mánadagur 24. november 2008síða 8

8 tíðindi Nr. 226 - 24. november 2008 Stutt Sagt Ikki krossar í skúlunum Ein dómari í norður­ spanska býnum Valladolid hevur gjørt av, at allir krossar skulu takast niður í teimum skúlunum, sum teir almennu sponsku rík­ ismyndugleikarnir reka. Dómarin gjørdi úrskurð í einum máli, sum nakrir borgarar og nøkur feløg høvdu lagt fyri rættin. Tey vístu á, at í sponsku grund­ lógini er trúarfrælsið tryggjað, og tí hildu tey, at tað stríðir ímóti grund­ lógini, at teir almennu skúlarnir eru prýddir við tí kristna krossinum. Sjálv kæran snúði seg um ein ávísan skúla, og dómarin, Alejandro Valen­ tin, gav leiðsluni í Macias Picavea­skúlanum boð um at beina allar kristnar krossar í skúlastovum og felagshølum burtur. Í úrskurðinum skrivar dómarin millum annað, at kristnir krossar í almenn­ um skúlum kunnu geva fólki ta fatan, at tað spanska ríkið stendur nærri teirri katólsku kirkj­ uni enn øðrum trúarsam­ feløgum. Spanskir fjøl­ miðlar siga, at hetta er fyrstu ferð, at ein spanskur dómari hevur felt slíkan dóm. Løgreglu- menn doyðu í ferðsluni Ein ferðsluvanlukka í Norðurírlandi gjáranáttina kostaði fýra løgreglu­ monnum lívið. AP skrivar, at teir fýra menninir vóru á einari eftirlitsferð nær við strondina sunnan fyri Berlfast, tá bilur teirra brádliga fór út av vegnum og á rull. Norðurírska løgreglan kannar nú, hví vanlukkan hendi. Einki bendir á, at nakar annar bilur ella nakað annað fólk var á leiðini, har løgreglubilurin fór útav, og løgreglan sigur seg heldur ikki hava nakra ábending um, at talan kann vera um eina brotsgerð. SAMBAND árNi joeNSeN fArtekSt@MAil.Dk -Eg eri sinnaður at fara til London at prógva fyri bretum, at tað var ikki eg, sum myrdi Litvinenko (Alexander Lugovoj) útlond Eitt bilafylgi við georgiska forsetanum, Mikheil Saakashvili, og polska forsetanum, Lech Kaczyinski, mátti venda, tá tað var á veg inn í Suðurossetia í gjár Bilarnir við teimum báðum forsetunum og fylgi teirra vóru komnir tætt at mark­ inum til Suðurossetia, tá fleiri ávaringarskot vórðu latin av, so teir noyddust at venda aftur. Keldur á staðn­ um søgdu, at skotini fullu, tá teir báðir forsetarnir vóru farnir úr bilum sínum einar 30 metrar frá sjálvum mark­ inum. Georgiska innanríkisráð­ ið segði stutt aftaná, at skot­ ini komu úr einum umráði, sum russar hava eftirlitið við, men bæði Russland og Suðurossetia søgdu seinni, at tey høvdu einki við skot­ tilburðin at gera. Talskvinnan hjá georgiska forsetanum helt uppá, at tað vóru russiskir hermenn, sum skutu ávaringarskot eftir bilafylginum hjá teim­ um báðum forsetunum. Eitt vitni, sum ferðaðist saman við forsertunum, segði sam­ bært Reuters, at bilafylgið var einar 30 metrar frá sjálvum markinum, tá skot­ ini fullu. Sambært vitninum vóru menninir, sum skutu, í hermannabúna, og at teir sóu út til at vera suður­ ossetar. ­ Vit hoyrdu skot frá maskinbyrsum einar 30 met­ rar burturi, segði polski for­ setin, Lech Kaczynski, við polsku tíðindastovuna PAP í gjárkvøldið. Á einum tíð­ indafundi seinni í gjárkvøld­ ið mælti hann ES til at taka málið upp. ­ Eg mæli vinum mínum í Evropasamveldinum til at koma til tær røttu niðurstøð­ urnar av hesum tilburðinum, áðrenn tað er ov seint, segði polski forsetin. Russland hevur havt eftirlit við Suðurossetia, síð­ ani umráðið sleit seg leyst frá Georgia í august. Fyrrverandi KGB- maðurin Andrej Lugovoj, sigur seg vera til reiðar at fara til London at sannføra bretar um, at tað var ikki hann, sum myrdi Alexander Litvinenko Andrej Lugovoj er lagdur undir at hava beint fyri fyrr­ verandi KGB­manninum Alexander Litvinenko í Lon­ don á heysti í 2006, men hann heldur uppá, at hann er ósekur, og at talan er um eina samansvørjing. Alexander Litvinenko doyði á einum sjúkrahúsi í London fyri tveimum árum síðani, eftir at hann hevði fingið tað geislavirkna evn­ ið polonium niður í seg. Bretska ákæruvaldið sigur, at tað var tann 42 ára gamli Lugovoj, sum eitraði Litvi­ nenko. Bretar hava kravt at fáa hann útflýggjaðan, men Russland sigur nei. Nú sig­ ur Lugovoj, at hann ætlar sær sjálvboðin til Bretlands at prógva, at hann er ósek­ ur. ­ Eg eri til reiðar at fara til Bretlands at krevja, at ákæruvaldið fer at kanna málið, skal Lugovoj hava sagt við russiska útvarpið Ekho Moskvi. Bretska blaðið The Times hevur hitt Andrej Lugovoj í Moskva. Hann heldur uppá, at hann er ósekur, og at tað var tann bretska fregnartæn­ astan MI6, sum valdi hann til syndabukk. Umframt Lugovoj hevur bretska fregnartænastan ill­ gruna til vinmann hansara, Dmitrij Kovtun. Kanningar hjá bretsku myndugleikun­ um hava avdúkað, at Kovtun var í London um tað mund­ ið, tá Litvinenko bleiv eitr­ aður, og kanningarnar av­ dúkaðu eisini, at hann hevði fingist við pollonium. Dmi­ trij Kovtun sigur við The Times, at hann er eisini til reiðar at fara til Bretlands. Abbas er forseti í Palestina Aðalstjórnin í palestinska frælsisfelagsskapinum PLO samtykti í gjár at stað­ festa, at Mahmoud Abbas er forseti í Palestina. 74 av teimum 75 limunum í aðal­ stjórnini atlkvøddu fyri at geva Abbas forsetaheitið Samtyktin hevur ikki løg­ frøðiliga støðu, tí enn hava palestinar ikki fingið nak­ að sjálvstøðugt ríki. Mah­ moud Abbas hevur verið forseti í teimum palest­ insku sjálvstýrisøkjunum síðani 2005. Skutu eftir forsetum Kristnir krossar eiga ikki at vera í almennum skúlum, sigur spanski dómarin (Mynd: AFP) Lugovoj: – Eg myrdi ikki Litvinenko Polski forsetin, Lech Kaczynski, var týðiliga skelkaður av til- burðinum. Her er hann umgirdur av trygdarmonnum og hermonnum beint aftaná skotini (Mynd: AFP) Ein trygdarmaður roynir at verja georgiska forsetan, Mikhail Sakashviili (Mynd: AFP) Dmitrij Kovtun (tv) og Andrej Lugovoj siga seg vera til reiðar at fara til Bretlands at prógva, at teir eru ósekir Mynd: AFP)