hósdagur 4. desember 2008síða 4

4 tíðindi Nr. 234 - 4. desember 2008 Nógv færri partrolarar undir Føroyum Djúpvatnstrolararnir fiska upsa og verða vantandi inni gjøgnum alla vikuna. Partrolararnir fáa minni av fiski nú, men onkur av teimum letur tó væl at. Tað sær gott út í sjónum. Frá hálvum september og allan oktober mánað varð ikki roynandi fyri illveður. Tað er nógv minni av partrolarum ið royna undir Føroyum nú. Tað liggja ikki minni enn 10 trolarar í løtuni. Teir smærru trolbátarnir fiska havtasku á Skeivabanka og eystanfyri. Hesir trolararnir fingu lítið av fiski í summar. Frits í Listaglugganum Leygardagin kl. 15 letur listamaðurin, Frits Johannesen úr Fuglafirði upp eina framsýning í Listaglugganum í Havn. Á sýningini hevur hann bæði málningar og tekningar. Landsstýrið ætlar nú at geva løgregluni í Føroyum slóðbrótandi amboð at uppklára brotsverk við, næstu framtíð skal DNA roynd goymast av øll­ um, sum verða dømd fyri álvarslig brotsverk LøgregLa Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Nú fer tað at verða munandi tórførari hjá lógbrótarum at goyma seg fyri løgregluni. Tað ætlar Annika Olsen, landsstýriskvinna, sær at syrgja fyri. Hon sigur, at hon nú fer at arbeiða fyri, at lógin verð­ ur broytt, so at tað eisini skal bera til hjá løgregluni í Føroyum at gera eina goymslu, har DNA roynd av øllum lógarbrótarum, sum hava framt grov lógar­ brot, skulu skrásetast. Í løgtinginum í gjár vildi Bergtóra Høgnadóttir Joen­ sen, løgtingskvinna, hava av vita frá landsstýriskvinn­ uni, um nakað røkist fyri, at løgreglan í Føroyum eisini sleppur at gera eina goymslu, har DNA royndir verða skrásettar av øllum, sum verða dømd sek í álv­ arsligum brotsverkum. Í hesi skrásetingini verða DNA roynd bara goymd av teimum, sum fáa minst hjálvtannað árs fongsul. Talan er sostatt ikki at um at goyma DNA av hvørjum bilførara, sum koyrir við kenning, ella av hvørjum innbrotstjóvi, har talan er um smáttarí. ­ At taka DNA roynd av fólki hevur púra onki upp á seg, tí tað er krevst ikki meiri enn at taka ein dropa av spýtti upp á ein vattpinn. Hon vísti á, at í øðrum londum er DNA skrásetingin eitt ómetaliga hent amboð í royndunum hjá løgregluni at loysa tórfør brotsverk, eisini brotsverk, sum annars aldrin høvdu verðið uppklárað. Tekur málið upp Annika Olsen, landsstýris­ kvinna, sigur, at orsøkin til, at tað ikki ber til, at gera eina DNA goymslu í Føroy­ um, er at rættargangslógin ikki er dagførd. Og eftir rættargangslógini, sum nú er í gildi fyri Føroy­ ar, er ikki loyvi at skipa eina DNA goymslu. Annika Olsen vísti annars á, at longu í 2005 vildi fútin hava landsstýrið at taka støðu til um løgreglan í Føroyum eisini skuldi fáa møguleikan at skráseta DNA royndir og leggja tær á goymslu, men tað datt niðurfyri, tí rættar­ gangslógin forðaði tí. Rættargangslógin er donsk og tískil er tað fólka­ tingið, sum skal samtykkja broytingar hana. Arbeitt verður við at dagføra rættargangslógina fyri Føroyar, men hóast áheitanina frá fútanum, er tann parturin, sum heimilar løgregluni at skipa eina DNA goymsla, ikki við í teimum broytingunum. Og hon ivast í um tað ber til at fáa hendan partin við í hesum umfarinum Annika Olsen vísti annars á, at longu í 2005 vildi fútin hava landsstýrið at taka støðu til um løgreglan í Før­ oyum eisini skuldi fáa møguleikan at gera eina DNA goymslu, men tað datt niðurfyri, tí rættargangs­ lógin forðaði tí. Men Annika Olsen stað­ festi eisini, at hon er hugað fyri at geva løgregluni í Før­ oyum hendan møguleikan og tí fer hon seinni at heita á donsku ríkismyndugleik­ arnar um at gera neyðugu broytingarnar í rættargangs­ lógini. Annars vísti hon á, at í næstu framtíð skal hon á fund við danska ráðharran, Brian Mikkelsen og hon heldur, at hetta hevði verið eitt gylt høvi at tikið spurn­ ingin upp. ­ Hetta er sera týdningar­ mikið og tað er uttan iva skilagott at fáa eina DNA skráseting í Føroyum. Høvdu vit sloppið at gjørt eina DNA skrá­ seting í Føroyum, hevði tað havt ómeta­ liga stóran týdning fyri okkum, sigur Berg­ leif Brimvík, leiðari á kriminaldeildini hjá løgregluni LøgregLa Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo ­ Tað hevði fingið ein ómetalig stóran týdning fyri okkara arbeiði at upp­ klára brotsverk. Bergleif Brimvík, leiðari á kriminaldeildini hjá løg­ regluni í Føroyum, sigur, at tað heilt avgjørt stendur ógvuliga ovarliga á ynski­ listanum hjá løgregluni at fáa loyvi til at gera eina DNA skráseting í Føroy­ um, har DNA royndir av álvarsligum brotsverkum verða goymdar. ­ Vit hava dúvað upp á fingramerki í fleiri mans­ aldrar, men tá ið DNA royndirnar komu fram, varð tað eitt satt gjøgnumbrot í arbeiðnum hjá løgregluni. ­ Vit vóna sostatt eisini, at vit fáa hendan møguleik­ an í Føroyum, tí tað gevur okkum heilt aðrar møgu­ leikar at eyðmerkja lóg­ brótarar. Hann sigur, at sum støð­ an er nú, hevur løgreglan heimild at taka DNA royndir, men trupulleikin er, at lógin forðar fyri, at tær verða skrásettar og goymdar. Bergleif Brimvík sigur, at í Danmark hevur DNA skrásetingin hjálpt løgregl­ uni til at uppklára eitt hav av brotsverkum. Hann nevnir eitt dømi um ein mann, sum fyri kortum varð tikin fyri eitt lítisvert brotsverk. ­ DNA roynd varð tikin av honum og tá kom løgreglan eftir, at royndin samsvaraði við eina DNA roynd, sum varð tikin í ein­ um álvarsligum bankaráni fyri átta árum síðani. ­ Í bankaráninum hevði løgreglan tryggjað sær DNA roynd av brotsmanninum og hon varð goymd í skráseting­ ini og tað feldi altso brots­ mannin átta ár seinni. Ein slíkan møguleika hev­ ur løgreglan í Føroyum ikki. ­Tað er ein stór forðing fyri okkara arbeiði at upp­ klára brotsverk og eg ivist ikki í, at tað eru brotsverk, sum ongantíð verða upp­ klárað av tí sama, sigur leiðarin á kriminaldeildini hjá løgregluni. DNA royndir verða bara goymdar í sambandi við lutfalsliga álvarslig brots­ verk, har revsingin hevði verið minst hálvtannað árs fongsul. Tað vil siga í sambandi við álvarsligan harðskap, morð, neyðtøku og annað slíkt. Bergleif Brimvík sigur, at í donsku DNA skrásetingini eru 35000 fólk skrásett og eini 10.000­15000 fólk verða skrásett um árið. ­ Í 2004 vóru førdi danska DNA skrásetingin til, at 475 brotsverk vórðu uppklárað, í 2005 var talið 604 , í 2006 var talan um 833 brotsverk og í fjør vóru 2040 brotsverk uppklárað við støði í donsku DNA skrásetingini. Av teimum var í 10 før­ um talan um rættiliga grov brotsverk. ­ Sostatt er talið á brots­ verkum í Danmark, sum eru uppklárað við hjálp av DNA skrásetingini, fimm faldað seinastu fýra árini. ­ Okkara tilmæli er av­ gjørt, at vit eisini fáa hend­ an møguleikan í Føroyum, samstundis sum rættargangs­ lógin eisini verður dagførd, tí hon er so dyggiliga afturút­ sigld, sigur Bergleif Brim­ vík. ­ Hetta hevur avgjørt nakað við rættarkensluna at gera, leggur hann afturat. Løgreglan vil hava DNA Nógv truplari at vera lógbrótari í Føroyum Løgreglan í Føroyum kann nú vænta sær eitt rættiligt gjøgnumbrot í møguleikunum at uppklára neyðtøkur, bankarán, morð og onnur álvarslig brotsverk