týsdagur 7. oktober 2008síða 8

8 tíðindi Nr. 192 - 7. oktober 2008 Nógv hús standa á sølulistunum, men miðalprísurin er høgur og eftir­ spurningurin dalar. Orsøkin er, at bankarnir hava smekkað kassan í og vilja treyðugt veita stór lán. Í Havn er sølan minkað niður í eina helvt Húsamarknaður Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Fíggjarkreppa er á altjóða fíggjarmarknaðinum. Men hóast føroyskir fíggjarstovn­ ar eftir øllum at døma eru væl fyri, hava teir smekka kassan í, og møguleikin at fáa stór lán ewr ikki tann sami í dag, sum hann var fyri bert stuttari tíð síðan. Rentan á bústaðarlánum er hækkað munandi, og er í dag næstan tað dupulta av tí, hon var um ársskiftið frá 2005 til 2006, tá hon bert var hálvtfjórða prosent. Í dag er lægsta rentan upp móti sjey prosentum á teim­ um bíligastu bústaðarlánun­ um. Hetta merkir eina mun­ andi øking av útreiðslunum hjá teimum familjum, sum hava keypt hús seinastu tvey til trý árini, og serliga tungt er tað hjá teimum, sum eru nýggj á marknað­ inum og hava lítið av egin­ ogn. Samstundis sum rentan er hækkað, er oljuprísurin fleirfaldaður og matvøru­ prísirnir eru alsamt vaks­ andi eisini. Sølan í Havn minkað eina helvt Ymiskar broytingar eru at hóma á marknaðinum. Mill­ um annað sæst á tølum frá almennu tinglýsingini fyri húsasølur fyrsta hálvár í ár og sama tíðarskeið í fjør, at alsamt fleiri húsasølur og húsakeyp verða framd í smærru bygdunum. Sam­ stundis er miðalprísurin á sethúsum har umleið tann sami nú, sum hann var fyri einum ári síðan. Í størru bygdunum er lítil og eingin broyting at hóma. Miðalprísur og tal av hús­ um, sum skifta eigara, eru áleið tað sama. Í Havn harafturímóti, er stór broyting at hóma í mynstrinum. Annan árs­ fjóðring í fjør vóru 28 húsa­ sølur framdar, og miðalprís­ urin var 2,3 milliónir. Sama tíðarskeið í ár vóru bert 14 sølur framdar í Havn. Orsøk­ in liggur helst í miðalprís­ inum, sum henda ársfjóðr­ ing var 2,25 milliónir krón­ ur. Harafturat eru stórar broytingar hendar í fíggjar­ heiminum triðja ársfjóðring í ár, og hugsast kann at talið av húsasølum rapar enn meira, um so er at miðal­ prísurin enn stendur í stað. Órógv á marknaðinum Húsameklarar í Føroyum merkja væl, at órógv er á marknaðinum. Færri sølur eru nú, og húsini standa alsamt longri á sølulist­ unum hjá húsameklarunum. Tó er marknaðurin ikki heilt uppsteðgaður. Hjá Meklarin.fo, sum er minsta meklarafyritøkan, hava tey enn ikki merkt eina markanta broyting á marknaðinum, men summar ábendingar eru um at broyt­ ingar eru á veg. ­ Krøvini til fígging eru strangari í dag. Tað eru mest fólk, sum hava egin­ pening, sum fara eftir húsa­ keypum í dag. Samstundis síggja vit at marknaðar­ prísurin er lækkaður nakað, men at fólk eru sera varin við at taka av tilboðum, lægri enn tað, tey vilja hava fyri húsini. Sostatt er tað eitt nógv størri arbeiði sum skal til fyri at forhandla prísin millum keypara og seljara í dag, greiðir Lasse Klein, stjóri á Meklarin.fo, frá. Hann greiðir eisini frá, at grundað á húsasølurnar hjá Meklarin.fo, hvørs høvuðs­ virksemi serliga er í Eyst­ uroy, er eingin trupulleiki at sleppa av við hús, sum standa til sølu fyri undir eina millión, men tá prís­ urin fer nógv uppum milli­ ónina, er verri at fáa selt húsini. Longri sølulistar og sølutíð Hjá P/F Inni, sum er størsta meklarafyritøka í landinum, merkja tey eisini at broyt­ ingar eru hendar í seinast­ uni. Har vátta tey, at hús standa munandi longri á sølulistunum nú, og at tað gongur seinni at selja húsini. Á heimasíðuni hjá fyri­ tøkuni stendur at lesa, at P/ F Inni støðugt hevur millum 80 og 90 sethús og bygn­ ingar á sølulistanum. Í dag standa millum 120 og 130 sethús og bygningar á list­ anum, og tað vísir at longri gongur við at selja húsini í dag, og at eftirspurningurin minkar, samstundis sum miðalprísurin enn er høgur. Hannelena Mittún, stjóri í P/F Inni, váttar at eftir­ spurningurin er minkaður, og at tað gongur seinni at selja, men sigur at miðal­ húsini, sum standa fyri umleið 2 milliónir, sleppa tey enn av við. ­ Men tað krevur ein góðan økonomi at fáa lán til tey húsini. Tað krevur tvær góðar inntøkur og nakað av eginpeningi, sigur Hannelena Mittún, stjóri í P/F Inni. Miðalprísur og tal av sølum kring landið Bólkað er soleiðis: Tórshavn: Tórshavn, Argir og Hoyvík Størri bygdir: Klaksvík, Runavík, Glyvrar, Fuglafjørður, Gøta, Kollafjørður, Vágur, Tvøroyri, Froðba, Trongisvágur, Miðvágur og Vestmanna Smærri bygdir: Aðrar bygdir, ið ikki eru nevndar omanfyri. Miðalprísur: Øki 1. ársfjórðing 2007 1. ársfjórðing 2008 Tórshavn 2.321.883 2.127.630 Størri bygdir 1.314.815 1.226.087 Smærri bygdir 948.881 1.012.958 Øki 2. ársfjórðing 2007 2. ársfjórðing 2008 Tórshavn 2.302.143 2.250.000 Størri bygdir 1.257.391 1.032.500 Smærri bygdir 1.105.568 1.083.640 Tal av sølum: Øki 1. ársfjórðing 2007 1. ársfjórðing 2008 Tórshavn 30 21 Størri bygdir 27 23 Smærri bygdir 22 30 Øki 2. ársfjórðing 2007 2. ársfjórðing 2008 Tórshavn 28 14 Størri bygdir 23 22 Smærri bygdir 22 25 Kelda: www.eik.fo FAKTA Eik tryggjar øll innlán Danski staturin veitir nú trygd fyri øllum innlánum í Eik­samtakinum. Tað er greitt, eftir at nevndin í Eik Banka hevur tikið avgerð um, at samtakið framhaldandi verður partur av teirri sonevndu Privatu Tilbúgvingini. Danski staturin hevur latið eina tvey ára trygd fyri øllum innlánum í peningastovnum í ríkinum, og eftir avtalu við fíggjargeiran skal Privata Tilbúgvingin umsita og fíggja trygdina, ið er galdandi frá 6. oktober 2008 og tvey ár fram. Samlaða árliga tryggingargjaldið, ið peningastovnarnir skulu rinda, er 7,5 mia. krónur. Árligi parturin hjá Eik­samtakinum er á leið 60 mió. krónur. Samstundis hevur nevndin í Eik tikið avgerðu um ikki at luta vinningsbýti til partaeigararnar komandi tvey árini Ábyrgd og møgulig hækking av tryggingargjaldinum í samband við Privatu Tilbúgvingina kunnu í ringasta føri kosta Eik-samtakinum á leið 80 mió. krónur hvørt Sethúsasølan í Havn rapar Sølulistarnir eru langir og miðalprísurin høgur. Talið av sethúsasølum í Havn minkaði niður í helvt fyrsta hálvár í ár, í mun til sama tíðarskeið í fjør Mynd: Jens Kristian Vang