mikudagur 19. september 2001síða 6

10 Nr. 180 - 19. september 2001 Nr. 180 - 19. september 2001 11 Formaður Javnað- arfloksins ·sannar · landsfundinum, at flokkurin hevur ligið ov leingi Ì dvala og skal n˙ purrast ˙t. N˙ skulu gomlu javnaðarm·lini aftur setast Ì h·sÊti LANDSFUNDUR Edvard Joensen Vestmanna: Føroya framtíð verður avgjørd við næsta val. Og tí skyldar Javnaðar- flokkurin fólki, at melda greitt út, hvat flokkurin vil, segði formaður Javnaðarfloksins í for- mansfrágreiðing síni á landsfundinum um viku- skiftið. Landsfundur Javnað- arfloksins verður hildin í Skúlanum í Vestmanna undir herrópinum »Fólkið fyrst« . Og eingin ivi skal vera um, at Javnaðarflokkurin eigur at halda seg til síni upprunamál, sum eru almannamál og mál, sum koma vanliga borg- aranum til góðar, segði Jóannes Eidesgaard. Sum dømi um flokk, sum hevði gloymt hesi sosialdemokratisku aðalmál, nevndi hann norska Arbeiðaraflokk- in, sum við valið fyrr í vikuni fekk ein rættiliga kjaftfisk. Júst tí, at hann hevði gloymt gomlu floksvirðini, segði Jó- annes Eidesgaard. Og frá verandi sam- gongu er einki at vænta hendanveg, segði for- maður Javnaðarfloksins. Han vísti á, at lands- stýrismaðurin við al- mannamálum beinleiðis hevði sagt, at einki røkt- arheimspláss er komið afturat í hesum valskeið- num. Og hann ivaðist heldur ikki í, at tað kem- ur heldur einki haðani frá. Javnðarflokkurin hevur lagt uppskot fyri verandi løgting á hesum økin- um. Men tey verða feld frá hond. Eisini mál, sum flokkurin hevur lagt fram saman við øðrum. Allur politikkur í Før- oyum er seinnu árini køvdur av fullveldismál- inum, sum kortini ongan veg er komið. – Har er stutt og greitt als einki komið burtur úr, segði Jóannes Eides- gaard. Tað undraði hann, at støðan í dag er, at sam- gonguflokkarnir, Tjóð- veldisflokkurin og Fólkaflokkurin nú knappliga er farnir at halla til Heimastýris- lógina. Hinvegin er Javnað- arflokkurin komin tað longri, at hann arbeiðir við eini sjálvsstýrislóg. At landsstýrissam- gongan ongan veg er komin við fullveldis- málinum kemst av, segði Jóannes Eidesgaard, at samgongan torir ikki at fremja málið, sum teir so braneggjaðir settu sær eftir seinasta val. Hví fullveldið doyði í føðingini, torir sam- gongan ikki at koma út og siga fólki. Hóast roynt verður at billa fólki annað inn, er veruleikin, at samgong- an hevur onga sum helst ávirkan á, hvussu long skiftistíðin verður. Hana fáa teir bara ásetta úr Danmark. Hinvegin fer sjálv- stýrislógin, Javnaðar- flokkurin skýtur upp, at geva føroyingum av- gerðarrættin yvir arbeiðsgongdini, segði Jóannes Eidesgaard, formaður Føroya javn- aðarfloks, millum annað í ársfrágreiðin síni á landsfundinum í Vest- manna um vikuskiftið. Javnaðarflokurin eigur at minnast til, at t· hann leggur n˝ggja valskr· fram, eigur hann eisini at duga at greiða fÛki fr·, hvussu hon skal fÌggjast, segði ein fundarluttakari · landsfundinum LANDSFUNDUR Edvard Joensen Vestmanna: Fólk vóru samd um, at nýggja valskrá Javnaðar- floksins var eitt gott upplegg. Men mælt verður til at fara varliga fram og ansa eftir, at altíð er fíggjarligt grundarlag undir tí, sum skotið verður upp. Thomas Arabo, sum var tann fyrsti, sum tók orðið eftir formansfrágreiðing- ina, mælti flokkinum til altíð at leggja upp fyri, soleiðis, at eitt uppskot frá flokkinum á tingi altíð legði meira upp fyri á útreislusíðuni, enn sam- gongan ger. Tí greitt er, at verandi samgonga hevur lagt alt, sum eitur al- mannamál aftur um full- veldismálið, sum full- komuliga hevur køvt før- oyskan politikk. Eisini vísti hann á vandan við at lova ov mikið í eini valskrá. Hann vísti á mál sum undirsjóvartunnlar og ferjur, sum eingin er ímóti yvirhøvur. Men tað skal gjaldast, segði hann, og bað fólk ansa sær eitt sindur við at lova ov mikið. Jákup Birgir Mohr vísti á, at Javnaðarflokkurin eig- ur ikki bara at lata full- veldismálið fara afturvið kortini. Tí flokkurin má ásanna, at hetta er mál, sum upptekur nógv ungfólk. Og teimum eigur flokkurin at siga frá, at sjálvsstyrislóg Javnaðarfloksins gevur Føroyum minst líka nógv fullveldi, sum fullveldismál tjóðveldisfloksins. Munurin er bara tann, at Javnaðarflokkurin ikki krevur fullveldi her og nú, men fer skynsamari fram í neyvum samstarvi við Danmark. Elin Lindenskov rósti eisini valskránni, men eftirlýsti eini neyvari frá- greiðing um, hvussu røkt- arheimsparturin hjá komm- unum skal fíggjast. Í skránni stendur bert, at landskassin skal bera sín part. Eisini eftirlýsti hon eini lýsing av, hvussu tey nýggju røktarheimini skulu síggja út. Stór ella smá? Hvønn tørv skulu fólk hava, sum sleppa inn? Dement? Menningartarn- að? Sálarsjúk? Jú, sanniliga er gott við slíkum politikki, og átroðk- andi eisini. Men samstund- is vísti hon á, at nýggju eldrasambýlini, sum nú verða bygd, eru gjørd eftir bíligastu loysn, hóast tey eru frálík annars. Ávísir manglar eru tó í skránni, vísti Elin Linden- skov á. Hon fegnaðist um, at flokkurin setir í val- skránna, at børnini skulu fram um oljuna, sum nevnt verður í partinum um skúl- an. Men flokkurin gloymir børnini undir skúlaaldur, segði hon. Men eisini tað er mál, sum arbeiðast skal víðari við, nú skjøtil er settur á. Kristian Magnussen, løg- tingsmaður, ásannar, at tað kann verða ein trupulleiki hjá smáum kommunum at fara undir at byggja røkt- arheim. Men so er samstarv millum kommunurnar at týða til, metti hann. Hinvegin vísti hann á, at kommunurnar sjálvar eisini eiga part í trupulleikanu, tær kunnu fáa, tí tær hava bara tikið í móti teimum uppgávum, tær hava fingið álagdar frá samgonguni. Og eingin hevur mótmælt. Tað kann fara at koma afturum aftur hjá teimum, vísti Kristian Magnussen á. Mangan verður víst til teir ovurlongu bíðilistarnar, sum eru á eldraøkinum. Til tað segði Andrias Petersen, kommunulækni, at tørvurin er umleið 250 pláss. Tað grundaði hann á kanningar, sum gjørdar eru av veruliga tørvinum held- ur enn bara listunum, sum fólk sjálv skriva seg á, hóast tørvurin kann liggja nøkur ár frammi í tíðini. Fólk, sum vilja vera í góð- ari tíð og binda um heilan fingur. Jákup Joensen vísti á, at parturin um fiskidagamark- naðin átti at lýsast betri. Hann helt ikki, at fiski- dagar nakrantíð eiga at verða søluvøra, men at tann, sum søkir um fiski- loyvi, skal fáa tað fyri einki frá tí almenna at brúka, meðan hann fiskar. Tá hann gevst, eiga dagarnir at falla aftur til landsstýrið, sum síðan kann lata tað til næsta umsøkjaran. Jóannes Eidesgaard svar- aði til tað, at tað í grundini var júst tað,sum lá aftan fyri hugsanina í valskránni. At fiskidagar ongantíð eiga at gerast spekulatiónvøra, soleiðis sum vit síggja tað í dag, og sum ein frí um- setiligheit altíð fer at gera teir til. Landsfundurin skal vera ˙tpurring Farið varliga fram Javnaðarflokkurin hugsar ov lÌtið um ungdÛmin, halda limir Ì Sosialistiskum Ungmannafelag LANDSFUNDUR Edvard Joensen Vestmanna: Flokkurin brúkar ov nógva tíð upp á pensiónir og pensionistar, um ikki er tíð til at viðgera tørvin hjá ungsóminum eisini, helt umboð fyri SU, sum tók orðið á landsfundi Javnað- arfloksins. Hann helt tó ikki, at tað er skeivt at brúka nógva orku upp á pensionistarnar. Sjalvandi ikki. Men tey ungu í dag kenna seg eitt sindur í villareiði, tá tosað verður um ungdómspoli- tikk hjá ymsu flokkunum, vísti hann á. Ungfólk í dag vita ikki, hvar tey skulu halda seg politiskt, tí eingin flokkur er, sum veruliga dugir at siga teimum, hvat hann kann gera fyri tann partin av fólkinum. Alt gongur út upp á børn, tilkomin og eldri. Tað er líkasum at tann aldursbólkurin, sum liggur millum børn og tilkomin, bara verður burtur. Javnaðarflokkurin eigur at fáa nógv betri tak á ungdóminum, vísa tey á í SU. Men tað vóru ikki øll, sum vóru samd í, at Javn- aðarflokkurin hevur mist tey ungu burtur ímillum. Víst varð á, at tað er ikki so øgiliga langt síðan, at teir undirvísingarmøgu- leikar, sum eru í dag, vóru fyri øll. Fleiri teirra, sum vóru á fundinum, mintust, tá skúlaverkið bara var fyri tey fáu. Hevði eitt nú Javnaðarflokkurin ikki havt stríðst fyri einum skúla fyri øll, hevði verið enn minni av tilboðum til tey ungu, varð víst á. Umr·ðandi at f·a ungdÛmin við Hugsunarsamir luttakarar Thomas Arabo Floksformaðurin fekk bÊði undirt¯ku og mÛtst¯ðu, t· hann tÛk undir við, at landsst˝ris- og l¯gtingsmenn skuldu f·a eina gÛða eftirl¯n LANDSFUNDUR Edvard Joensen Vestmanna: Jóannes Eidesgaard fekk undirtøku frá einum lands- fundarluttakara, tá hann metti, at tað var í lagi, at landsstýris- og løgtings- menn fingu ta eftirløn, sum nú var samtykt. Men restin av fundarlut- takarunum, sum var á røðarapallinum eftir teir báðar, tók avgjørda støðu í móti slíkari talu. Eisingin ivi var heldur um, at lands- fundurin sum heild helt, at tað var ikki javnaðarpoli- tikkur at játta sær sjálvum eina eftirløn, sum er marg- fald tann,um ein fólka- pensionistur fær. Jóannes Eidesgaard tók aftur í aftur, at tað var helst skeivt av Javnaðarflokk- inum at taka undir við hes- um uppskotinum uttan at seta sum treyt, at tað sam- stundis varð samtykt at seta samhaldsføstu eftirlønar- skipanina í gildi. Men hinvegin vísti hann á, at alternativið kundi verða, at flokkurin fram- provokeraði fólkatrygging- ina hjá Fólkaflokkinum, og tað hevði verið ein rein vanlukka, vísti hann á. Eitt sindur av hyklaríi metti hann kortini lá aftan fyri tað, fundurin førdi fram. Tí fáa politikarar onga eftirløn, er vandi fyri, at eingin fer upp í politikk, tí tað loysir seg betri at tjena sær eftirløn aðra- staðni. Og á tann hátt kunnu nógvar góðar kreftir fara fyri einki, segði Jó- annes Eidesgaard. Landsfundurin valdi einmÊlt starvs- nevndina aftur LANDSFUNDUR Edvard Joensen Vestmanna: Starvsnevndin í Javnaðar- flokkinum stillaði uppaftur og varð øll einmælt aftur- vald. Tað vóru eingi mótval- evni til starvsnevndina hjá Javnaðarflokkinum, tá nevndin skuldi veljast á landsfundinum. Jóannes Eidesgaard varð afturvaldur sum formðaur, meðan Jancy Olsen og Bergur P. Dam halda fram sum næstformenn. Floksskrivari er enn, sum undan landsfundinum, Eyðólvur Dimon, meðan Viljehelm Johannesen, Katrin Dahl Jacobsen og Ragnhild Olsen halda fram sum starvsnevndarlimir. ”semja um eftirl¯nir Starvsnevndin afturvald Jancy Olsen varð afturvald til næstformann í Javnaðarflokk- inum saman við Bergi Dam Í seinnu greinini av tveim- um hjá Finnuri Helmsdal um økismenning nevnir hann flytingina av Stuð- ulsstovninum til Runavíkar. Undirritaðu, sum starvast á Altjóða Skrivstovuni og á LFÚ-Ráðgevingini, hava hesar viðmerkingar: Tørvurin á vegleiðing um útbúgvingar er vaksandi. Í dag eru fólk í øllum aldri undir útbúgving, útbúgv- ingartilboðini verða fleiri og fleiri, og útbúgvingarnar kunnu takast um allan heimin. Í skúlunum veita skúlaráðgevar og lestrar- vegleiðarar generella veg- leiðing um útbúgvingar. Tá ið tey ungu skulu søkja inn á ein útbúgvingarstovn eru trý støð, har tað ber til at fáa kunning um umsókn- arbløð, upptøkutreytir, bú- stað, stuðulsmøguleikar og mangt annað. Tey trý støðini eru LFÚ-ráðgev- ingin, Altjóða Skrivstovan og ikki minst Stuð- ulsstovnurin. Skrivstovur- nar hjá øllum trimum eru í Tórshavn — ikki í sama húsi, men kortini í sama býi. Vit sum arbeiða á einum av hesum støðunum kunnu ikki ímynda okkum, at vit skulu flyta enn longur burtur frá hvør øðrum, heldur áttu vit at verið løgd undir sama tak — ella møguliga at verið løgd saman. Var alt á einum staðið, sum Finnur Helms- dal nevnir eitt kraftsentur, kundu enn fleiri, sum ætlað sær undir útbúgving, komi at fingið holla og fjøl- broytta ráðgeving á sama staðið. Tað er trupult á ímynda sær, at tey sum ætla sær undir útbúgving ikki skulu vitja á minst tveimum av støðunum og annað verður altíð Stuðulsstovnurin. Í hinum Norðanlond- unum eru útbúgvingar- og lestarvegleiðarar altíð í teimum størru býunum, tvs teimum býunum har flestu skúlarnir og tey flestu eru, sum ætlað sær undir út- búgving. Okkum kunnugt er eingin útbúgving fyri ung eftir 10. flokk í Runa- vík. At flyta Stuðulsstovnin til Runavíkar, við vand- anum um at missa starvs- fólkini og ikki minst royndir teirra, er sum at flyta bilasøluna hjá Mein- hardi Arge til Nólsoyar! Hevði tað ikki verið eitt skilagott hugskot at tikið starvsfólkini á teimum trimum stovnunum við uppá ráð, at vita hvat tey siga? Vit vóna at avvarðandi myndugleikar lesa hetta og ein virðlig loysn fæst á hesum málinum. Fyri LFÚ-rágevingina: Inger Flø Jørgensen og Bjørg Róin Fyri Altjóða Skrivstovuna: Holger Arnbjerg Tórshavn 17.9. 2001 ¡heitan · Landsst˝rismannin Ì mentam·lum VIÐMERKINGAR Um at privatisera Palli Dalsgaard Nú spøkir ætlanin aftur hjá landsstýrinum um at pri- vatisera. Og sum ikki eina- ferð eru tað bussarnir, ið standa fyri skoti, partvís at verða privatiseraðir og partvís rutur, ið geva ov lítið, skulu niðurleggjast. Hvat, ið verður gjørt aðrastaðni í Føroyum, við- komur ikki okkum, sum búgva í Sandoynni. Eitt er heilt vist, verður núverandi bussruta her hjá okkum niðurløgd, tað verður ein so stórur saknur, at tað verður ein skandala. Og tað verður tað sama, um hon verður skerd, minkað. Vit eru øll greið yvir, at tað ferðast ikki nógv fólk við bussin- um, og at tað tíverri sita fólk innan fyri gardinurnar og læa so hjartaliga at bussunum, ið koyra tómir. Men hesi fólk hugsa ikki um, hvør nytta er í bussun- um hjá teimum fólkum, sum hava brúk fyri teimum. Havi latið mær sagt, at síðan Teistin kom at sigla er flutningurin av bilum vaks- in munandi og ferðafólka- talið í bussunum minkað tilsvarandi. Tað er væl skiljandi, men av teirri or- søki er ikki rætt at niður- leggja bussrutuna. Tað verður so dúgliga bæði tosað og skrivað um bygda- menning av øllum politisk- um flokkum. Størsta bygdamenning, ið nakran- tíð er farin fram í Føroyum, er Strandferðslan, og næst henni eru Bygdaleiðir. At hugsa sær til, at onnur henda menning skal hvørva, tí hon ikki ber seg, tá er ilt at skilja hvør mein- ingin er við bygdamenning. Heilt einki av ferðafólki er ikki í Sandoynni, tí tað kemur meira enn so fyri, at tríggir bussar eru á Skop- unarkei at taka ímóti fólki, tí brúk er fyri teimum. Skúlabarnatalið í Megin- skúlanum er í vøkstri, og allur tann aktivitetur har er eftir skúlatíð krevur nógvan og góðan flutning. Tað sigur seg sjálvt, at fara at minka um bussrutuna her hjá okkum, tað er óða- mannaverk. Vit hava krav uppá, at okkara løgtings- menn lata hoyra frá sær og ikki lata eitt so stórt og álv- arsamt mál fara fram óátal- að av teimum. Semja var ikki um eftirløn Mynd: Jens K. Vang C M Y K 11 10