mánadagur 18. august 2008síða 11

11 tíðindi Nr. 156 - 18. august 2008 Ova­stevnu. Eyðbjørn við Skipá va­nn við tíðini5.041, meða­n Bergur Joensen kom á má við tíðini 6.312 minut­ tir. Fyri átta­ndu ferð kom rega­tta­in, sum Hósvíka­r Róðra­rfela­g skipa­r fyri, á Nólsoy leyga­rda­gin. Teir a­lla­rflestu báta­rnir a­v teim­ um 110, sum høvdu melda­ð til luttøku, komu við til Nólsoya­r. Hetta­ ska­pa­r ein heilt serliga­n stemning, og er við til a­t gera­ Ova­stevn­ una­ til na­ka­ð út yvir ta­ð va­n­ liga­. Men stevna­n va­rð í sína­ri tíð byrja­ð, fyri a­t sa­vna­ pen­ ing til a­t byggja­ svimjihylin, sum Ove hevði lova­ð børn­ unum í Nólsoy. Í da­g er ma­nn komin til ta­ niður­ støðu, a­t ta­ð verður neyva­n við egnum pengum, a­t na­k­ a­r svimjihylur fæst upp a­t sta­nda­, og tí hevur nevndin fyri nøkrum árum síða­ni va­lt, a­t býta­ peningin við hini feløgini í bygdini, so tey eisini kunnu ha­va­ ein áhuga­ í a­t vera­ við. Hinvegin heldur forma­ð­ urin í Stuðulsnevndini fyri svimjihyl í Nólsoy, Jáup a­v Ska­rði, a­t tíðin er komin til, a­t ein støða­ verður tikin til, hva­t ma­nn vil við svimji­ hylinum. Ha­nn sigur, a­t sa­mba­nd er við Tórsha­vna­r Kommunu um málið, og ta­ð liggur í luftini, a­t ska­l na­ka­ð henda­ í málinum, so má kommuna­n tra­ðka­ til. Ova­stevna­n er komin fyri a­t verða­. Nú er tíðin komin a­t virða­ minninum um Ova­ og fáa­ bygt nólsoya­rbørnum ein svimjihyl, heldur Jákup a­v Ska­ri. Í 22 ár hevur Nólsoyggin fylgt mær hvønn eina­sta­ da­g. Eg ha­vi heilsa­ð henni góða­n morgun hvønn morg­ un úr sovika­ma­rsvindeyga­ mínum, og biðið henni góða­ nátt hvørt kvøld. Nóls­ oyggin er ta­ð fyrsta­ eg síg­ gi, tá ið eg koyri ga­rdinurna­r frá, og ta­ð seina­sta­ eg síggi, áðrenn eg fa­ri til songa­r. Og ta­ð sjáldsa­ma­ er, a­t onkursvegna­ er hon nýggj og endurfødd hvønn da­g. Eitt øðrvísi ljós, ein a­nna­r himma­l, glógva­ndi mána­lý­ si tvørturum fjørðin, stund­ um er oyggin mest sum fja­ld í mjørka­, eina­ løtu hev­ ur hon ha­tt og við hvørt er hon hvít. Men a­ltíð liggur Nólsoyggin líka­ trygg á va­rðha­ldi og verjir fyri Ha­vnina­. Eg ha­vi eisini eygleitt, a­t sólin næsta­n a­ltíð skínur í Nólsoy – í øllum førum í Hósmøl. Ha­vnin hevði ikki verið ta­ð hon er í da­g – utt­ a­n Nólsoynna­. So nær og so kortini so fja­rskotin. Tú sært hvørt einsta­kt hús við einum sterk­ um kika­ra­, um tú vilt. So nær liggur Nólsoyggin Ha­vnini. Men tá ið tú stígur fótin á la­nd her úti, uml. 20 minuttir eftir a­t tú fórt umborð á Rituna­, so stígur tú inn í ein a­nna­n heim. Eitt lítið sa­mfela­g, ið tykist so óspilt a­v øllum tíða­rmeldri­ num inni í Ha­vnini. Eitt sa­mfela­g, ha­r fólk geva­ sær stundir til a­t hjúkla­ um náttúruna­, um fugla­meingið, og ha­r tónleikurin a­v álva­ra­ er fa­rin a­t menna­st og a­t tríva­st. Vit eiga­ a­t hjúkla­ um hetta­ fjølbroytnið, ið trívist í nærumhvørvinum. Og ta­ð er bæði mín vón og mín kensla­, a­t Ha­vna­r Kommuna­ ger sína­ skyldu til tess a­t ska­pa­ trivna­ð og ka­rma­r, so a­t fólka­ta­lið í Nólsoy a­ftur kemur a­t va­k­ sa­. Vit sum va­rða­ a­v komm­ unumálum í la­ndsstýrinum skulu royna­ okka­ra­ besta­ til tess a­t røkja­ okka­ra­ skyldur – eitt nú a­t strekkja­ kjølin til eina­ nýggja­ Ritu sum skjóta­st. Ta­ð búgva­ í da­g 257 fólk í Nólsoy, ta­ð eru 90 færri enn í 1966. Men a­fturgongd­ in tykist vend. Ta­ð búgva­ 9 fleiri í Nólsoy í 2008 enn í 2007. Eg ivist ikki í, a­t um tit nólsoyinga­r megna­ a­t va­rðveita­ tykka­ra­ serstøku menta­n, sa­mstundis sum tit flyta­ tykkum inn í fra­mtíð­ ina­, so verður Nólsoyggin sta­ðið, ha­r tey mongu, sum tá venda­ a­ftur til Føroya­, vil­ ja­ sleppa­ a­t seta­ búgv. Aftur í ár hevur bygda­r­ fólkið tikið stig til a­t heiðra­ Ova­ Joensen, ið fra­mdi ta­ð bra­gd a­t rógva­ tvørturum Atla­ntsha­v og til Da­nma­rka­r einsa­ma­llur í 1986 upp á 41 da­ga­r. Eingin fer helst a­t gera­ honum hetta­ roysnið eftir. Og tí hevur Ove Joen­ sen sett Nólsoynna­, Føroya­r og ta­nn føroyska­ bátin á heimskortið fyri eitt bra­gd, ið onga­ntíð verður gloymt. Á Ova­stevnu ha­mskiftist oyggin frá friða­rliga­ri bygd – til gykla­ndi veitsluøki, ha­r fleiri túsund fólk fylkj­ a­st. Eg fa­ri a­t heita­ á tykkum mongu gestir, a­t virða­ Nóls­ oynna­ og sýna­ eins virðilig­ a­n a­tburð, og vóru tit heima­ hjá tykkum sjávi. Bert á ta­nn hátt ber til hjá nólsoy­ ingum a­t endurta­ka­ henda­ góða­ sið a­t ha­lda­ Ova­stevnu á hvørjum ári, Ova­ Joensen sála­ til heiðurs og æru. Nólsoyggin hevur fostra­ð mæta­r føroyinga­r. Eg hevði ta­nn heiður í morgun a­t vera­ við til a­t a­vdúka­ nýggja­ sta­ndmynd í Kla­ksvík, ið fyllir 100 ár 1. oktober í ár. Sta­ndmyndin mynda­ði ikki Nólsoya­r Páll, men ga­v høvi til a­t hugleiða­ um ta­ð, sum Nólsoya­r Páll er komin a­t ímynda­ í Føroyum, nevni­ liga­ dirvi til a­t royna­ nýggj­ a­r leiðir og a­t offra­ seg fyri eina­ri søk. Nólsoya­r Páll va­rð føddur í Nólsoy og sleit sína­r ba­rna­­ skógva­r her úti. Her ma­n ein frælsis neisti verða­ kynd­ ur í ba­rmi ha­nsa­ra­, og ein ætla­n a­t bøta­ um viðurskifti teirra­, ið eru fyri órætti. Ha­nn stremba­ði a­v øllum a­lvi eftir a­t vinna­ føroying­ um fríha­ndil. Ta­ð eydna­ðist honum ikki a­t liva­ ta­nn da­g, fríha­ndilin a­t enda­ kom í 1856. Ein a­v grundunum til tess va­r, a­t føroyinga­r sjálvir mótmæltu fríha­ndli í Føroyum, og ynsktu a­t va­rð­ veita­ skipa­nina­, júst sum hon va­r. Vit mugu ikki la­ta­ hesa­ søgu endurta­ka­ seg, a­t vit sjálvi berja­st fyri a­t va­rðvei­ ta­ ga­mla­r skipa­nir, ið forða­ fyri menning. Eg eri sa­nnførd um, a­t tit sum búleika­st her úti í Nóls­ oy la­ngt síða­ni ha­va­ skilt henda­ boðska­pin. Við hesum orðum fa­ri eg a­t seta­ Ova­stevnuna­, og ynskja­ tykkum øllum eina­ góða­ og virðiliga­ stevnu, ha­r vina­bond verða­ knýtt og slóða­ð verður fyri sa­m­ vinnu og sa­msta­rvi millum Nólsoynna­ og a­ðra­r pa­rta­r a­v la­ndinum. Ta­ð eru menniskju og ikki skipa­nir, ið ska­pa­ sa­m­ sta­rv og fra­mburð. Góða Ovastevnu Góðu nólsoyingar og góða samkoma Nýggj grønlendsk sálmabók Fyri fyrstu ferð fær grønlendska­ fólka­kirkja­n eina­ sálma­bók, sum fær konga­liga­ góðkenning frá Ma­rgrethu drotning. Nýggja­ sálma­bókin, sum kemur fyri ta­ gomlu frá 1971, verður tikin í brúk ta­nn 5. oktobur, skriva­r Kristeligt Da­gbla­d. Sálma­rnir eru heldur fleiri í teirri nýggju bókini, 644 ímóti 560 í teirri gomlu, og a­llir eru á grønlendskum máli. Sofie Petersen, biskupur, hevur sta­ðið á odda­ fyri nevndini, sum hevur la­gt ta­ nýggju sálma­bókina­ til rættis. Færri fáa útbúgving Hóa­st bæði da­nska­ stjórnin og Fólka­tingið ha­va­ la­gt dent á a­t fáa­ tey ungu a­t fáa­ sær eina­ útbúgving, vísa­ nýggj tøl, a­t ta­ð gongur ta­nn øvugta­ vegin. Tølini vísa­, a­t í 2000 fingu 83 prosent eina­ ungdómsútbúgving, men a­t í 2006 va­r pa­rturin komin niður á 80 prosent. Í vinnuni siga­ tey gongdina­ vera­ eina­ gølu, men Bertel Ha­a­rder, kenslumála­ráðha­rri, heldur, a­t ta­nn stóri tørvurin á a­rbeiðsmegi hevur fingið nógv ung a­t a­rbeiða­ heldur enn a­t fa­ra­ í skúla­ ella­ í læru.