fríggjadagur 7. november 2008síða 22

22 Nr. 215 - 7. november 2008 Stutt Sagt Vildu eiga minniligt blað Sjáldan hevur eftirspurn­ ingurin eftir amerikonsk­ um dagbløðum verið so stórur sum mikudagin, tí nógvir amerikanarar vildu fegnir ogna sær eitt eintak av bløðunum, tí Barrack Obama stóð á hvørjari for­ síðu umframt nógvastaðni inni í bløðunum. Eitt nú skrivar tíðinda­ stovan AP, at umleið 400 fólk stóðu í einari langari røð uttan fyri høvuðsskriv­ stovuna hjá Washington PostMá þar nefna að 400 manns biðu í röð , tí fólk vildu tryggja sær eitt ein­ tak av mikudagsblaðnum, sum var útselt í blaðsølu­ num eftir einari løtu. New York Times gjørdi av at prenta 35 prosent fleiri eintøk av mikudags­ blaðnum, men kortini noyddist prentsmiðjan at prenta 75.000 eintøk aft­ urat, tá saman um kom. Í Chicago, sum er heimbýur hjá Barrack Obama, varð blaðið The Chicago Sun­ Times útselt, so prent­ smiðjan mátti prenta eitt upplag afturat. Sjónvarpið CNN upp­ lýsti, at umleið 30 milli­ ónir fólk høvdu vitjað heimasíðuna hjá felagnum valdagin, og tað er met. Gamal hermaður deyður Nú um dagarnar doyði bretin Maurice Lucas 108 ára gamal sum ein av teim­ um seinastu, sum var her­ maður í fyrra heimsbar­ daga. Maurice Lucas, sum var føddur í enska býnum Lei­ cester tann 21. september í 1900, var bara 17 ára gamal, tá hann bleiv boð­ sendur at gera tænastu í bretska herinum í fyrra heimsbardaga. Tað var í 1918 ella sama árið, sum kríggið endaði, og Mau­ rice Lucas var ongantíð í veruligum bardaga undir krígnum. Hann bleiv eisini kallað­ ur inn í bretska herin und­ ir seinna heimsbardaga, men orsakað av heilsu­ ávum bleiv hann frítikin fyri hertænastu í 1941, áðrenn hann yvirhøvur kom í bardaga. Tískil var hann innkallaður í báðum heimsbardøgunum uttan at vera í bardaga. SAMBAND árNi joeNSeN fArtekSt@MAil.Dk – Obama hevur alt, sum er neyðugt, fyri at tað skal bera til at gera ein rossahandil við hann (Silvio Berlusconi) útlond Avgerðin hjá Barrack Obama at tilnevna Rahm Rmanuel umsitingarleiðara í Hvítu Húsunum fekk góða móttøku í Ísrael, men arabar halda lítið um tað valið Ísraelska blaðið Maariv duldi ikki fyri, hvat blaðið helt um mannin, sum verður høgra hond hjá nýggja forsetanum. – Rahm Emanuel er okk­ ara maður í Hvítu Húsunum, skrivaði blaðið. Sum leiðari fyri umsitingini fær hann ikki beinleiðis uttanríkis­ politiska ávirkan, men hans­ ara góða samband við Ísrael hevur elvt til stúran millum palestinar, skrivar AP. Rahm Emanuel, sum ber orð fyri at vera avgjørdur og hvassorðaður og hevur fingið eyknevnið ”Rham­ bo”, er sonur ein jødiskan lækna, sum var limur í jød­ iska undirgrundarfelagsska pinum Ingun í 1930­ og 1940­árunum. Felagsskap­ urin bardist fyri einum so­ kallaðum Stór­Ísrael og skipaði fyri fleiri atsóknum at palestinskum og bretskum málum í Palestina. Rahm Emanuel er bæði amerikanskur og ísraelskur ríkisborgari, og hann hevur ongantíð dult fyri, at hann kennir seg knýttan at Ísrael. ­ Tað sigur seg sjálvt, at hann fer at royna at ávirka forsetan til at reka ein vinarligan politikk mótvegis Ísrael, sigur pápi Rahm Emanuel við Maariv. Hinvegin skrivar tíðinda­ tænastan Electronic Inti­ fada, sum stuðlar palestinsk­ um sjónarmiðum, at avgerð­ in hjá Obama at velja sær Rahm Emanuel til umsit­ ingarleiðara man vera eitt vónbrot fyri tey, sum høvdu vónað, at tann komandi for­ setin fór at víkja frá tí Ísrael­vinarliga politikki­ num hjá Bush­stjórnini. Í USA verður framvegis dúgliga gitt, hvør skal mynda stjórnina hjká Barrack Obama. Nøvn sum John Kerry, Al Gore og Colin Powell eru ofta at hoyra, og summi vilja eisini vera við, at Hillary Clinton kann enda sum heilsumála­ ráðharri. Eitt kent eftirnavn, sum spøkir í fleiri fjølmiðlum, er Kennedy. Summir eyg­ leiðarar halda, at Barrack Obama kann senda boð eftir Robert F. Kennedy Jr. og bjóða honum starvið sum umhvørvismálaráð­ harri. Systkinabarn hansara Caroline Kennedy verður eisini umrødd í fjølmiðlu­ num, tí fleiri halda, at hon kanska verður amerikanskur ST­sendiharri. Fyrrverandi guver­ nørurin í New York verður ikki ákærdur fyri at hava keypt sær tænastur frá skøkjum Ákæruvaldið í New York hevur gjørt av at sleppa skuldsetingini ímóti fyrr­ verandi guvernørinum Eliot Spitzer, sum fyrr í ár bleiv skuldsettur fyri at hava keypt sær tænast­ ur frá skøkjum fyri almennar pengar. Ákærin Michael Garcia sigur, at ákæru­ valdið hevur ikki funnið nakað prógv fyri, at guvernørurin rindaði við almennum pengum, og tí hevur málið ikki al­ mennan áhuga, sigur hann við AFP. Eliot Spitzer noyddist frá sum guvernørur í New York, tá blaðið New York Times avdúkaði, at hann reguliga keypti sær tænastur frá skøkjum í býnum. Hevði hann kom­ ið fyri rættin og fingið dóm, kundi hann fingið upp í fimm ára fongsul. Íslendski tjóðbankin roknar við, at húsavirðið í Íslandi kann fella meiri enn 40 prosent trý tey næstu árini Heldur metingin hjá bank­ anum, merkir tað, at í 2011 verður húsavirðið í Íslandi bara helmingin av tí, sum tað var í 2007, tá tað var upp á tað mesta, skrivar Morgunblaðið. Fallið er størri, enn tjóðbamnkin upprunaliga hevði roknað við, men trong fíggjarlig kor hjá fólki og fráflyting trýsta virðið longri niður enn upprunaliga mett. Tjóðbankin væntar, at privata nýtslan verður umleið 7,5 prosent minni í ár enn í fjør, at at minkingin verður heili 25 prosent næsta ár. Seint í 2010 fer at ganga hinvegin, og meting bankans er, at tann privata nýtslan fer at økjast 10 prosent í 2011, og at økingin verður uppaftur størri í 2012. Skuldin hjá teimum ís­ lendsku húsarhaldunum veksur eisini. Tann 30. juni í ár var hon 3.770 milliardir íslendskar krónur, og tað var 200 milliardir meiri enn seinasta ársskiftið, sigur tjóðbankin. »Rahmbo« verður høgra hond hjá Obama Sleppur undan ákæru Eliot Spitzer og konan Silda á tíðindafundinum, tá hann viðgekk at hava vitjað skøkjur regluliga (Mynd: AFP) Tann 48 ára gamli Rahm Emanuel bleiv afturvaldur í Umboðsmannatingið týsdagin, men skal nú í Hvítu Húsini ístaðin fyri (Mynd: Polfoto) Robert F. Kennedy kann blíva ráðharri 40 ár eftir, at pápi hansara bleiv myrdur í valstríðnum í 1968 (Mynd: AP) Húsavirðið í Íslandi kann fella 40 prosent