hósdagur 27. september 2001síða 8

12 Nr. 186 - 27. september 2001 Nr. 186 - 27. september 2001 13 Fara at skjóta seismikk aftur Komandi mánað verður aftur farið í holt við at gera seismiskar kann- ingar í Leirvíks- firði. Eftir ætlan skulu forkanning- arnar verða lidnar í ár TUNNIL Heri á Rógvi Fyrstu royndirnar við at fyrireika ein møgu- ligan undirsjóvartunnil í Leirvíkfirði gingu ikki heilt eftir ætlan. Lítið og einki spurdist burturúr teimum fyrstu kanningunum. Lands- verkfrøðingurin gevst tó ikki so, og gongur sum ætlað, verða nýggjar kanningar gjørdar í oktober. Hesa kannningarnar verður tað tó ikki tað sama felagið, sum kemur at standa fyri. Norska fyritøkan Geo- map skal gera hesar kanningarnar, og er henda fyritøkan kend í Føroyum. Tað var eis- ini Geomap, ið stóð fyri at gera seismisku kanningarnar í sam- bandi við tunnilin um Vestmannasund. Tað upprunaliga ætlanin, at Geomap skuldi standa fyri teimum kanning- um, sum vórðu gjørdar í summar, men orsaka av nógvum arbeiði gjørdist tað ikki møgu- ligt hjá teimum at gera kanningarnar í summ- ar. Landsverkfrøðingur in upplýsir, at kann- ingararbeiðið eftir ætl- an skal byrja 21. ella 22. oktober. Arbeiðið fer væntandi at taka tað mesta av einum mánað. Sambært uppruna- ligu ætlanini, so skuldi forkanningarnar verið lidnar í ár. Landsverk- frøðingurin vónar og væntar eisini, at henda tíðarætlan verður hild- in. Í løtuni verða ymsar boriroyndir gjørdar, og hetta arbeiðið gongur sum tað skal. Eftir at forkanning- arnar eru lidnar, kann verða farið í holt við at planera undirsjóvar- tunnilin. Tað verða tó politikararnir, ið fara at avgera endaligu lagnuna hjá undirsjóv- artunnilinum í Leir- víksfirði. FERÐSLUÓHAPP Heri á Rógvi Førarin á einum bili, sum ætlaði sær at steðga á einari Shell støð, mátti ásanna, at tað kanska ikki er heilt vandaleyst. Bilurin varð árendur av einari motor- súkklu. Førarin á motor- súkkluni ansaði eftir øllum at døma ikki nóg væl eftir, at bilurin frammanfyri setti ferðina niður. Tað var seinnapartin týs- dagin, at tað hendi eitt ferðsluóhapp á Frælsinum í Havn. Tað var klokkan 15.31, at løgreglan í Havn fekk fráboðan um eitt ferðsluóhapp á Frælsinum. Óhappið hendi, tá ein bilur skuldi sneiða inn á Shell støðina á Frælsinum. Bilurin setti ferðina niður og beint tá hann skuldi sneiða inn, so varð hann árendur av einari motor- súkklu, sum koyrdi aftan- fyri bilin. Motorsúkklan gjørdist føst undir bilinum. Hetta gjørdi, at tað var neyðugt at boðsenda sløkkiliðnum at fáa súkkluna leysa. Av politistøðini í Havn verður upplýst, at orsøkin til óhappið helst eigur at vera ósketni frá føraranum av motorsúkkluni. Bæði akførini fingu smávegis skaðar, men eingin per- sónsskaði var, verður upp- lýst av politistøðini. Myndatekstur: Neyðugt var at boðsenda sløkkiliðnum fyri at fáa motorsúkkluna leysa. Mynd: Jens K. Vang Mikudagin gav danski tjóðbankin út nýggjar 10- og 20- krónamyntir. Nýggju myntirnar eru prýddar við einari nýggjari andlitsmynd av drótningini PENGAR Heri á Rógvi Í Føroyum verðu tað øllum kunnugt nýttir seðlar og myntir at gjalda við. Hóast nógv tey flestu oftani nýta gjaldskort at gjalda við, so er tørvurin framvegis stórur á teimum góðu gomlu seðl- unum og myntunum. Fyri kortum fingu før- oyingar ein nýggjan hálv- trýsskrónuseðil. Um eitt ár ella so kemur eisini ein nýggjur føroyskur hundrað- krónuseðil. Nýggju før- oysku pengaseðlarnir verða gjørdir í sambandi við, at danir hava skift allar teirra seðlar út við nýggjar, og tá skulu eisini teir føroysku seðlarnir skiftast út. Tað eru tó ikki einans seðlarnir, sum verða skiftir út. Eisini myntirnar verða skiftar út við jøvnum millumbili. Rættari hevði heldur verið at sagt, at tær verða broyttar av og á, tí skapi og evni eru tey somu sum áður. Orsøkin til, at vit nú fáa nýggjar myntir skyldast, at nýggjar andlitsmyndir eru gjørdar av drótningini. Síð- ani tann núverandi røðin byrjaði í 1989, so er and- litsmyndin av drótningini broytt tvær ferðir. Orsøkin er tann, at roynt verður altíð at hava eina so hóskandi mynd av drótningini sum gjørligt. Nýggju myntirnar vórðu givnar út í gjár (miku- dagin). Tað er Mogens Møller, myndahøggari, sum hevur prýtt myntirnar við nýggjum andlitsmyndum av drótningini. Gomlu myntirnar kunnu tó framvegis enn nýtast sum gjaldføri. Nýggjar myntir Nýggjar andlitsmyndir av drótningini eru at síggja á nýggju myntunum. Andlitsmyndirnar á myndini eru teir fyrstu síðani nýggja røðin byrjaði í 1989 Óhapp á Frælsinum – Ferðslulógin eigur at verða einføld og konsekvent, heldur Helena Dam á Neystabø, forkvinna í løgtingsins rættar- nevnd, sum eisini heldur, at føroysku myndugleikarnir eiga at taka 0-hugsjónina til sín FERÐSLUTRYGD Eirikur Lindenskov – Eg ætli mær at kanna, um verandi lóggáva er nóg góð. Um hon er nóg einføld, og um hon er nóg løtt at umsita. Hetta sigur Helena Dam á Neystabø, sum er formaður í Løgtingsins rættarnevnd. Hon var annar tingmaðurin, sum var við á ferðini í Trollhättan týsdag- n. Hon heldur, at tað sjálv- andi er endamálið at eingin skal doyggja í ferðsluni, og hon heldur, at 0-hugsjónin er eitt upplagt endamál hjá føroyskum myndugleikum at seta sær. Hon heldur, at vit eiga at finna einklar skipanir. Hon heldur t. d., at tað skal verða meira konsekvent, at tá fólk koyra ov skjótt, so eiga tey at missa koyrikortið heldur enn at fáa ein treytaðan dóm. Hon heldur eisini, at vit við rúsdrekkakoyringini eiga at verða meira kons- ekvent, eins og ætlanir eru um í Svøríki. Hon heldur, at promillumarkið eigur at verða 0,0. – Vit eiga at velja, at um vit njóta rúsdrekka, so skulu vit lata bilin standa. Helenu Dam á Neystabø dámdi eisini væl serligu skipanina í Saab bilunum, har spitarin gjørdist trekur, um ferðin fór upp um mest loyvda markið. – Er hetta ein rímuliga bílig skipan, so eiga vit sjálvandi eisini at taka hasa skipanina til okkum – tí hetta er ein genial skipan, heldur hon. Helena Dam á Neystabø lovar, at tey í rættarnevnd- ini fara at hyggja væl eftir nýggju ferðslulógini, tá hon kemur til viðgerðar har. – Serliga kundi eg hugs- að mær, at vit fingu burtur aftur treytaða frádøming av koyrikortinum, so lógin aftur verður meira kons- ekvent, sigur Helena Dam á Neystabø. Tá tað kann prógvast, at fólk, sum verða ákoyrd av bili við 50 km/t doyggja, skal ferðin lækkast so nógv, at hon ikki drepur. Hesa hugsjón royna tey í verki í Trollhättan í Svøríki FERÐSLUTRYGD Eirikur Lindenskov Týsdagin sluppu teir umleið 85 føroyingarnir, sum vóru við ferðalagnum hjá Ferðslutrygd í Troll- hättan í Svøríki, at royna nógv umrøddu Null-hug- sjónarbreytina. »Nollvisionsslingon«, sum sviar nevna hesa breyt- ina, er eitt 40 km langt vegastrekki, har stórur dentur er lagdur á at gera vegin so ferðslutryggan, sum til ber. Talan er um samstarv millum land og kommunu, millum svenska ráðið fyri ferðslutrygd, Saab-bila- verksmiðjuna o. o. Aðalmálið við Null-hug- sjónini er, at eingin skal doyggja ella verða álvars- liga skaddur í ferðsluni. Tí verður stórur dentur lagdur á at arbeiða fram móti hes- um máli. Sviarnir, ið greiddu okk- um í ferðalagnum frá, søgdu, at tað sjálvsagt er trupult at náa hesum máli, men at tað eisini er sera umráðandi, at vit náa broyt- ingum fram móti málinum. Við hesi stevnu í huga, er null-hugsjónarbreytin gjørd. Henda breyt er van- ligur koyrivegur, sum gong- ur bæði gjøgnum bygt og óbygt øki, gjøgnum fjøl- bygt og minni fjølbygt øki. Við null-hugsjónini verð- ur t. d. staðfest, at stórur skaði stendst av, tá bilur verður ákoyrdur frá síðuni við ferð hægri enn 50 km/t. Tí skal ikki koyrast meira enn 50 km/t gjøgnum krossvegir. Eisini er staðfest, at fólk, sum verða ákoyrd av bili, sum koyrir 50 km/t ella meira í allar flestu førum doyggja, meðan fólk, ið verða ákoyrd av bili, sum koyrir 30 km/t fáa »smærri« skaðar. Tí skal ikki koyrast meira enn 30 km/t har fólk og bil- ar ferðast á somu breyt. Tað er eisini staðfest, at stórur skaði stendst, tá bilar renna frontalt saman, tí er gyrðing gjørd millum koyribreytirnar, so bilarnir ikki kunnu renna frontalt saman. Alt hetta ger, at bilførarin má vera árvakin, tí á null- hugsjónarbreytini eru ferðaavmarkingar upp á 30, 50, 70 og 90 km/t. Fyri at hetta ikki skal verða nakar trupulleiki, hevur Saab- verksmiðjan gjørt eina skipan, bygd á GPS-fylgis- sveinaskipanina, sum ger, at bilurin »veit« hvør hægst loyvda ferðin er. Hetta merkir bilførarin við, at spitarin gerst trekur, tá ferðin ferð upp um hægst loyvda markið. Nakrir royndarbilar hava fingið hesa skipan ísetta, og koma fólk nú úr heiminum øllum til Trollhättan í Svø- ríki at royna bilarnar á Null-hugsjónarbreytini. Tað er langt síðani prógv- að, at ferðin drepur. Tí skal tilpassast umhvørvinum, og umhvørvið tilpassast ferðsluni. Ferðslulógin skal gerast einfaldari Ferðin drepur Null-hugsjónarbreytin er eitt 40 km langt vegastrekki í bygdum og óbygdum øki, har stórur dentur er lagdur á ferðslutrygdina. Fólk koma úr øllum heimi til Trollhättan í Svøríki at royna breytina Mynd: Eirikur Lindenskov Magnus Gunnarsson frá Sosialinum roynir serútgjørda Saab bilin á 0- hugsjónarbreytini í Trollhättan. Spitarin verður trekur, tá ferðin fer upp um mest loyvda markið Mynd: Eirikur Lindenskov Í arbeiðinum við nýggju ferðslulóg- ini hevur 0-hug- sjónin ofta verið uppi og vent, sigur Bjarni Djurholm, landsstýrismaður, sum á ferðini í Trollhättan hevur fingið nógv hug- skot við sær heim FERÐSLUTRYGD Eirikur Lindenskov – Hetta hevur verið sera upplýsandi, og eg havi fingið nógv við mær heim, sum eg kann ar- beiða víðari við. Hetta sigur Bjarni Djurholm, landsstýrismaður í vinnumálum – og harvið eisini ferðslumálum, sum var við í ferðalagn- um hjá Ferðslutrygd í Trollhättan í Svøríki týs- dagin. Bjarni Djurholm held- ur, at tað í sjálvum sær er eitt mál, at eingin skal doyggja ella verða álv- arsliga skaddur í ferðsl- uni, og tá formaðurin í Ferðslutrygd, Petur Jacob Sigvardsen í gjár segði við Sosialin, at Føroyar eru einasta norðurlandið, sum ong- an ferðslutrygdarpolit- ikk hava, so er landsstýr- ismaðurin ikki vísir í, at hetta er rætt. – Í vinnumálastýrin- um sita fólk í løtuni og arbeiða við eini nýggjari ferðslulóg. har hevur Null-hugsjónin ofta ver- ið uppi og vent, og tey hava tikið nógv at tí við, sum okkara grannalond eru komin við, sigur Bjarni Djurholm. Hann heldur, at tað politiskt einki er í vegin við at taka Null-hug- sjónina til sín, men tá tað kemur til at játta pengar er øðrvísi, tí slík- ar broytingar henda ikki frá degi til dags. – Vit mugu eisini ansa eftir, at vit ikki seta okk- um ov høg mál, sigur hann. Landsstýrismaðurin sigur, at tað sjálvandi snýr seg um at broyta hugburð, og at tað eiga vit eisini at arbeiða fyri í Føroyum, og viðgongur hann, at vit á ferðslu- trygdarøkinum eru afturúrsigld. Ætlanin hjá Vinnu- málastýrinum er, at nýggja ferðslulógin skal koma fyri tingið í hesi tingsetuni. Nýggj ferðslulóg er á veg Henrik Old, ting- maður Javnaðar- floksins skjýtur upp, at tingið fer undir aðalorða- skifti um ferðslu- trygdarpolitikk at fáa greiðu á, hvat politikarar vilja FERÐSLUTRYGD Eirikur Lindenskov – Eg haldi, at nøkur av hesum hugskotunum, vit hava fingið í dag, kunnu brúkast í smábygdunum í Føroyum, heldur Hen- rik Old, løgtingsmaður, sum eisini var við á ferð- ini í Trollhättan týsdag- in. Hann heldur tað verða lítið sømuligt, at Føroy- ar eru einasta norður- landið, sum ikki hevur ein ferðslutrygdarpolit- ikk, og heldur, at tað er upplagt at vit eisini taka Null-hugsjónina til okk- um. – Sjálvandi kostar hatta nógvar pengar. Men vit mugu seta okk- um eitt mál, tí gera vit ikki tað, so hendir einki, sigur hann. Henrik Old sigur, at tey í Javnaðarflokkinum eru komin til tað niður- støðu, at tað má verða landsstýrið, sum má koma við uppskoti um nýggja ferðslulóg. Hetta er eitt sera krevjandi ar- beiði, sum ein andstøðu- flokkur ikki er førur fyri at gera. – Í tinginum kunnu vit sjálvandi luttaka í ar- beiðinum, og tað fara vit eisini at gera, heldur Henrik Old, sum skjýtur upp, at løgtingið heldur eitt aðalorðaskifti um ferðslutrygdarpolitikk, so greiða fæst á, hvat føroyskir politikarar vilja á hesum øki. Hann leggur dent á, at eitt aðalorðaskifti ikki í sjálvum sær førir til broytingar, men tað kann seta nakað í gongd, vísir hann á. Henrik Old sigur, at tað sjálvandi eru hug- burðsbroytingar, sum skulu til. Ikki bara hjá myndugleikum, men í øllum samfelagnum. Hann heldur, at nógvar smærri ábøtur kundu verið gjørdar, sum høvdu verið í tráð við Null-hugsjónina, eitt nú at byrgja fyri, har van- lukkur henda fleiri ferðir. Mælir til aðalorðaskifti um ferðslutrygdarpolitikk C M Y K 13 12