fríggjadagur 19. september 2008síða 7

7 tíðindi Nr. 180 - 21. september 2008 Fyrsta dagin fara fimm fakfeløg, sum umboða eini 5000 starvsfólk hjá tí almenna, at samráðast við Lands­ stýrið við kravi um eina munandi lønar­ hækking fyri at vinna stóru príshækking­ arnar seinastu árini, innaftur Samráðingar Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Nú skal álitið á landsstýrið standa sína roynd. Tað staðfestir Selma Ell- ingsgaard, forkvinna í Starvsmannafelagnum. Saman við fýra øðrum stór- um fakfeløgum, fer Starvs- mannafelagið nú at sam- ráðast við landsstýrið um at fáa eina lønarhækking. Umframt Starvsmanna- felagið, eru tað Lærarafelag- ið, Pedagogfelagið, Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøð- ingar og Havnar Arbeiðs- mannafelag, ið eisini hevur limir í almennum starvi, ið nú fara til samráðingarborðið saman við fíggjarmálaráðn- um um at hækka lønirnar. Tilsamans umboða hesi fimm feløgini eini 5000 starvsfólk hjá tí almenna. Feløgini hava brúkt sein- astu tíðina upp á at fyrireika seg til samráðingarnar og á fundi í gjár var síðsta hond løgd á fyrireikingarnar, har tey hava útvegað sær tað skjalatilfar, sum tey vilja hava fyri at stuðla upp undir lønarkrøvini. - Nú eru vit so í holt við at fara vit so avtala samráð- ingarfund við fíggjarmála- ráðið og har fara vit at leggja krøvini fram, sum vit fimm fakfeløg hava orð- að í felag, sigur forkvinnan í Starvsmannafelagnum. Fortreytirnar munandi broyttar Í 2006 breyt Starvsmanna- felagið upp úr nýggjum við at gera ein fýra ára sáttmála við fíggjarmálaráðið. Hetta er fyrstu ferð, at so drúgvur sáttmáli verður gjørdur á almenna arbeiðs- marknaðinum og hann gongur sostatt ikki út fyrr- enn tann 1. oktober 2010. Tað gjørdi Starvsmanna- felagið fyri at vísa samfel- agssinni, sum tey søgdu og tí at tey mettu at tað hevði stóran týdning fyri allar partar at tryggja frið á arbeiðsmarknaðinum í eitt longri tíðarskeið enn tey tvey árini, sum eitt vanligt sáttmálaskeið er. Men fyri at gardera seg, fekk Starvsmannafelagið ein ventil í sáttmálan, sum segði, at broytast viðurskift- ini í samfelagnum, sum ávirka lønarlagið munandi, skal tað bera til at samráðast um lønina av nýggjum tann 1. oktober í ár. Nú eru 12 dagar eftir til 1. oktober og tí verður farið undir samráðingarnar nú. Men tað stendur eisini, at hetta kann ikki føra til, at sáttmálin verður uppsagdur. Tó skal leggjast afturat, at frammanundan varð ein sáttmáli gjørdur við Føroya Arbeiðsgevarafelag um starvsfólk hjá Føroya Tele og hann var upp á trý ár og níggju mánaðir og har var eisini ein orðing um at end- urskoða lønina, henda munandi broytingar. Síðani hava eisini onnur feløg fingið somu orðing, sum gevur teimum rætt til nýggjar samráðingar mitt í sáttmálaskeiðnum. Selma Ellingsgaard sigur, at tað kunnu ikki vera fleiri meiningar um, at fortreytir- nar fyri sáttmálanum eru munandi broyttar við nógv hækkandi prísum á bæði olju, mati og bústaði. Tí ivast hon ikki í, at Starvsmannafelagið hevur fullan rætt til at biðja um samráðingar um lønarhækk- ing. Sostatt fer Starvsmanna- felagið, saman við hinum feløgunum nú at krevja meiri í løn og samráðingar- nar byrja altso nú. Àlitið standa sína roynd Og forkvinnan í Starvs- mannafelagnum staðfestir, at nú skal álitið á landsstýrið standa sína roynd. - Nú fáa vit at prógv fyri um Fíggjarmálaráðið veru- liga meinar nakað við tað, sum stendur í sáttmálanum. Men hon staðfestir eisini, at vísir tað seg, at lyftini frá fíggjarmálaráðnum í sátt- málanum bara eru tóm orð, fer hetta uttan nakran sum helst iva at fáa stórar avleið- ingar við sær til næstu reglu- ligu samráðingar í 2010. - Fáa vit ikki lønarhækking nú, verður ongin ivi um, at krøvini vera bara so mikið størri í 2010. Og tað er samstundis greitt, at so fara vit aldrin at góðtaka at gera ein so drúgvan sáttmála aftur. Hinvegin ivast tey ikki í, at fíggjarmálaráðið ætlar at halda tær avtalur, sum eru gjørdar og nú eru viðurskift- ini broytt so nógv, at vit hava krav upp á eina serliga lønarhækking nú, leggur hon afturat. - Ein drúgvur sáttmáli upp á fýra ár, tryggjar frið á arbeiðsmarknaðinum og tað ivast vit ikki í, at lands- stýrið eisini virðismetir høgt. Tí hevur tað stóran týdning at fjálga um tað álitið, ið krevst at vera ímill- um partarnar Munandi lønarhækking Hvussu stóra lønarhækking, tey fimm fakfeløgini fara at krevja, vil hon ikki siga nakað um. - Men tað er greitt, at talan skal verða um eina hækking, sum munar, tí prísirnir eru farnir nógv upp hesi bæði seinastu árini. Í hesum sambandi kann upplýsast, at á heysti í 2006, tá ið sáttmálin kom í gildi, var prístalið 106,5 stig, men nú er tað 116, 4 stig. Sostatt eru prísirnir hækk- aðir heili 9,9 prosentstig hesi bæði árini. Samstundis hava lønar- hækkingarnar ligið um 3% um árið. Men ein partur av tí er eftirløn, sum løntakara ikki fáa atgongd til, fyrrenn teir fara frá fyri aldur. - Eftirlønina fáa vit ikki keypt fyri nú og sostatt er veruliga lønarhækkingin ikki meiri enn góð 2% um árið. Tí er tað greitt, at løn- irnar eru afturúrsigldar so tað munar hesi bæði árini og at keypiorkan er fallin. Stórt spurnartekin Samráðingarnar, sum nú standa fyri durum, reisa kortini ein stóran spurning. Og tað er, at tað eru verri enn so øll av teimum fimm fakfeløgunum, sum nú fara til samráðingar, sum hava eina orðing í sáttmálanum, sum gevur teimum rætt til samráðingar mitt í einum sáttmálaskeiði, soleiðis sum Starvsmannafelagið hevur. Men Selma Ellingsgaard vónar, at hini feløgini fáa somu sømdir, sum Starvs- mannafelagið fær. Men hon viðgongur, at í síðsta enda er hetta ein spurningur um hugburðin hjá fíggjarmálaráðnum, tí hon ásannar, at feløgini, sum ikki hava hesa orðing- ina, hava ikki krav upp á lønarhækking nú. Men kann úrslitið, vit fáa, ganga øðrum, er tað bara gott, staðfestir Selma Ellingsgaard. 5000 almenn starvsfólk vilja nú hava meiri í løn Forkvinnan í Starvsmannafelagnum sigur, at nú skal álitið á Landsstýrið standa sína roynd. Svíkur landsstýrið, verður talan um nógv harðari lønarkrøv um tvey ár Flogfar neyðlent í Kastrup Alt gekk væl tá eitt Boeing 747 flogfar í morgun klokkan 11.15 neyðlendi í Kastrup. Flogfarið hevði trupulleikar við einum av hjólunum. Umborð á flúgvarinum vóru 146 ferðafólk og 22 av teimum eru børn. Flogfarið skuldi flúgva úr Keypmannahavn til Lanzarote, tá flogskiparin varnaðist trupulleikan. Løgreglan væntaði at flogfarið fekk trupulleikar við lendingini, men soleiðis varð ikki. Nú eru ferðafólkini á flogvøllinum í Kastrup, og skulu velja um tey vilja fara til Lanzarote ella bróta ferðina av.