjá Reyða Krossi Føroya fyri árið 1926 sæst, at samtykt er at fáa til vega trígjar bjarg- ingarhakar ..... »til ophæng- ning ved de 3 mest benytt- ede landingssteder.« Vikuskiftið undan ólav- søku vórðu tveir kransar hongdir upp við Leitisvatn. Annar við Gróthústanga og annar í Vatnsoyrum, meðan tann triði fer at verða hongdur upp við flúgvara- bedingina. Har verður eis- ini ein bátshaki hongdur upp, sigur Suni Vinther. Reyði Krossur Føroya hevur avtalu um at heingja ein krans upp við Rinku- steinar í Oyndarfirði. Eisini er avtalað við Viðareiðis Kommunu, at heingja upp á helluni niðan fyri kirkjuna á Viðareiði. Men har metir Reyði Krossur Føroya kort- ini, at Viðareiðis Kommuna eigur at gera onkrar ábøtur á lendið fyrst. Eisini hevur Reyði Krossur hugt at umstøðun- um úti í Fugloy, men einki er avgjørt enn, um ella nær nakar bjargingarkransur verður hongdur upp har úti, sigur Suni Vinther, for- maður í Reyða Krossi Føroya. Kekkur til Reyða Kross Føroya Johan Mortensen, føroyskur umboðsmaður hjá oljufelagnum Anadarko, var týsdagin inni á gólvinum hjá Reyða Krossi Føroya, har hann handaði felagnum ein kekk, sum formaðurin, Suni Vinther, tók ímóti Mynd: Jens Kristian Vang Útnorðurgrunnurin hevur goldið út tvey lán til føroyskar fyri- tøkur í fjør. Trý nýggj lán eru játtað til komandi ár, stendur at lesa í ársfrágreið- ingini, sum nýliga er almannakunngjørd ÚTNORÐURSAMSTARV Edvard Joensen Hálvtriðja millión danskar krónur vórðu í fjør út- goldnar føroyskum virkjum sum lán úr Útnorður- grunninum. Í ár eru játtaðar sjey milliónir krónur til trý lán, sum tvey virki fáa, stendur í ársfrágreiðinini hjá útnorðutgrunninum, sum nýliga er almanna- kunngjørd. Tvey føroysk fiskavirki, Norðís á Eiði og Lido Seafood í Skálavík, fingu ávikavist 800.000,- krónur og 1.700.000,- krónur út- goldnar í láni frá grunn- inum í fjør. Øll tøl eru givin upp í donskum krónum. Umframt hesi bæði lánini vórðu tvey onnur lán út- goldin út grunninum í fjør. Tey fóru bæði til Grøn- lands, stendur at lesa í árs- frágreiðingini. Annað til hotelvinnu og hitt til flut- ningsvinnu. Grunnurin letur lán til grønlendskar, íslendskar og føroyskar fyritøkur. Kortini verða lán bert játtað ís- lendskum umsóknum, um tær eru í samstarv við før- oysk ella grønlendsk virki. Ein slík umsókn varð játtað í fjør, men verður ikki útgoldin fyrr enn í ár, og er tí ikki við í rokn- skapinum fyri árið 2000. Talan er um lán til eina íslendska fyritøku, sum arbeiðir við eini samstarvs- ætlan við eina føroyska fyritøku um turking av fiskaslógvi. Sum skilst er talan um virkið í Leirvík, sum turkar høvd og ryggir og flytir tey til Nigeria. Í ár eru játtað trý lán til føroyskar fyritøkur. Saml- aða lánsjáttanin í ár er upp á sjey milliónir danskar krónur. Lánini eru játtað tveimum fyritøkum. Einum fiskavirki og eini frysti- goymslu, stendur í árfrá- greiðingini hjá Útnorður- grunninum. Fiskur og ferðavinna Føroyingar halda seg til fiskivinnuna, meðan grøn- lendingar rættiliga eru farnir at byggja ferðavinn- una út, skilst á ársfrágreið- ingini hjá Útnorðurgrunn- inum. Um fígging til Føroya verður sagt, at grunnurin í fjør hevur verið við til at fíggja fiskavirki í Føroyum. Bæði slík, har eigarvirður- skiftini eru broytt, og slík sum júst eru farin at virka. Látið verður væl at før- oyska búskapinum. Bæði hjá fiskivinnuni og fíggjar- stovnunum gongur væl, verður sagt í ársfrágreið- ingini. Grønlendingar eru rætti- liga farnir undir at byggja ferðavinnuna út. Útnorður- grunnurin hevur latið lán til tiltøk innan ferðavinnuna bæði í Suður- og í Norður- grønlandi. Arbeitt verður við at skapa fleri og fjøl- broyttari tilboð til ferða- fólk, sum koma til Grøn- lands. Infrastruktururin verður betraður, eins og fleiri og fjølbroyttari gist- ingartilboð verða at fáa í Grønlandi í komandi tíð. Íslendskum fyritøkum er ikki veitt lán í fjør, sigur ársfrágreiðingin frá. Tó er tann samstarvsætlanin, sum umfatar virkið í Leirvík, nevnd í árfrágreiðingini, hóast peningurin ikki verð- ur goldin út fyrr enn í ár. Útlitini Í framtíðini fer at verða ar- beitt á sama hátt sum higartil. Latin verða lán til føroyskar og grønlendskar verkætlanir, meðan ís- lendskar fyritøkur bert skulu rokna við stuðuli, um samstarvað verður við føroyskar ella grønlendskar fyritøkur. Í Føroyum verður tað enn sum fyrr fiskvinnan, sum fer at standa frammalaga. Men eisini ídnaðar- og handverksvinnan fer at verða prioriterað, sigur nevndin fyri Útnorður- grunnin um framtíðarút- litini hjá grunninum. Sami poltikkur sum higartil fer eisini at verða rikin í Grønlandi. Ferða- vinnan stendur framma- laga, eins og ídnaður og handverk eisini fara at fáa part í komandi árum. Fíggjarliga var árið eitt sindur tungt hjá Útnorður- grunninum orsakað av gongdini á rentumarknað- inum. Men tað mól runt kortini, hóast ikki tær stóru upphæddirnar vóru at seta í grunnar. Umsitingin hjá Útnorður- grunninum telur 4,2 árs- verk. 2,2 ársverk á høvuðs- skrivstovuni í Reykjavík, meðan hini bæði eru ávika- vist í Nuuk og í Tórshavn. Stjóri í Útnorðurgrunn- inum er føroyingurin Sverri Hansen, sum starvast á høvuðsskrivstovuni í Reykjavík. Nevndarfor- maður er Sigurd Poulsen, landsbankastjóri. Útnorðurpeningur til Føroya Norðís er annað av føroysku virkjunum, sum hevur fingið útgoldið lán úr Útnorðurgrunninum í fjør C M Y K 5 4