fríggjadagur 23. januar 2009síða 12

12 Nr. 16 - 23. januar 2009 Sosialurin Framúr fótarbeiði SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Tróndur Skaalum trondur@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Eilen Anthoniussen eilen@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Harald í Kálvalíð harald@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Eftir øllum at døma kom hvítur roykur úr FSF-húsinum í gjárkvøldið. Og eftir øllum at døma eitur komandi føroyska landsliðs- venjarin í fótbólti Colin Calderwood. Hetta boðar frá einum stílskifti innan føroyskan fótbólt, har danski venjaraskúlin annars hevur verið tann heilt dominerandi, síðani farið var upp í altjóða fótbólt. Nakað sum heldur ikki er ónáttúrligt, tá føroyska venjaraútbúgvingin er samskipað í neyvum samstarvi við DBU. Enn eru ikki allar súður syftar, men valið við Calderwood tykist vera sera spennandi. Men eins spennandi hevur tað verið at fylgt við í endaspurtinum, nú talið av kandidatum var skorið niður í bert tríggjar. Tí veruleikin er helst eisini, at tað ongan tíð hava verið tríggir somikið spennandi og væl kvalifiseraðir kandidatar til starvið sum føroyskur landsliðsvenjari. Og her eigur Fótbóltssambandið stórt rós uppiborið fyri forarbeiðið, sum er gjørt. Við hesum hevur FSF eisini víst, at tað ber til at selja og branda Føroyar, um hetta bara verður gjørt á rættan hátt. Uttan at avmarka seg sjálvan hevur FSF sett krøv og ynski til ein komandi landsliðsvenjara upp, og hetta er eftir øllum at døma gjørt somikið lokkandi, at hópur av væl skikkaðum um- søkjarum hava leitað móti avbjóðingini. Og tað at kapprenningin at enda stóð millum tríggjar venjarar úr trimum ymiskum londum boðar væl eisini frá breiðu undirtøkuni, sum hetta fótarbeiðið hevur givið úrslit í. Um so valið av Colin Calderwood er tað rætta, kann bert eftirtíðin vísa. Men fyri at eydnast er fyrsta fortreytin, at fyrireiking- arnar eru góðar. Og tað ger ikki úrslitið verri, at valið fall á Skotland, har vit hava sterk mentanarlig bond. Og hvør veit, um vit ikki eisini fáa skotska mótstøðu fyri fimtu ferð á rað, tá lutur verður kastaður um komandi EM- undankappingina. So fyri fyrst er at siga tillukku til FSF og eitt stórt Welcome to Colin Calderwood. Í lesarabrævi fýlist Randi S. Vang á, at Sosialurin hýsir listaummælum hjá Kinnu Poulsen, tí tey, eftir hennara tykki, ikki liva upp til journalistisk krøv. Til hetta er at siga, at tað ongantíð hevur verið eitt krav til ummælir, at tey skulu liva upp til journalist­ isku krøvini um objek­ tivitet, ið Randi S. Vang eftirlýsir. Tvørturímóti fáa um­ mælir illa verið annað enn subjektiv, tá tey altíð um­ boða eina persónliga mein­ ing, sum sjálvandi eisini byggir á fakligt innlit. Redaktiónin á Sosialin­ um hevur onga orsøk til at ivast í fakligu førleikunum hjá Kinnu Poulsen, og vit hvørki kunnu ella vilja stýra hennara meiningum. At alt ov fáir skikkaðir listaummælarar í Føroyum tora ella tíma at siga sína erligu meining alment, kunnu vit skjótt blíva samd um. Hví hetta er so, er kan­ ska ikki so torført at gita um. mentanarredaktørur, Sosialurin ANNA V. ELLINgSgAArd Svar til Randi S. Vang Eldrapolitikkur: Tað kann ikki vera uppgávan hjá før­ oysku politisku skipanin at stýra so vánaliga, at føroy­ ingar mugu flyta av landi, so danir koma at gjalda fyri føroyingar í Danmark heldur enn í Føroyum. Seinastu árini eru fleiri røktarpláss komin til okk­ ara eldru. Tó er langt eftir á mál. Vit sum dagliga starv­ ast innan økið vita, at tørv­ urin er stórur. Tað mangla hundraðtalspláss kring landið. Samstundis er fleiri staðir stórur tørvur á meiri heimahjálp at taka sær av røktarkrevjandi fólki, sum framvegis býr heima. Tað er neyðugt at hesi viðurskifti verða fingin uppá pláss sum skjótast. Men skjótt merkir í fleiri førum ­ tá talan er um slíkt umráði – relativt langa tíð, tí í fleiri førum er neyðugt við langtíðarætlan. At gera hesi pláss merkir útreiðslur uppá 300 – 400 milliónir krónur – umframt rakstur. Nú sita vit føroyingar ið eini sjálvgjørdari og sera truplari støðu. Fleiri loys­ ingarflokkar kvettu 1/3 av ríkisveitingini burtur. Vit hava higartil mist umleið 3000 milliónir krónur. Vit hava eitt hall á fíggjarlóg­ ini uppá uml 500 milliónir krónur – og okkum tørvar stórar upphæddir til at taka okkum av hesum bleytu økjum – eins og fleiri øðr­ um økjum. Og vit hoyra í dag nógv tos um “strukturhall”. Skeiva avgerðin tá ger, at vit nú eins og komandi árini hava ein heilt óneyðugan trupulleika­ nevniliga at okkum tørvar pening til at útbyggja okkara samfelag á at kalla øllum økjum. Um vit skulu útbyggja okkara samfelag, meti eg soleiðis sum støðan er í dag, at rættast hevði verið at bøtt um skeivu avgerðina, ið varð gjørd fyri árum síðani ­ um tað letur seg gera. løgtingslimur Sambandsflokkurin MArjUS dAM Er sjálvgjørt vælgjørt? Í brævi til kommunurnar sigur Mentamálaráðið, at "í kommunum har fleiri skúl­ ar eru, verður tímajáttanin til fyrsta árgang gjørd við støði í samlaða næminga­ talinum fyri allan árgangin í kommununi." Avleiðingin er, at fría skúlavalið verður skert, og børn kunnu vera flutt mill­ um skúlar. Hetta kom fram í útvarpi Føroya hóskvøld­ ið 22. januar. Hetta hevur sjálvandi stórar avleiðingar fyri byrjunarundirvísingina hjá teimum børnum, sum ikki sleppa at verða saman við teimum børnum, sum tey hildu seg nátúrliga komu í flokk saman við. Her kann verða talan um børn í grannalagnum, vinfólk osfr. Tað kunnu verða tvinnar orsøkir til, at landsstýris­ kvinnan í mentamálum hevur tikið eina so vánaliga pedagogiska avgerð. Antin væntar hon, at avgerðin er so ógvuslig og skapar so nógv politiskt rumbul, at hon av hesi orsøk fer at fáa teir pengar í eykajáttan, sum nú mangla í. Ella hyggur hon, at fólkaskúlan­ um, sum var hann bara nøkur tøl, sum skulu fáast til at ganga upp. Fyri at fáa greiðu á, hvat veruliga liggur aftanfyri avgerðina hjá landsstýris­ kvinnuni seti eg soljóðandi fyrispurningar fram: • Hvussu ætlar mmr at skipa hetta nýggja átakið? Hvørjar treytir skulu upp­ fyllast og hvørji atlit verða tikin? • Hvørjar kommunur hava tveir ella fleiri skúlar? • Hvørjir av hesum skúl­ um fáa ikki hýst øllum teim­ um børnum, sum ynsktu at sleppa at ganga har? • Hvussu nógv børn skulu vænta at fáa at vita, at tey mugu fara í annan skúla enn tann sum tey raðfestu sum nr 1. • Hvørjar pedagogiskar avleiðingar hevur menta­ málaráðið hugsað sær, at hetta fær fyri byrjunar­ undirvísingina hjá teimum næmingum, sum skulu í annan skúla, enn tann tey ynsktu at sleppa at ganga í. • Heldur landsstýris­ kvinnan, at hetta kemur at ávirka trivnaðin og menn­ ingina hjá barninum, sum skal flyta skúla. • Hvør skal taka avgerð um, hvør ella hvørjir næm­ ingar skulu flyta. • Hvørji atlit verða tá tikin? • Hvørjar treytir, um­ framt næmingatalið, skulu uppfyllast fyri, at næming­ arnir skulu sleppa undan at fara í annan skúla, enn tann tey ynsktu at sleppa at ganga í? • Hvussu langt áðrenn skúlabyrjan fær barnið og foreldrini at vita, í hvørjum skúla tey skulu byrja í 1. flokki? »Hví sleppi eg ikki í sama flokk sum hini?« ANNItA Á FrIðrIKSMørK