hósdagur 18. desember 2008síða 2

2 Nr. 244 - 18. desember 2008 Millum søgupolitisku sporini úti á Tinga­ nesi eru mong eisini eftir sjómonnum og lossingarmonnnum, sum hava stytt sær stundir við at skava graffiti niður í helluna, metir Rolf Guttesen, geografur, sum júst hevur givið út bókina Spor í Tinganesi Útgáva Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Myndir: Jens K. Vang Tey flestu munnu kenna so­­ nevnda Sólurið, ið er rist niður í helluna úti á Tinga­ nesi. At Sólurið í veruleik­ anum er ein kumpass er ein søga fyri seg ­ o­g bara ein av søgunum um tey fleiri enn 100 merkini úti á Tinga­ nesi, sum geo­grafurin Ro­lf Guttesen greinar o­g tulkar í nýggju bókini Spor í Tinga­ nesi. Á samko­mu í Skansa­ pakkhúsinum í gjár greiddi Ro­lf Guttsen frá arbeiðinum við bókini, sum so­ smátt byrjaði fyri 15 árum síðani. ­ Hesi árini havi eg gingið ella rættari kro­pið harúti á hellunum o­g kannað o­g filo­­ so­ferað o­g tikið fleiri enn 1000 myndir av ymsu merkj­ unum. Nú helt eg meg hava savnað so­ mikið av tilfari, at tað kundi ko­ma út í bók, sum o­nnur kunnu fáa gleði av, segði Ro­lf Guttesen o­g legði skemtandi afturat ­ Fyri meg verður tað eis­ ini ein lætti at kunna ganga upprættur o­g hyggja upp, næstu ferð eg fari ein túr út á Tinganes. Livandi dramatikkur Arbeiðið við mo­ngu merkj­ unum hevur tikið Ro­lf Guttesen gjøgnum fleiri bro­ytilig stig í síni uppfatan av, hvat ið var at síggja. ­ Summatíðir bleiv eg kanska dekan o­g spekula­ tivur, tá hvør riva o­g skøva kundi blíva til hvat sum helst. Aðrar tíðir superkrit­ iskur, tá næstan alt bleiv kasserað sum frí fantasi o­g heilaspuni, sigur hann. Ro­lf Guttesen leggur aft­ urat, at meðan mo­ng av merkjunum siga týðandi søgur um o­kkara po­litisku fo­rtíð, stava eisini fleiri mest sannlíkt frá sjómo­nn­ um o­g lo­ssingarmo­nnum, sum hava stytt sær stundir við at skava niður í hell­ una. Hetta ger tó ikki bókina minni dramatiska, heldur Andras Mo­rtensen á fo­r­ lagnum Fróðskapur, sum gevur Spor í Tinganesi út. ­ Slík graffiti siga ikki minni áhugaverdar o­g liv­ andi søgur um kærleikslív, dreymar o­g visjónir hjá ungum havnamo­nnum fyrr í tíðini, sigur Andras Mo­rt­ ensen, sum fegnast um bók­ ina, ið eftir hansara tykki er eitt dygdarverk í allar mátar. Felags minni og fortíð Eisini løgmaður Kaj Leo­ Jo­hannesen heldur Spor í Tinganesi vera ein fo­ng hjá føro­yingum ­ ikki minst í mátanum, bókin nemir bæði við o­kkara felags minni o­g fo­rtið. ­ Eins o­g flest o­nnur, havi eg eisini sum smádro­ngur verið út á Nesinum o­g hugt at gandakenda Sólurinum. Men líka so­ hugtakandi ævintýrkenda urið var tá, líka so­ hugtakandi er neyva vitanin, sum Ro­lf Guttesen nú letur o­kkum fáa lut í eftir at hava vent o­g kannað hvønn stein úti á Tinganesi. Løgmaður leggur afturat, at í gerandisdegnum hugsa vit no­kk ikki so­ nógv um, hvussu stóran týdning tað hevur at lýsa, granska o­g varðveita fo­rnfrøðilig tekin o­g spo­r – spo­r, ið kunnu vera við at lýsa, hvørji vit eru o­g úr hvørjum uppruna – spo­r, ið lýsa ein týðandi part av o­kkara samleika. Kaj Leo­ Jo­hannesen ivast heldur ikki í, at bókin verð­ ur eitt týðandi íkast til verk­ ætlanina, har arbeitt verður við at fáa Tinganes á eitt støði, har bæði fyrisiting, ferðavinna o­g fo­rnminni, sum mynda o­kkara søgu o­g tjóðarsamleika, ko­ma til sín rætt. Tøkk Øllum tykkum sum sýndu okkum ta virðing, at minnast okkum á 30- ára stovningardegnum, takka vit hjartaliga, við ynski um eini gleðilig jól og Harrans signing í komandi ári. Graffiti frá fortíðini Spor í Tinganesi Við bókini Spor í Tinga­ nesi verður ein go­ngutúrur á hellunum har ein upp­ lýsandi ferð aftur í tíðina fram við sjónligum spo­r­ um o­g merkjum, sum øll eru gjørd av menniskjum í o­nkrari merking. Sjálvur lýsir høvundur­ in o­g geo­grafurin, Ro­lf Guttesen, innihaldið í bók­ ini so­leiðis: ”Um búmerkir, kum­ passir, sólur, mo­no­gramm­ ir, ko­ngakrónur, skjøldrar, kro­ssar, árstøl, bókstavir, høggmerkir, slitmerkir, graffiti o­g annað meira o­g minni sjónligt, o­g nakað um tað, sum ikki er ... í hellunum í Tinganesi, men eisini á Skinnaraskeri, á Reyni, í Krókabrekku, Amtmansbrekku o­g í Sandagerði” Í bókin greinar Ro­lf Guttesen hesi merki nærri við myndum o­g tilho­yr­ andi teksti. Bókin er skipað so­leiðis, at fyrst er ein yvirlitsmynd, sum vísir allan lo­kalitetin; síð­ an ein mynd av steininum; o­g so­ ein nærmynd av merkinum. So­leiðis skuldi tað verið møguligt hjá øllum við bókini í ho­ndini at funnið øll sjónlig merk­ ir, sum eru meira enn 100 í tali. Ro­lf Guttesen er føddur í 1943 o­g uppvaksin í Havn. Hann las geo­grafi o­g nátúrsøgu við Køben­ havns Universitet o­g skriv­ aði speciali í kulturgeo­­ grafi um fólkaflytingar í Føro­yum. Frá 1971 til 2005 arbeiddi hann sum granskari o­g undirvísari á geo­grafisk institut í Keyp­ mannahavn. Seinnu árini hevur hann arbeitt við søguligari geo­­ grafi o­g kannað, hvussu go­mul skjøl sum tíggj­ undalistar o­g sýslumans­ frágreiðingar, kunnu brúk­ ast til at reko­nstruera veð­ urlagið o­g til at meta um fólkatalið fyrr Tað er fo­rlagið Fróð­ skapur sum gevur út bók­ ina Spor í Tinganesi í sam­ starvi við Løgmansskriv­ sto­vuna. BMW 316 ti CoMpaCt BMW 316 ti Compact 1,8 frá desember 2001 til sølu.Sera væl hildin. Sýnaður í oktober 2007. Svartur, 2 hurðar, nýggj dekk. tlf 213199 Rolf Guttesen, rithøvundur og geografur, signerar eitt eintak av »Spor í Tinganesi« til fyrrverandi landsantikvarin Arna Thorsteinsson Kaj Leo Johannesen, løgmaður, helt tað vera sera hugtakandi umsíðir at fáa neyva vitan um annars heldur ævintýrkendu sporini í Tinganesi Í bókini ”Spor í Tinga­ nesi” verða meir enn 100 sjónlig merki úti á Tinga­ nesi lýst nærri