hósdagur 6. september 2001síða 20

16 Nr. 171 - 6. september 2001 Nr. 172 - 6. september 2001 17 gult16 cyan16 magenta16 svart16 gult17 cyan17 magenta17 svart17 C M Y K Ger dreymin til veruleika- keyp ein Daewoo Leganza CDX Hví keypa ein... tá tú kanst keypa ein Daewoo Leganza CDX 2.0 fyri 219.700,- - ein skilagóð avgerð rð r ! Luksusbilurin við m.a. leðursetrum, elstýrdum førarasetri, fartpiloti, klimaanleggi og fløguspælara einans P/f Esmar Simonsen - ein skilagóð íløga! P/f Esmar Simonsen Tel. 44 44 05 • Fax 44 46 29 kr. 99.700 sentrallás - servostýring - radio LANOS frá kr. 119.700 3 ella 5 hurðar NUBIRA frá kr. 156.800 sedan ella stationcar TACUMA tann nýggi og praktiski MPV frá kr. 168.900 LEGANZA ein luksusbilur frá kr. 179.700 ó í á Fuglfirðingurin, Jens Petur Jensen, ið hevur búð mesta partin av lívi sínum í Havn, nærkast nú aftur heimbygdini aftur og starvast nú sum bila- sølumaður á Kambs- dali BILASØLUMAÐUR Magnus Gunnarsson Jens Petur er uppvaksin í Fuglafirði. Hann flutti til Havnar í 1965, lærdi til tekniskan assistent, og fór síðan niður til Danmarkar, har hann í fýra ár lærdi til verkfrøðing. Heimaftur komin arbeiddi hann sum verkfrøðingur í eini 10 ár, men hugurin stóð meira til handilslívið. Hann fór tí til P/F Jákup á Dul, har hann m. a. byrjaði søluna av teimum kendu HTH køku- num, eftir tað hevði hann saman við konuni, ein klædnahandil í SMS í 6 ár. Í 1985 byrjaði hann sam- an við Øssuri Hjalt egna fyritøku við sølu av Danica Køkum og hvítvørum. Hendan fyritøkan fekk, sum so mangar aðrar, ein enda í 1993, tá búskapar- kreppan rættuliga fór at gera um seg. Eftir hetta fór hann so at selja bilar hjá P/F Meinhardt Arge. Dámar at selja Nú nærkast Jens Petur heimbygdini aftur, og hann er farin at selja Daewoo bil- ar hjá P/F Esmar Simonsen á Kambsdali. Hann er ikki heilt ókend- ur við familjuna Simonsen í Fuglafirði, tí hann og Tróndur, sonur Esmar Sim- onsen, hava verið vinir heilt frá barni av, og Jens Petur hevur altíð følt seg sum húsfólk hjá teimum. Hóast Jens Petur lærdi til verkfrøðing, so trívist hann betur í handilsverðini. Hann heldur, at hetta møg- uliga er arviligt, tí pápi hansara, Ansgar Jensen, var handilsmaður tað mesta av lívi sínum, og tað segðist um hann, at hann var ein ó- metaliga dugnaligur hand- ilsmaður í Fuglafirði. Jens Petur hevur ikki heilt slept handilslívinum í høvuðsstaðnum, tí í 1998 keyptu hann og konan ogn- irnar hjá Jóan Jakku niðri í Vágsbotni, sum í dag eru leigaðar út. Jens Petur Jensen - selir nú Daewoo bilar á Kambsdali Jens Petur Jensen selur nú Daewoo bilar hjá Esmar Simonsen á Kambsdali Mynd úr Fuglafirði í 1967. Jens Petur Jensen við sínum myrkagrøna Austin 1100, Fø6.667, og Tróndur Simonsen við sínum ljósabláa Vauxhall Viva, Fø6.482. Jens Petur og Tróndur hava verið vinir heilt frá barni av. FERÐSLYTRYGD Jón Kragesteen, dagligur leiðari á Ferðslutrygd Undirritaði er av Sosiali- num biðin um at skriva nøkur orð í sambandi við, at blaðið ger serligt burtur úr evninum bilar og ferðsla. Vandamálini í ferðsluni eru nógv, so evnini at skriva um tróta ikki. Skrivað kundið verið um ungdómin, sum aftur og aftur kemur sær í meiningsleysar vanlukkur, um, hvussu vit kundu gjørt ferðsluupplæringina betri, um hví bilbeltið ikki altíð verður nýtt, um endurskin, um hví so stórur partur av okkara ferðsluumhvørvi framvegis sær út til einans at vera fyri tey, sum sita aftan fyri róðrið og ikki tey, sum eru til gongu, á súkklu ella í rullistóli. Á Ráðnum fyri Ferðslu- trygd verður dagliga arbeitt við hesum spurningum á ymiskan hátt. Vit kundu lagt onnur evni afturat, t. d. hvussu vit kundu ment trygdarskipanir í bilunum, men lat tað fara hesuferð. Tað sum fyrst og fremst upptekur okkum á Ferðslu- trygd er, hvussu vit kunnu fáa setta í verk eina langtíðar ferðslutrygdar- ætlan fyri landið, har vit eftir einum skipaðum leisti kunnu fáa ferðsluna trygg- ari, soleiðis at vit øll í land- inum at draga somu línu. Í veruleikanum hevur Ferðslutrygd í fleiri ár í talu og skrift og á annan hátt roynt at fáa landsins evstu myndugleikar at seta út í kortið ein langtíðar ferðslu- trygdarpolitikk. Fyri tveim- um árum síðani sá út til at okkurt fór at henda. Komið varð so langt, at í løgmans- røðuni á ólavssøku 1999 varð nevnt, at landsstýrið fór at arbeiða við einari ferðslutrygdarætlan grund- aða á Nullhugsjónina. Men síðani tá er einki hent. Ráðið fyri Ferðslu- trygd og onnur her á landi, sum fáast við ferðslu og ferðslutrygd, tað veri seg løgregla, Bileftirlit, Lands- verkfrøðingsstovnur, bý- og bygdarráð, koyrilærarar, skúlamyndugleikar, bila- seljarar og onnur, arbeiða framvegis hvør í sínum lagi á besta hátt. Tað er ikki tí, øll vilja vit gera ferðsluna tryggari, men einki mál er sett út í kortið, eingin av- gerð tikin um, hvar høvuðs- dentur skal leggjast osfr. Tá ið so vanlukkur henda, kyknar eitt ógvus- ligt orðaskifti upp, og hvør roynir í sínum lag at siga, hvør orsøkin er, og hvat ið skal verða gjørt. Men tvær vikur aftaná ella so, sýnist alt at vera gloymt, í hvussu er hjá teimum, sum ikki persónliga vórðu rakt. Í ár eru liðin 25 ár, síðan Ferðslutrygd varð sett á stovn. Besta føðingardags- gávan sum hugsast kann í hesum sambandi, er at landsins evstu mynduleikar settu sjøtul á at gera eina langtíðar ferðslutrygdarætl- an fyri Føroyar – grundað á hugsaninar í Nullhugsjón- ini. Aðalmálið í Nullhugsjónini: • eingin dripin og eingin álvarsliga skaddur í ferðsl- uni Menniskjaligt at gera mistøk Í Nullhugsjónini verður á- sannað, at vit sleppa ongan- tíð heilt undan, at menni- skju gera mistøk – hetta hó- ast ferðsluútbúgvingin al- samt verður betrað. Tí má samfelagið gera viðurskift- ini í ferðsluni so trygg, at menniskjalig mistøk ikki verða revsað við deyða ella lívlongum avlamni. Ferðslan er eitt arbeiðspláss Á arbeiðsmarknaðinum hevur arbeiðsgevarin skyldu at skipa fyri, at t.d. allar maskinur eru so trygg- ar, at skaði ikki hendir av ó- ansi, sum daglig rutina av ymiskum orsøkum kann føra til. Hyggja vit at flogferðsl- uni, kunnu vit vísa á eitt í- tøkiligt dømi, sum hendi fyri kortum, nevniliga at Føroyaflogfar var um at renna saman við eitt annað flogfar. Talan var um menn- iskjaligt mistak, men tekni- ska útgerðin í flogførunum syrgdi fyri, at vanlukkan ikki hendi. Í ferðsluni er samfel- agið arbeiðsgevarin Við øðrum orðum liggur tað á myndugleikunum at gera alt fyri, at tær vanlukk- ur, sum vit vita fara at henda – tí at mennuskju al- tíð fara at gera mistøk – vera so lítið álvarsligar, sum til ber Nullhugsjónin utopi? At hava eina Nullhugsjón er eitt sera høgt mál at seta sær, og mangan verður spurningurin settur, um tað ber til at røkka hesum høga máli. Men tað er ein sann- roynd, at skulu vit koma framá, mugu vit seta okk- um høg mál. Hetta hava fleiri lond í Europa ásannað – við Svøríki og hinum norðurlondum á odda. Hesi lond hava ásannað, at Nullhugsjónin er einasta mannvirðiliga framtíðar- málið, sum stevnt kann verða ímóti, tá um ferðslu- trygdar-arbeiði ræður. Ábyrgdin skal býtast Meginparturin av ferðslu- vanlukkum henda av menn- iskjaligum áðum. Tað van- liga hevur verið, at so at øll ábyrgdin verður løgd á hin einstaka, t.d. bilføraran. Men í Nullhugsjónini verð- ur ført fram, at hetta er ikki rætt. Ábyrgdin skal býtast millum fólki í ferðsluni, samfelagið, sum ger vegir, lógir og reglur – og bila- framleiðararnar. Tí hevur samfelagið skyldu at gera vegirnar soleiðis, at menn- iskjalig mistøk verða ”fangað”, áðrenn vanlukk- an hendir og bilaframleið- arin hevur skyldu at gera bilin so tryggan, at menn- iskjalig mistøk verða ”fangað” áðrenn ov seint er. At røkka Nullhugsjónini mugu vit tí arbeiða fyri at fáa: • bestu ferðsluupplæring /útbúgving • bestu akfør • besta ferðsluumhvørvi • bestu lógir og reglur • besta eftirlit • og framhaldandi menning av hesum nevnda Tað ræður um at hugsa ”globalt” og ”handla lok- alt” Vit kunnu ikki vænta at røkka evsta málinum í Nullhugsjónini í morgin, men vit kunnu seta okkum ávegis mál at røkka næsta ár ella næstu fimm árini. Tá ið ávegis málini eru sett, skulu vit gera av, hvussu vit koma fram til tey og hvør skal gera hvat. Og sjálvandi skal kostnaðarmetan verða gjørd. Tað loysir seg at nýta pening til trygd – hetta vísa allar útrokningar – her er beinleiðis peningur at spara hjá samfelagnum! – Føroyum tørva eina langtíðar ferðslutrygdarætlan 230 deyð í ferðsluni í Føroyum Kortini omanfyri, sum hanga á Politistøðini í Havn, vísa, hvar tey 230 fólkini eru deyð, sum farin eru í ferðsluni í Føroyum, síðani fyrstu ferðsluvanlukkuna, ið kravdi mannalív hendi á Varmakeldueiði 2. september í 1928. Tá fór ein lastbilur við trimum monnum út av vegnum, og førarin doyði