hósdagur 6. november 2008síða 11

11 tíðindi Nr. 214 - 6. november 2008 Johan Mortensen, vinnulívsmaður, er avgjørdur, tá hann sigur, at íslendingar eins og føroyingar og norðmenn eiga at halda seg langt burtur frá ES. - Sjálvandi hava vit brúk fyri ES, tá hetta er størsti marknaður í Evropa. Vit hava eisini brúk fyri góðum marknaðaravtalum við felagsskapin. Men at hugsa um limaskap, er eftir mínum tykki ørvitisskapur, sigur hann SamStarv Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Johan Mortensen, vinnu­lívs­ maðu­r, er sannførdu­r u­m, at grønlendingar, íslendingar, føroyingar og norðmenn eiga at seta seg niðu­r at tosa í álvara u­m at skipa eitt norðu­rlendskt OPEC, su­m vit kenna tað innan samstarv u­m olju­. ­ Nú íslendska samfelagið er í svárari fíggjarligari kreppu­, eiga vit ikki taka tað fyri meira enn tað er, at ein veksandi partu­r av íslendska fólkinu­m eftir kanningu­m at døma er fyri limaskapi í ES. Íslendingar eru­ óførir og du­gnaligir, og teir fara at vinna á kreppu­ni, áðrenn langt u­m leingi. Alt tað, su­m íslendingar hava skapt í landinu­m og u­ttan­ lands, er eftir mínu­m tykki heilt fantastiskt. Eg ivist onga løtu­ í, at stór virðir fara at liggja eftir í land­ inu­m, su­m ongan veg eru­ farin, tá Ísland hevu­r riðið kreppu­na av sær aftu­r. Ørvitisskapur Vinnu­lívsmaðu­rin heldu­r, at tosið í Íslandi u­m ES­ limaskap náttúrliga er panikkent, su­m hann teku­r til. ­ Hetta er ivaleyst ein náttúrlig reaktión, men skjótt mu­nnu­ íslendingar fara at síggja í eyu­ni, at glottar eru­, og at ES einki er fyri íslendsku­ tjóðina. Johan Mortensen er avgjørdu­r, tá hann sigu­r, at íslendingar eins og føroy­ ingar og norðmenn eiga at halda seg langt bu­rtu­r frá ES. ­ Sjálvandi hava vit brúk fyri ES su­m marknaðar­ landi, tá hetta er størsti marknaðu­r í Evropa og soleiðis eisini okkara høv­ u­ðsmarknaðu­r. Vit hava eis­ ini brúk fyri góðu­m markn­ aðaravtalu­m við felags­ skapin. Men at hu­gsa u­m limaskap, er eftir mínu­m tykki ørvitisskapu­r. Vinnu­lívsmaðu­rin leggu­r dent á, at ES so sanniliga eisini hevu­r brúk fyri lond­ u­nu­m í útnorði, su­m ráða yvir stóra spísikamarinu­m her norðu­ri. ­ Mítt u­ppskot og mín dreymu­r er, at londini í útnorði ongantíð ov skjótt taka seg saman og skipa eitt norðu­rlendskt OPEC. Á henda hátt høvdu­ vit staðið rættiliga sterk, tí vit sita á einu­m stóru­m tilfeingi, su­m Evropa hevu­r brúk fyri. Landbúnaðurin Vinnu­lívsmaðu­rin vísir á, at innan fiskaútflu­tning hava vit nøktandi avtalu­r við ES, soleiðis at vit ku­nnu­ selja okkara fiskavøru­r u­ndir líkinda treytu­m. ­ Men innan landbúnaðin eru­ stórir vantar í sam­ handlinu­m millu­m ES og Føroyar. Her hava vit latið u­pp fyri øllu­m vøru­m til Føroya, su­m floyma inn yvir okku­m, samstu­ndis su­m vit ikki ku­nnu­ selja so mikið su­m ein føroyskan mjólkarpakka til ES. Vit hava lagt okkara heima­ marknað víðopnan fyri ES, har at kalla einki eftirlit er við nøkru­m, samstu­ndis føroyskar vøru­r ikki sleppa inn á teirra marknað. Johan Mortensen vísir á, at seinasta dømi u­m, at føroysk framleiðsla líðu­r u­ndir hesu­m, er eggvirkið á Velbastað, su­m herfyri noyddist at lata aftu­r. ­ Úrslitið av, at føroyski marknaðu­rin liggu­r so víð­ opin og u­ttan nevnivert eftirlit, er, at vit hava havt fleiri salmonella tilbu­rðir. Danir sendu­ tískil eina nevnd til Føroya at kanna, hvaðani salmonellan kemu­r. Tú kanst eta, hvat tú vilt – bara vøran kemu­r úr ES, men nóg góð trygd er ikki fyri, at vøran er í lagi, leggu­r hann aftrat. Vinnu­lívsmaðu­rin skjýtir tí u­pp, at nýggja landsstýrið skjótast gjørligt fer at biðja u­m samráðingar við ES u­m landbúnaðarvøru­r. ­ Hesar samráðingar mu­gu­ soleiðis eisini byggja á, at Føroyar fáa í lag betri avtalu­r innan landbúnaðar­ vøru­r, leggu­r hann aftrat. Hann vísir á, at meðan onnu­r lond samráða seg fram til avtalu­r, har ein ávís verja er av vøru­m, su­m heimamarknaðu­rin fram­ leiðir, lyfta vit í Føroyu­m ikki hond frá síðu­ fyri at verja okkara lokala markn­ að. ­ Á hesu­m øki eru­ vit illa stødd í samhandlinu­m við ES, sigu­r vinnu­lívsmaðu­r­ in. Annað samstarv Johan Mortensen heldu­r, at londini í útnorði ikki bert eiga at samstarva u­m fiska­ tilfeingið, men so sanniliga eisini u­m eitt nú ferða­ mannavinnu­, grøna orku­ og olju­. ­ Vit eiga at samstarva nógv betri, enn vit gera í dag, og ku­nnu­ vit finna saman, standa vit sterk og ku­nnu­ vinna sømdir, su­m vit ikki kenna í dag. Vit sita á so nógvu­m tilfeingi her í Norðu­ratlantshavi, at Grøn­ land, Ísland, Føroyar og Noregi slett ikki hava brúk fyri at fara u­pp í ein felags­ skap su­m ES, ið samstu­ndis teku­r ein stóran part av sjálvræðinu­m frá okku­m. Hann vísir á, at hesi lond eisini hava eitt stórt og gott sølu­apparat, tá ræðu­r u­m fiskavøru­r. ­ Málið hjá okku­m er at finna eitt felags stev og finna saman. Fíggjarkrepp­ an kemu­r at regionalisera lond, og vit fara at síggja eina minni globalisering, enn vit hava gjørt. Tjóð­ skaparkenslan í fólkinu­m fer aftu­r at veksa, men lond fara at samstarva betu­r, sigu­r Johan Mortensen. boðini so virðiliga, su­m yvirhøvu­r gjørligt, og eg haldi, at tey du­gdu­ óføra væl at taka tey. Borgarstjórin sigu­r, at kommu­nan eisini hevði syrgt fyri, at fólk høvdu­ høvi at fáa sálarhjálp, u­m onku­r ynskti tað. ­ Vit høvdu­ ikki sálar­ frøðing við á fu­ndu­nu­m, men fólk fingu­ at vita, at høvið var til tess – og hetta høvi stendu­r framvegis við, leggu­r hann aftrat. Eingin farin Starvsfólkini, su­m fingu­ ætlanarskriv frá Klaksvíkar kommu­nu­ í gjár, hava nú 14 dagar til at gera sínar við­ merkingar, og tá henda tíðin er farin, kemu­r málið fyri aftu­r í fíggjarnevndini og at enda á býráðsfu­ndi. ­ Onku­r heldu­r kanska, at vit nú hava koyrt megin­ partin av fólkinu­m, su­m hevu­r starvast hjá kommu­n­ u­ni, til hús, men soleiðis er tað ikki. Enn er eingin farin heim, sigu­r Steinbjørn Ó. Jacobsen, borgarstjóri. Vánaliga fíggjarstøðan tvingar kommununa at fremja stórar sparingar Mynd: Vilmund Jacobsen Vit eiga at skipa eitt norðurlendskt OPEC - Vit eiga at samstarva nógv betri, enn vit gera í dag, og kunnu vit finna saman, standa vit sterk og vinna sømdir, sum vit ikki kenna í dag, sigur Johan Mortensen Mynd: Vilmund Jacobsen Matiné í Hoyvíkar kirkju Leygardagin 8. november klokkan 12 verðu­r matiné í Hoyvíkar kirkju­ við tónleikaru­nu­m Sámal Petersen, violin og Ragnar Olsen á gu­itar. Sámal Petersen er kendu­r su­m konsertmeisteri í Føroya Symfoniorkestri. Hann er limu­r í Aldu­báru­ni og lærari í Føroya Mu­sikkskúla. Útbúgvingina fekk hann á Odense Konservatoriu­m. Ragnar Olsen hevu­r útbúgving á Esbjerg Konservatoriu­m og er lærari í Føroya Mu­sikkskúla. Hann hevu­r m.a. verið solistu­r á gu­itar saman við Føroya Symfoniorkestri. Á matine­ini fara vit at lu­rta eftir klassiku­m tónleiki av J.S. Bach, Roncalli, Scarlatti, Gaspar Sanz og Jørgen Jersild. Ókeypis atgongd. Bu­ssu­r nr. 3 koyrir úr Steinatúni kl. 11.15.