týsdagur 27. januar 2009síða 4

4 tíðindi Nr. 18 - 27. januar 2009 Heðin Zachariassen, løgtingsmaður og fyrr­ verandi borgarstjóri í Sunda kommunu, greiðir frá, at hóast Tórshavnar komm­ una hevur púra rætt, at tað er landið, sum eigur eldraøkið, so má mann onkuntíð gera tað, ið krevst. Tað var hetta bygdirnar í núverandi Sunda kommunu gjørdu, tá tær settu røktarheimi á Mørkini í gongd Eldraøki Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Hóast tað í lógini er púra greitt, at landið eigur eldra­ økið, og kommunur bara kunnu byggja røktarheim, sum síðani skulu góðtakast av landinum, so heldur Heð­ in Zachariassen ikki, at nak­ að skeivt varð gjørt, tá kommunurnar, ið nú manna Sunda kommunu, avgjørdu at byggja eitt røktarheim fyri 38 milliónir krónur, sum kommunurnar sjálvar guldu 22 milliónir krónur av. Umleið tað sama hevur verið galdandi, tá talan er um ymisku búplássini til eldri, sum eru komin kring landið seinastu árini. Komm­ unurnar hava goldið bróður­ partin, hóast ongin lógarfest ábyrgd er hjá kommunun­ um. ­ Tað var javnan at fólk kærdu sína neyð, tí tey eldru ikki kundu vera ver­ andi í sínum umhvørvi. Tí valdu vit at loysa trupulleik­ an, hóast tað í veruleikanum ikki var okkara borð, sigur Heðin Zachariassen, ið var borgarstjóri í Sunda komm­ unu, tá røktarheimi varð tik­ ið í nýtslu. Hann leggur aft­ urat, at kommunan hevði skyldað einar 20 milliónir krónur minni, um hon valdu at lata vera við at byggja, men av tí at landið onki vildi gera, so kendu komm­ unurnar í økinum eina skyldu at loysa bráðfeingis trupulleikan sum var. Skilir væl Havnina Heðin Zachariassen skilir væl, at Tórshavnar komm­ una peikar á landið, tá talan er um hesa uppgávuna. ­ Tað er púra greitt, at landið eigur at útbyggja eldraøkið, so eg skilji væl, hvat Heðin Mortensen mein­ ar við. Hinvegin burdi Tórs­ havnar kommuna sæð tørv­ in í kommununi, og tí kundi kommunan kanska raðfest øðrvísi, á sama hátt sum vit gjørdu á sinni, sigur Heðin Zachariassen. Onki heim uttan hjálp Tá røktarheimið á Mørkini á Streymnesi varð gjørt, tóku kommunurnar bróður­ partin av kostnaðinum, men landið bar eisini sín part av kostnaðinum. ­ Landið lovaði okkum 500.000 krónur fyri hvørt fólkið, ið skuldi búgva á røktarheiminum. Tí fingu vit 16 milliónir krónur, um­ framt, at landið hevur allan raksturin um hendi. Tí er tað eisini landinum at takka, at vit hava eitt røktarheim, sig­ ur Heðin Zachariassen. Kommunurnar betri føling ­ Vit síggja, at tá kommun­ urnar eru við í einum arbeiði, so koma loysnirnar eisini. Tí haldi eg, at mann í kommunureforminum, sum er á veg, skal geva kommun­ um eldraøkið eisini, sigur Heðin Zachariassen. Hann leggur afturat, at kommun­ urnar síggja trupulleikarnar betri enn landið, og tí eru tær betri førar fyri at skilja støðuna. Í gjár lat eldraráðið í Tórshavnar komm­ unu býráðnum eitt skriv, har eldraráðið biður kommununa taka upp samráðingar við Landsstýrið um akuttu støðuna á eldraøkinum í høvuðsstaðnum. – Eg taki ein fund við Rósu Samuelsen sum skjótast, sigur Heðin Mortensen, borgarstjóri í Havn Eldraøki Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Sambært Heðini Mortensen er støðan hjá teimum gomlu í høvuðsstaðnum ikki nóg góð, men tað er ikki nakað kommunan skal lastast fyri. ­ Eg standi fast við alt tað sama, sum eg segði í gjár, at tað er landið, ið hevur ábyrgdina av eldraøkinum, vísir Heðin Mortensen á. Tó fer hann heilt skjótt á fund við Rósu Samuelsen um støðuna. ­ Kommunan hevur verið í samskifti við almanna­ málaráðið, og Rósa Samuel­ sen fær eina uppringing frá mær aftur í dag. Vit mugu set okkum saman at finna alternativar loysnir, og har má heimarøktin koma allar­ fyrst, tí hon kann loysa akuttar trupulleikar, sigur Heðin Mortensen. Droppa gølubygning Heðin Mortensen er sann­ førdur um, at tað mugu alternativar loysnir til nú trupulleikin er blivin so stórur. Hinvegin dámar hon­ um framvegis onki alterna­ tivu loysnina at keypa bygn­ ingarnar undir Gráasteini. ­ Tað tekur tíð at byggja búpláss, og vit vita á ongan hátt, um hasir bygningarnir undir Gráasteini nakrantíð verða góðtiknir, sigur Heðin Mortensen. Hava pening til alt annað ­ Nú havi eg eisini eina áheitan frá eldraráðnum í hondini, og tí stendur støð­ an hjá okkum sterkari, sigur Heðin Mortensen. Hann leggur afturat, at hann heldur tað vera undarligt, at landið hevur ráð til at byggja tunlar og so fram­ vegis, tá teir ikki vilja pri­ oritera eldraøkið. Spurdur hví Tórshavnar kommuna ikki hevur gjørt nakað sjálv, tá aðrar kommunur í landinum hava gjørt so nógv burturúr eldra­ økinum heldur Heðin Mort­ ensen fast við, at hetta ikki er ein uppgáva, sum komm­ unurnar juridiskt sæð onga ábyrgd hevur av. ­ Tað vísir seg sum, at landið vil hava allan avgerð­ arrættin, meðan kommunur­ nar skulu bera allan kostn­ aðin, sigur borgarstjórin í Havn. Landið má raðfesta heimarøktina Loystu trupulleika hjá landinum Røktarheimið á Mørkini við Streymnes er fyri tað mesta goldið við kommunalum peningi hjá Sunda kommunu. Orsøkin til, at kommunurnar, sum nú eru í Sunda kommunu, avgjørdu at byggja heimið er, at tey kendu seg noydd at loysa trupulleikan, hóast tað í veruleikanum er ein landsuppgáva Mynd: Eirikur í Jákupsstovu Aldur toskur kann smitta Fiskimenn við Tróndheimsfjørðin í Noregi bera ótta fyri, at aldur toskur skal smitta tann villa toskin á fjørðinum við ymsum sjúkum. Fiskimenninir vísa á, at tað finnast tey dømi um sjúkan tosk. Í báðum førum var talan um fisk, sum var reyðflekkutur, og sum hevði sár og svullar undir búkinum, skrivar blaðið Trønder­Avisa. Teir báðir sjúku toskarnir eru sendir myndugleikunum til kanningar, og nú bíða bæði fiskimenn og alarar eftir svarinum, sum væntandi kemut mitt í vikuni, skrivar blaðið.