mikudagur 4. februar 2009síða 11

11 tíðindi Nr. 24 - 4. februar 2009 Frøðingar skulu finna makrel Nú skulu fiskifrøð­ ingar vísa á, at nógvur makrelur er í føroyskum sjógvi. Hetta skal gerast fyri at styrkja føroyingar í eini samráðingarstøðu mótvegis útlend­ ingum í samband við makrelin. Tað er nevniliga henda manglandi vitan, sum hevur við sær, at føroyingar slakaðu fyri norðmonnum til seinastu samráð­ ingarnar Fiskur Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ofta verða allar tilráðingar frá fiskifrøðingum skúgv­ aðar til viks. Hetta er serliga tá talan er um fiskidagar í føroyskum sjógvi. Men nú skulu fiskifrøðingar hin­ vegin vísa á, at ein rúgva av makreli er í føroyskum sjógvi, soleiðis, at føroying­ ar fáa eina sterkari sam­ ráðingarstøðu til komandi avtalur við serliga Noreg, men eisini mótvegis ES. – Vit vita tað er nógvur makrelur undir Føroyum, og nú skulu vit hava fiski­ frøðingarnar at vísa á hesar mongdirnar, staðfestir Ja­ cob Vestergaard, lands­ stýrismaður. Hann vísir somuleiðis á, at í hetta er eitt sindur øðrvísi, enn tá talan er um botnfisk undir Føroyum, tá frøðingar og politikarar plaga at vera ósamdir. Hesum tekur stjór­ in á Fiskirannsóknarstovuni undir við. – Tá talan er um fiskidag­ arnar, so eru tilráðingarnar ofta, at tað skal skerjast í døgunum, og tað hevur við sær at minni verður at býta ímillum skipini, og tað kann viðføra uppsagnir. Tá koma politikararnir undir trýst, og slaka ofta. Í sam­ band við annan fisk hava vit altíð havt eitt gott sam­ starv við landsstýrið, og fara undir kanningar av makrel í samráð við vinnuna í summar, sigur Hjalti í Jákupsstovu, stjóri á Fiski­ rannsóknarstovuni. – Í Strandalanda høpi fylgir mann vanliga neyvt tilráðingunum frá ICES, og tí er hetta ikki tað sama, sum fiskiskapur undir Før­ oyum, sigur Jacob Vester­ gaard, sum sigur seg skilja andsøgnina, at tá talan er um meira fisk, skal mann nýta fiskifrøðingarnar, men ikki tá talan er um skerj­ ingar. Makrelbýtið Vanligar er býtið í makrel­ inum soleiðis, at norðmenn fáa eini 30 prosent av makrelkvotuni, ES eini 60 prosent av kvotuni og før­ oyingar eini 5 prosent av kvotuni, sum er ásett av ICES. Restin av kvotuni fer til lond, ið einans veiða í altjóða sjógvi. Hetta verður vanliga rópt heildarkvotan. Tað, sum er hent í mál­ inum, er, at ES sjálvt hevur ásett sær 36.000 tons sunn­ an fyri 62 stig norður, með­ an norðmenn og føroyingar hava ásett sær 36.000 tons norðanfyri 62 stig, sum eitt mótspæl. Tað var henda eykakvota av makreli, sum samráðingarnar millum Noreg og Føroyar strandaðu uppá. Orsøkin til hetta var, at málið upprunaliga ikki var á skránni, men norð­ menn settu tað á skrá sum eitt kardinalpunkt, uttan at føroyingar vóru greiðir yvir hetta frammanundan. Sam­ stundis kravdu norðmenn 85 prosent av hesi kvotu, og føroyingar skulu taka til takkar við 15 prosentum. Kanningar Nógvar kanningar eru fyrr gjørdar av svartkjafti og sild í føroyskum øki, men trupulleikin við makreli, er, at hann ongan sundmaga hevur, og tí ikki er líka lætt­ ur at finna. Tað, sum í ár er ætlanin er, at føroysk skip gera nakrar túrar í føroysk­ um sjógvi eftir makreli, sum Fiskirannsóknarstovan skal kanna. Eisini skulu úrslit frá russiskum skipum, eggkanningar og annars hjá­ veiða av makreli sum heild vísa á, at so nógvur makrelur er í føroyskum øki, sum mann gongur og billar sær inn. Hetta skal síðan geva eina sterkari støðu til allar samráðingar um makrel, har íslendingar helst eisini vera við til komandi sam­ ráðingarnar í heyst, tí teir kunnu vísa á nógva makrel­ veiðu í íslendskum sjógvi. Umleggingar Henda eyka uppgáva hjá Fiskirannsóknarstovuni skal tó gerast uttan eyka fígging. – Tað eru ikki nógvir pengar til, og tí verður tað helst soleiðis, at Fiskirann­ sóknarstovan má gera nakr­ ar umleggingar. Tí mann kann ikki rokna við, at meiri peningur verður tøk­ ur, vísir Jacob Vestergaard á. Hjalti í Jákupsstovu greið­ ir hinvegin frá, at Fiski­ rannsóknarstovan longu hevur minni pening, enn tað hon hevur tørv á, men at hon sjálvandi má virka undir teimum fyritreytum, sum eru. – Vit fáa ikki sett størvini, vit hava heimild til, tí vit hava ikki nóg mikið av peningi. Hetta hevur við sær, at nógv úrslit, ið skuldu verið kannaði, ikki vera tað, vísir Hjalti í Jákupsstovu á. Hann leggur afturat, at hann ikki kann úttala seg so nógv um, hvørjar umleggingar vera neyðugar, tí hetta skal diskuterast á fundi í dag, men hann staðfestir, at stovnurin má skera munandi av rakstrinum. Hetta vil við orðum siga, at sparingarnar, ið vera gjørdar, koma at ávirka Fiskirannsóknarstovuna, men orka skal nýtast at finna makrel í føroyskum sjógvi, tí hetta verður týdn­ ingarmikið til komandi fisk irættindasamráðingar. Útbúgva seg á alnótini Børn og vaksin í teimum fátæku londunum, sum hava lætt við at læra, fáa nú ein møguleika at nema sær útbúgving ígjøgnum alnótina, skrivar New York Times. Tað er ísraelski íverksetarin Shai Reshef, summ arbeiðir við einari verkætlan um at lata upp heimsins fyrsta lærda alnótarháskúla. Nýggi skúlin hevur fingið heitið Fólkains Skúli, og einasta treyt fyri upptøku er, at tey lesandi duga enskt, og at tey hava atgongd til alnótina. Íslendska samgongan ósamd Nýggi fiskimálaráðharrin í Íslandi. Steingrímur J. Sigfús­ son, hevur boðað frá, at hann ætlar sær at ógilda avgerðina hjá undanmanninum, Einari K. Guðfinnsyni, at loyva hvalabátum at veiða stórhval tey næstu fimm árini. Men Framsóknarflokkurin, sum er stuðulsflokkur hjá stjórnini, er ikki so fegin um ta ætlanina. Siv Friðleifsdóttir, sum er formaður í tingbólki Framsóknarfloksins, segði við íslendska kringvarpið í gjár, at tað er óheppið fyri Ísland, um ráðharrin ætlar at elva til óvissu í einum tílíkum máli. Nú skulu Hjalti í Jákupsstovu og restin av Fiskirannsóknarstovuni leita eftir makreli í føroyskum sjóøkið, soleiðis, at føroyingar fáa eina sterkari samráðingarstøðu viðvíkjandi hesum fiskaslagið. Hinvegin manglar Fiskirannsóknarstovan pening, og tí kann hetta ganga út yvir aðrar partar av virkseminum hjá stovninum