leygardagur 18. august 2001síða 4

6 Nr. 158 - 18. august 2001 Nr. 158 - 18. august 2001 7 Toll- og Skattstova Føroya hevur higartil stovnað yvir fýra- hundrað til útlendsk- ar oljuarbeiðarar. Hesir eru allir útlend- ingar, sum starvast hjá útlendskum fyri- tøkum SKATTUR Heri á Rógvi Oljuvinnan hevur so við og við fingið fastatøkur í før- oyska samfelagnum. Tvey umfør við royndarboring- um eru í løtuni ígongd, og enn fleiri skulu byrjað longri frammi í tíðini. Tað, at oljufeløgini er komin at virka í Føroyum merkist eisini. Eitt stað, har tey vita einamest um, hvussu oljuvinnan ávirkar føroyska búskapin er hjá Toll- og Skattstovu Føroya. Í 1999 sá ein kolvetnis- skattalóg dagsins ljós. Henda varð seinni broytt í mars 2000, og ásetur hon, hvussu landið skal lønast við skattum frá feløgum og arbeiðsfólki. Eisini varð í mars 2000 gjørd kollvetnis- skattafyrisitingarlóg, ið ásetur álíkning, innkrevj- ing, eftirlit o.a. í sambandi við skatting av koll- vetnisvirksemi.Tað er hetta lógarvirksemi, sum olju- fyritøkurnar mugu rætta seg eftir. Toll- og Skattstova Før- oya hevur eina serliga deild at taka sær av hesum mál- um. Á hesari deildini, ið kallast Kollvetnisskatta- deildin, starvast trý fólk, er tað teirra uppgáva at syrgja fyri, at skattakrónurnar frá oljufólkunum koma undir land hjá landskassanum. Leiðarin á kollvetnisskatta- deildini eitur Asbjørn Ols- en. 30 nýggj virki, 409 nýggj arbeiðsfólk Seinastu tveir mánaðinar hava fólkini uppi í Albert Hall havt úr at gjørt. Eini 30 nýggj virki eru, sambært Asbirni Olsen, stovnaði. Talið á nýggjum p-tølum er 409. Hesi fólkini skulu øll gjalda 35 % av teirra inn- tøku til føroyska landskass- an. Hesi 409 p-tølini eru øll givin til útlendskar arbeið- arar hjá útlendskum fyri- tøkum, sum eru við í før- oysku oljuvinnuni. Hetta tal ljóðar av nógvum, og tá hugsað verður um nógva pengarnar, sum gera seg galdandi í oljuvinnuni, er skjótt at ímynda sær stórt ríkidømi. Hvussu nógv hesi góðu fólk geva landskass- anum at tyggja uppá er ikki greitt enn. Sambært As- bjørn Olsen, so verður tað um mánaðarskifti, at tey fyrstu tølini vera klár, sum vísa, hvussu nógv hesi fólkini hava givið lands- kassanum. Hesi 409 fólk mugu mestir fyrst og fremst vera umborð á Sovereign Explorer og West Navion. Umborð á West Navion er pláss fyri 117 fólkum, og Sovereign Explorer hevur um 90 fólk umborð. Leggja vit hesi bæði tølini saman og falda við tvey, tá hugsað verður um, at fólk skiftast um at vera umborð, so verður hetta tal meira enn 409. Ikki øll umborð ganga eftir somu skattareglum, tá nøkur eru føroyingar. Eisini er ikki altíð soleiðis, at tað er fullmannað umborð. Í øllum førum situr bróð- urparturin av teimum fólk- unum, sum hava fingið nýtt føroyskt p-tal umborð á entin Sovereign Explorer ella West Navion. Eindømi Kollvetnisskattalógin er, sambært Asbjørn Olsen, sum so at meta sum eitt av- rit av teirri donsku lóggáv- uni. Fyrisetingarlóggávan er tó ikki lík nakrari aðrari í heiminum. -Í Føroyum verður løn- irnar hjá útlendsku arbeið- arunum skattaðar gjøgnum samtíðarskattaskipanina, og hetta er eitt eindømi, sigur Asbjørn Olsen. Kolvetnisskattalógin um- fatar bæði offshore arbeið- arar og arbeiðarar á landi. Hetta sama er ikki galdandi í eitt nú Norra. Vanligt er aðrastaðni, at tað er ar- beiðsgevarin, sum sjálvur roknar út, men í Føroyum verður einstakur arbeiðari skrásettur. Sosialurin skilir, at henda skipanin hevur við sær eyka umsitingarligt arbeiði hjá teimum ymsu fyritøk- unum, men fyritøkurnar halda seg ikki aftur av hesi orsøk. Feløgini royna og skulu rætta eftir teimum lógum, sum eru galdandi fyri landið, har tey virka. 409 nýggir skattgjaldarar í Føroyum Ferðslytrygd heitir á bilførar um at vera serliga árvaknir, nú nógv børn verða at síggja í gøtunum SKÚLAGONGD Ferðslutrygd Mánadagin 20. august fara 699 børn í skúla fyri fyrstu ferð. Vónrík við klárum eygum og spent fara tey av- stað. Fyrsta dagin eru for- eldrini við. Men longu næsta dagin vilja nógv sleppa sjálvi - einki við at verða fylgd av foreldrunum - »tað gjørdi man í barna- garðinum«. Og hetta er veruleikin, tí tá ið børn okkara fara í 1. flokk, verður væntað av teimum, at tey byrja at taka á- byrgdina av sær sjálvum í ferðsluni. Næstu dagarnar fara vit so aftur at síggja børn í reyðum, gulum og grønum, hetta er tiltak, sum Ferðslutrygd hevur gjørt saman við MBM seinastu mongu árini. Saman við keppunum verður eisini faldari latin til foreldrini at lesa, so at tey verða betur útgjørt at tosa um trupul- leikarnar í ferðsluni saman við børnum teirra. Sum vant verður eisini upplýst um hetta í sjón- varpinum og í ár er nýggjur filmur gjørdur. Temaið í honum er bilur, sum yvir- hálar bil, sum stendur við gonguteig. Orsøkin til at júst hetta evnið er valt er hetta teldu- bræv frá einum pápa: »Til Ferðslutrygd Eg koyri børn í skúla næst- an hvønn morgun. Fyrsti steðgur er við nonnuskúlan, har plagi eg at steðga í høgru síðu koyrandi oman- eftir Varðagøtu áleið við niðankoyringina til KFUK og seti børn av. Seinastu tveir morgnar- nar hevur tað passað seg soleiðis, at tá ið eg koyri víðari, eri eg eri komin til gonguteigin yvir um Varða- gøtu við inngongdina til skúlan, tá ið okkara børn skulu ganga yvir um. Eg steðgi so har, meðan børn ganga yvir um gonguteigin. Bæði í gjáramorgunin og í morgum verði eg yvir- hálaður í vinstru síðu, með- an eg haldi aftur fyri gang- andi børnum. Serliga í morgun var vandi á ferð, tí viðkomandi, sum yvirhálar meg, sær jú ikki børnini, fyrr enn tey ganga beint framman fyri koyrandi bilin.« Mánadagin fara 699 børn í skúla fyri fyrstu ferð Mánadagin verða 699 børn at síggja á til og frá skúla fyri fyrstu ferð, tá ræður um hjá bilførarum at vísa serlig ansni Bilur yvirhálar við gonguteig, hetta er sera vandamikið Børn á gonguteigi – sera vandamikið er, tá bilar yvirhála á gonguteigi Løgmaður stúrir fyri møguleikanum, at al- menna viðmerkingin hjá Karsten Hansen kann vera ein liður í tí »skipaða ágangi«, sum hann sjálvur ávaraði føroya fólk um fyri einari viku síðan. – Men eg ætli ikki at lata meg provokera, sigur Ann- finn Kallsberg, løg- maður POLITIKKUR Rúnar Reistrup Løgmaður er skelkaður av, at Karsten Hansen finst at honum í almennari við- merking í fjølmiðlunum. – Eg kenni ikki Karsten aftur í hesum, sigur løg- maður, sum ikki er samdur við fíggjarmálaráðharra- num um, at hann skal hava brotið greiðar avtalur, soleiðis sum tað verður sagt í viðmerkingini. – Hetta er alt sera undar- ligt fyri mær. Eg trúgvi ikki, at hetta er Kartsen so- leiðis, sum eg kenni hann. Har eru nakrar ramsur í viðmerkingini, sum ikki líkjast hansara máta at út- trykkja seg uppá. Tað sam- skifti, sum vit hava havt, hevur altíð verið sera gott, sigur løgmaður. Ósaamdir um avtalurnar Í viðmerkingini, sum varð prentað í bløðunum í gjár, sigur Karsten Hansen, fíggjarmálaráðharri, seg harmast um úttalilsini hjá løgmanni um at uppskotið um Búskapargrunn Føroya bara er »hálvliðugt«. Kar- sten Hansen sigur løgmann ganga beint ímóti greiðum avtalum í hesum máli. Men Annfinn Kallsberg er av einari heilt aðrari upp- fatan enn Karsten Hansen um hvørjar avtalur eru gjørdar í málinum um Bú- skapargrunn Føroya. Karsten Hansen sigur í viðmerking síni, at semja var í samgonguni um at senda uppskotið um bú- skapargrunnin í tingið skjótast gjørligt, meðan ar- beitt varð víðari við einari útgjaldsskipan til grunnin. Annfinn Kallsberg sigur hinvegin, at hann allatíðina hevur gjørt greitt, at Fólka- flokkurin ikki vil hava upp- skotið um búskapargrunnin fyri tingið, fyrr enn út- gjaldsskipanin var klár. Stúrir fyri endamálinum Annfinn Kallsberg, løg- maður, sigur seg vera kedd- an av, at Karsten Hansen er farin út í fjølmiðlarnar við viðmerking har hann leggur løgmann undir at bróta av- talur, og hann stúrir fyri møguleikanum, at talan kann vera um eina ætlaða provokatión. – Viðmerkingin ber brá av, at her skal okkurt út at hanga úti í almenninginum. Hetta minnir meg um nak- að tað sama, sum eg ávar- aði ímóti fyri einari viku síðan, sigur løgmaður og sipar her til, at hann í farnu viku í almennari viðmerk- ing ávaraði ímóti tí, sum hann kallaði »skipaðum ágangi« ímóti løgmansins samráðingarvilja. – Eg havi ávarað føroya fólk um at tað fara at koma provokatiónir frá einum parti av sjálvstýrisvongi- num, og tað harmar meg øgiligt, um hetta málið eis- ini verður brúkt í tí saman- hanginum, sum eg havi ávarað ímóti. Men tað ræð- ur um ikki at lata seg provokera av slíkum ágangi. Tað er so nógv man má lata sær lynda, um vit skulu hava nakran møgu- leika at røkka sjálvstýris- ætlanini, sigur løgmaður. Fer at tosa við Karsten Løgmaður ætlar í næstum at taka almennu viðmerk- ingina upp við Karsten Hansen, fíggjarmálaráð- harra. Hann heldur tað ikki vera annað enn natúrligt, at ósemjur eru í einari sam- gongu millum tveir so ymiskar flokkar sum Fólkaflokkin og Tjóð- veldisflokkin, og at báðir partar tí mugu boyggja seg nú og tá. – Tað er so nógv man má gera fyri sakina. Eg ætli mær ikki at lata meg provo- kera fyri harvið at forkoma teimum møguleikum vit hava at vinna so frægt á mál í sjálvstýrismálinum, sum samgongan hevur sett sær fyri. Og tað var júst tað, sum eg ávaraði ímóti í fyri einari viku síðan, nevniliga at tað vóru kreftir í hesum samfelagnum, sum nú fóru at leggja eftir løgmanni við tí endamáli at fáa hann provokeraðan. Men eg ætli ikki at lata meg provokera. Tað havi eg fingið ov harða húð til, sigur Annfinn Kallsberg, løgmaður. Nógvar viðmerkingar um løgmann Annfinn Kallsberg hevur verið høvuðsevni í nógvum almennum viðmerkingum hesi trý árini, hann hevur sitið sum løgmaður, og hann er sannførdur um at nógvar av teimum hava eitt samanhangandi endamál. – Vit hava fingið doku- menterað prógv fyri, at tað er ein skipað strategi aftan- fyri fleiri av viðmerkingun- um. Eg skal ikki siga at landsstýrismenninir hjá Tjóðveldisflokkinum við- virka í tí. Men tað er komið alment fram, at tað liggur ein greið strategi aftanfyri, hvat so endamálið er. Eg gjørdist varugur við tað longu í februar mánað, og nu prógvini blivu staðfest helt eg tað vera rætt at ávara fólk um hendan skip- aða ágangin, sum hóttir við at forkoma sjálvstýris- arbeiðinum hjá samgong- uni, sigur Annfinn Kalls- berg, løgmaður. Løgmaður letur seg ikki provokera C M Y K 7 6