týsdagur 7. oktober 2008síða 7

7 tíðindi Nr. 192 - 7. oktober 2008 Kommunurnar í Suðuroy vilja ikki viðgera spurningin um at leggja saman, fyrrenn eftir eftir nýggjár, tá ið nýggju bý-og bygdaráðini eru mannað Kommunu- samanlegging Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Tað er nú greitt, at tað verður ikki beinanvegin, at farið verður undir eina til­ gongd at leggja alla Suðuroy saman í eina kommunu Tað er greitt, eftir at um­ boð fyri bý­ og bygdaráðini í Suðuroy møttust á felags fundi í Hvalba í gjárkvøldið at viðgera spurningin um kommunusamanlegging. Við á fundinum vóru eisini Jógvan Mørkøre, stjórnmálafrøðingur, og Dennis Holm, samfelags­ frøðingur, sum báðir eru í Granskingardeplinum fyri samfelagsgransking. Teir hava gjørt eitt arbeiðsrit um eina tilgongd, sum skal enda við at øll Suðuroy verður løgd í eina kommunu og á fundinum í Hvalba í gjárkvøldið, har allar kommunur vóru umboðaðar, uttan Fámjin og Sumba. Teir báðir hava mælt til at fara undir arbeiðið at leggja kommunurnar saman beinanvegin fyri at forða fyri, at politikkur kemur í málið í sambandi við bý­ og bygdaráðsvalið 11. november og so at tey, sum stilla upp til kommunuvalið vita frammanundan, at tey koma bara at sita í eitt ár. Vilja bíða Men tað eru tær fimm kommunurnar, sum vóru við á fundinum í Hvalba, ikki samdar í. Tær eru ikki sinnaðar at fara undir samanleggingina beinanvegin, tí tey siga, at hetta er ein spurningur, sum tey nývaldu kommunustýr­ ini eiga at taka støðu til. Tey halda ikki, at tað er rætt at hesi kommunustýrini taka eina avgerð, sum bindur kommunustýrini, sum skulu taka við, longu á nýggjárinum og sum sostatt verða tey, sum koma at arbeiða við málinum. Hinvegin kom eisini greitt fram á fundinum, at kommunustýrini veruliga eru sinnað at taka spurningin upp eftir kommunuvalið, siga kommunustýrislimir, sum vóru við á fundinum og sum vit hava tosað við. Og verður undirtøka fyri tí, eru tey sinnað at seta ein arbeiðsbólk við umboðum fyri allar kommunur at arbeiða við málinum. ­ Í so máta er talan um ein jaligan hugburð til sam­ anlegging, tí kommunu­ stýrini eru veruliga sinnað at taka málið upp, siga kommunustýrislimir fyri Sosialinum. Tað er eisini semja um, at verður farið undir eina tilgongd fram ímóti at leggja kommunurnar sam­ an, skal tað arbeiðast skjótt, tí ímeðan arbeiðið fer fram, verður nógv virksemið at verða lagt í dvala og tí skal tað avgreiðast so skjótt, sum tilber. Av tí sama er eisini greitt, at, borgarstjórin á Tvøroyri fær heldur ikki undirtøku fyri at hava fólkaatkvøða í Suðuroy um samanlegging, samstundis sum valið til kommunustýrið er. Hinar kommunurnar halda ikki, at tað er rætt at hava fólkaatkvøðu, fyrrenn veljarin hevur ein ítøkiligan samanleggingarsáttmála at taka støðu til Men sostatt er onki at ivast í, at so hvørt sum val­ stríðið fer at harðna upp undir kommunuvalið, er spurningurin um saman­ legging eisini at verða ein alsamt sjónskari partur í valstríðnum. ­ Tað eigur tað at verða, sigur kommunustýrislimur við Sosialin eftir fundin í Hvalba í gjárkvøldið. Samanlegging í Suðuroy má bíða til eftir nýggjár Á almennum fundi í farnu viku, varð kommunusamanlegging aftur sett á dagsskrá og tað sær ikki út til, at tankin verður sleptur aftur. Men tað verða tey nýggju kommunustýrini, sum skulu taka við á nýggjárinum, sum eiga bóltin Verður øll Suðuroy løgd saman í eina kommunu, skulu hval- bingar sjálvir sleppa at brúka pengarnar, sum kommunan eigur á bók samanlegging Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Verður øll Suðuroy løgd saman í eina kommuna, eiga hvalbingar ikki at verða tvingaðir til at avlevera alla sína uppsparing í ein felags kommunukassa. Tað heldur Tvøroyrar Býráð. À fundi í gjárkvøldið umrøddi býráðið spurningin um kommunusamanlegging og har endurtók býráðið samtyktina um, at Suðuroy skal leggja saman í eina kommunu. Og býráðið heldur, at tað skal ongantíð vera ov skjótt, at øll Suðuroy verður lagt saman í eina kommunu. Ein kommununa, sum hevur aftrað seg við at leggja saman, er Hvalbiar Kommuna. Otto West, borgarstjóri, segði í sam­ røðu við Sosialin fyrr í vikuni, at Hvalbiar Komm­ una eigur eini 10 milliónir á bók. Og hann góðtekur undir ongum umstøðum, at hvalbingar uttan víðari bara skulu avlevera hesa upp­ hæddina til hinar komm­ unurnar í Suðuroy, har tað mesta av honum hevði farið til skuld hjá hinum komm­ ununum, sum flest allar skylda heilt fitt av pengum, serliga tær báðar størstu kommunurnar, Vágur og Tvøroyri. ­ Vit skulu ikki brúka at til at betala skuldina hjá øðrum kommunum við, staðfesti Otto West. Tí kundi hann undir ongum umstøðum góðtaka at fara undir eina saman­ legging nú við teirri treyt, at lok verður fyribils lagt á kommunukassarnar og at kommunurnar, hvør í sínum lagi, ikki binda seg til nýggjar íløgur. ­ Pengarnir, sum Hvalbiar Kommuna eigur, skal koma sóknarfólkinum til góðar, segði hann. Hann nevndi møguleikan fyri at gera skúlan tipp­ topp, ella fyri at gera bátahyl ella okkurt annað. Hinvegin heldur hann ikki, at tey skulu gera íløgur, sum fara at føra leypandi rakstrarútreiðslur við sær. Ongin forðing Hendan spurningin varð eis­ ini til umrøðu á býráðsfundi á Tvøroyri í gjárkvøldið. Og niðurstøðan í býráð­ num er, at tey skilja støðuna hjá hvalbingar, men tey halda ikki, at hetta eigur at verða ein forðing fyri samanlegging. Hóast øll Suðuroy leggur saman í eina kommunu, eig­ ur tað at bera til at hava eina skiftistíð, har peningurin, sum Hvalbiar kommuna eigur á bók, verður brúktur so at hann kemur sóknar­ fólkinum til góðar og ikki verður lagdur í felagskassan hjá eini stórkommunu. ­ Hava hvalbingar hug at brúka peningin til ymisk endamál í kommununi, eiga vit at finna útvegir fyri tí, so at hvalbingar sleppa at hava peningin, hóast allar kommunurnar verða lagdar saman, er niðurstøðan í Tvøroyrar Býráði. ­ Tað eigur ikki at forða fyri eini samanlegging, sam­ tykti býráðið í gjárkvøldið. Hvalbingar skulu sleppa at brúka pengarnar sjálvir Føroyskar søgur í Klaksvík Komandi mánakvøld klokkan 19.30 verða brot úr nýggja filmi­ num »Føroyskar søgur – upplivingar úr gerandisdegnum« at síggja á Klaksvíkar bókasavni. Eisini fer Uni Leitisstein Hansen, sum hevur verið við at savna filmstilfar, at siga frá um arbeiðið. Filmurin lýsir seinastu 100 árini í Føroyum gjøgnum gerandis­ upplivingar hjá føroyingum. Heitt hevur verið á øll um at koma við gomlum filmsupptøkum, ið kunnu varpa ljós á søgu okkara, og áhugin hevur verið stórur. Fleiri hundraðtals filmsrullur eru savnaðar inn. Burtur úr hesum rúgvusmikla tilfari er gjørt eitt úrval av fangandi og sjálvstøðugum søgum, ið hava upptikið fólk og havt týdning fyri, hvussu vit liva í dag. Uni Leitistein Hansen hevur samskipað arbeið­ ið at savna inn filmstilfar til føroyskar søgur Mynd: Per Højgaard Skeið í arbeiðsmarknaði Fasti Gerarrætturin skipar fyri einum skeiði í arbeiðs­ marknaðarrætti, sum verður hildið á Hotel Føroyum 27. oktober. Skeiðið er býtt í tríggjar partar: Rættargangur fyri advokatar og fakfelagsleiðslu, alment skeið um faklig trætumál fyri øll, ið fáast við arbeiðsmarknað. og um kvøldið er netverk og døgurði á skránni. Luttakaragjaldið er 900 krónur fyri allan dagin, fyrrapart 400 krónur og seinnapart 300 krónur ella 500 krónur við døgurða um kvøldið. Meiri fæst at vita umvegis teldupost fg@fg.fo.