týsdagur 3. februar 2009síða 11

Nr. 23 - 3. februar 2009 11 Tað hevði sømt seg, um politiski myndugleikin ásetti við lóg, at í Føroyum eru tað føroyskir sáttmálar, sum skulu vera minsta áseting á arbeiðs­ marknaðinum, um útlendskar fyritøkur ætla sær higar at arbeiða S eta vit greiðar reglur fyri, at útlendsk arbeiðsmegi í Føroyum skal lønast eftir før­ oyskum sáttmálaviðurskiftum, megna vit at sláa tvær flugur í einum. Tá forða vit fyri lønar­ dumping og hægri arbeiðsloysi. Men vit syrgja somuleiðis fyri, at kappingin er á jøvnum støði ímillum føroyskar og útlendskar fyritøkur, ið bjóða uppá arbeiðir í Føroyum. Spara 6 mió. eftir reyv Tað hevur verið frammi, at landskassin sparir 6 milliónir krónur, av tí at ein íslendsk fyritøka við lægri lønarútreiðsl­ um enn ein føroysk fyritøka hevur fingið arbeiðið at klæða Landssjúkrahúsið av nýggjum. Eftir mínum tykki spara vit í hesum føri eftir reyv. Tey, sum tosa um hesa sparingina, gloyma, at ein stórur partur av pengunum høvdu komið inn aftur í landskassan sum skatta­ krónur, um arbeiðið varð gjørt av føroyskum handverkarum. Men vit eiga fyri tað ikki at forða fyri, at útlendingar kunnu bjóða upp á arbeiðir í Føroyum. Tað sum er galið í hesum føri er, at vit avlaga føroyska arbeiðsmarknaðin við at lata útlendskar fyritøkur koma inn í landið við øðrum lønartreytum enn hjá okkum sjálvum. Hetta leggur upp til eina lønardumping í føroysku handverkaravinnuni og uttan iva í øðrum vinnum eisini. Hetta skapar eina ójavna kappingarstøðu ímillum føroyskar og útlendskar fyritøkur. Og at enda økir hetta eisini um føroyska arbeiðsloysið. Seta treytir Tað er púra vanligt, at lond seta treytir, ið byrgja upp fyri, at slíkt sum hetta kann henda. Eisini um londini hava sátt­ málar við hvørt annað um tey fýra frælsini, soleiðis sum Føroyar hava tað við Ísland ígjøgnum Hoyvíkssáttmálan ella Íslandssáttmálan, sum hann eisini verður nevndur. Føroyar eru eftir øllum at døma einasta Norðurlandið, ið ikki hevur sett treytir á hesum øki. Og nú hetta málið snýr seg um íslendska arbeiðsmegi, er vert at nevna, at júst Ísland er eitt tað landið, ið hevur harð­ astu treytir hesum viðvíkjandi. Íslendingar hava til dømis lóg um rættindi og skyldur hjá útlendskum fyritøkum úr EFTA, EBS og Føroyum, sum senda arbeiðsfólk til Íslands at virka á teirra arbeiðsmarknaði. Hetta júst tí, at Ísland annars hevur sáttmála við EFTA, EBS og Føroyar um frælsan flutning av arbeiðsmegi. Nú fíggjarkreppan rakar, hava vit upplivað tað fyrsta dømið um lønardumping og ójavnar kappingartreytir orsakað av geo­ grafiskari staðseting hjá eini arbeiðstakarafyritøku. Tað er umráðandi, at vit steðga hesari gongd í føðingini, soleiðis at vit sleppa undan keðiligum avleið­ ingum í nærmastu framtíð. Vit eiga at áseta við lóg, at í Føroyum eru tað føroyskir sátt­ málar, sum skulu vera minsta áseting á arbeiðsmarknaðinum, um útlendskar fyritøkur ætla sær til Føroya at arbeiða. Partur av alheimsgerðini Ímeðan kjakið gongur heitt um føroyska uttanríkispolitikkin og harvið møguligan EFTA ella ES limaskap, so er júst hetta málið ein týdningarmikið liður í neyðugu fyrireikingunum at gerast partur av einum størri arbeiðsmarknaði. Fáa vit neyðugu arbeiðs­ marknaðarlóggávuna upp á pláss, eru vit eisini betri brynj­ að til avbjóðingarnar, um vit gerast partur av EFTA, og eisini tá vit gera aðrar 2. ættarliðs­ sáttmálar við lond og við felagsskapir av londum. Vit lurtaðu eftir vinnuni og góvu arbeiðsmegi úr ES londum frítt at koma til Føroya at virka. Hetta var skilagott, hóast vit helst lógu sjóvarfallið av okkum. Nú eiga vit at lurta eftir fakfeløgunum og vinnuni og gera nakað við lønardumpingina, ið serliga íslendingar gjøgnum Íslandssáttmálan eru førir fyri at fremja í Føroyum. Nú eg nevndi arbeiðsmegina úr ES, er rætt at nevna, at vit júst í teirri lóggávuni settu greiðar minstulønartreytir. Vit ásettu, at útlendska arbeiðs­ megin úr ES­londum skuldi liva upp til sáttmálarnar á arbeiðs­ marknaðinum her heima. Somu treytir hava vit fyri arbeiðsmegi uttan fyri ES lond. Tað er onki sum forðar okkum við lóg at áseta treytir fyri arbeiðsmegina hjá fólki, sum koma her við fyritøkum gjøgnum Íslandssáttmálan. Landsstýrið skal bara ráðføra seg við partarnar á arbeiðs­ marknaðinum og síðani bera uppskotið niðan í tingið. Tíðargreinin: eitt íkast til føroyska orðaskiftið Sosialurin hevur tíðargrein í blaðnum týsdag og hósdag. Hevur tú hug at gera títt íkast til føroyska kjakið í 2009? Send eina grein til post@sosialurin.fo - Kravið er, at greinin er á leið 6000 tekn og skrivað í essay stíli Vit eiga at lóggeva móti dumping á arbeiðsmarknaðinum Tíðargreinin tíðargreinin John Johannessen, Form. Javnaðarfl. á tingi