fríggjadagur 27. mars 2009síða 17

Nr. 61 - 27. mars 2009 17 - og 33 tingfólk ella ein skúla til 90 milliónir krónur og 200 næmingar Hugburðurin og mótviljin hjá ávísum borgarum í miðstaðarøkinum kemur greitt til sjóndar, nú Dimma skírir suðuroyingar dýrar á forsíðuni og onkur tinglimur hevur ilt í aftur­ partinum, tí skúlin í Hovi til 200 næmingar kostar 90 milliónir krónur. Í mínari verð er eingin ivi um, at 90 milliónir krónur til skúlan í Hovi, eru tær sum fara at kasta nógv meira av sær, enn tær 100 milliónir krónurnar til tinghúsið, sum í stóran mun er sum ein barna­ garður. Tinglimir duga tíverri ikki at síggja fram­ tíðarútlitini fyri, hvat peningurin til ein skúla fara at kasta av sær. Johan Dahl hevur jú púra rætt, tá sagt verður, at tingfólk bert »arbeiða« hálva tíð fyri høga løn og eina eftirløn sum eingin annar fær. Og hendan kostnaðar mikla »arbeiðs­ tíðin« verður brúkt upp á smámál, so sum rundstykk­ ir, hurðarlás, eina ella tvær tíðindadeildir í kringvarp­ inum og nevndarlimir í Atlantic Airways og annað, sum einki hevur upp á seg. Tinglimir gráta rossatár yvir tað sum er fari, ístaðin fyri at taka seg um reiggj og leggja mál fram, so at Føroyar fáa ein sjálvber­ andi búskap. Uttan mun til politiskan lit, so er einki nýskapandi komi úr tingi­ num tey seinastu 15 árini, sum kann fáa Føroyska búskapin til at framleiða meira enn í dag. Ting og tinglimir hava koyrt í somu rillu á lakk­ plátuni øll árini, teir tosa í mestan mun um, hvar og hvussu skattapengurin skal nýtast, men taka ikki upp á tungu, hvussu vit kunnu fáa fleiri skattapengar við at økja um framleiðsluna, ikki eitt orð. Vælsignaðu tingfólk, takið tykkum saman, tí sum orðatakið sigur »eitt er at siga nakað, annað er at gera nakað« og har hopp­ ar reimin av hjá tykkum. Tit kunnu ikki gera sum Pilatus, ið vaskaði sær um hendurnar og segði, eg eri ósekur, tí tað eru tit ikki. Eitt tinghús til 100 milliónir FinnleiF Guttesen Í 1994 kom orðabók til skúlabørn út, sum var skipað eftir norðurlendskum bókstavarað, sum vit, ið gjørdu orðabókina, hildu, var einasta rætta at nýta í øllum Norðurlondum. Bókstavaraðið var sett saman til orðabókina ORÐA­ SKYN ­ Mín fyrsta orðabók í vón um, at onkur legði hetta til merkis. Tað er so, at einki bókstavarað er góðkent í Føroyum. Vit hava góðtikið eitt skert (føroyskt ) bókstavarað í sínari tíð, men hava ikki dugað at sæð, at tað røkkur ikki at hjálpa okkum víðari. Í royndum má tíverri sigast, at hetta føroyska bókstavaraðið er ein forðing, tá ið vit skulu sláa orð upp á øðrum málum enn føroyskum. Í mønina fer tað bókstavaraðið, sum vit fyrst læra: tað føroyska. Nú læra vit ikki bara føroyskt, so best er at ríka okkara bókstavarað við ikki bara nummarplátuni hjá Regin Eikholm, men eisini við íslendska »þ« og danska »å«. Nógvar orðabøkur eru útkomnar síðan 1994. Eingin orðabókaútgevari hevur tikið okkara góða hugskot upp og skipa teirra orðabøkur eftir sama leisti, sum var nýttur til ORÐASKYN. Løgtingsmaðurin, Magni Laksáfoss, hevur almannakunngjørt eitt lesarabræv undir yvirskriftini "Gamli løgmans­ flokkurin í politiskum tómrúmi". Í lesarabrævinum eru útsagnir og skuldsetingar móti navngivnum politikarum í Javnaðarflokkinum. Sambandsflokkurin skal við hesum boða frá, at hvørki lesarabrævið ella nevndu útsagnirnar koma frá Sambands­ flokkinum, ið hervið alment tekur frástøðu frá teimum. Lesarabrævið stendur fyri rokning løgtingsmansins. Sambandsflokkurin, sum er í samgongu saman við Javnað­ arflokkinum, hevur góð viðurskifti við Javnaðarflokkin og fegnast um sam­ starvið í ABC­samgonguni, eisini tann partin av samstarvinum, ið fevnir um búskapar­ og fíggjarpolitikkin. Viðmerking til grein í Sosialinum nr. 59 Lesarabræv stendur fyri rokning løgtingsmannins formaður í Sambands­ flokkinum, vegna Sambandsflokkin Kaj leo johannesen inGrið sondum Ein grønur vakstrarpakki rann púrasta óforvarandi upp í slokk í politisku skipanini fyri kortum. Javnaðarflokkurin var komin í politiska andaneyð í borgarligu sandwich´ini, og á einum samgongufundi kravdu teir, at nærum allar tær ætlaðu íløgurnar í Eysturoynni skuldu strik­ ast, harímillum nýgerðin av vegi í Leirvík. Fæið, sum varð loyst við hesum, skuldi sambært sjónarvátt­ um konverterast í ein borivogn, ið skuldi bora tunnil til Dals. Flokkurin hevði ætlað eina tvíliðaða strategi í almenna rúmi­ num, at halda fast um betong og asfalt politikkin á lokaðum samgongufundi, tó við aðrari geografiskari raðfesting, og hinvegin at selja seg í almenninginum við einum snaruppfunnum grønum vakstrarpakka. Kongurin var framherji í fyrru ætlanini, meðan krúnprinsurin skuldi vera oddviti í seinru strategiini, sum hevði eitt stovnsfæ á 50 milliónir krónur, og sohvørt sum tað fór at øra fyri eygunum á Gummi Tarzan vaks talið til 400 milliónir, og besta boðið higartil er ein hálv milliard krónur. Nú hevur ein samgongu­ maður hættað sær út úr samgongulosjuni fyri at siga Føroya fólki frá, at keisarin úti í Abert Hall og hansara teknar eru spill­ naknir. Øll tey, sum manna fíggjarnevnd løgtingsins, kunnu vátta, at hvørt orð í greinini hjá Magna Laksá­ foss er sannleikin, soleiðis, sum vit hava upplivað hann. Tað kom ongantíð nakað initiativ úr fíggjarmálaráð­ num undir fíggjarlógar­ gerðini. Sohvørt sum tekniskar framrokningar vístu eitt vaksandi hall, vóru tær borðreiddar fyri okkum og hóast vit heittu staðiliga á Jóannes og Kaj Leo um at siga okkum, hvør fíggjar­ og búskapar­ politikkurin hjá hesi sam­ gonguni var, var onki í heinta, onki boð uppá nakað yvirhøvur, og var hetta orsøkin til, at hin nú so illa lýdda fíggjarnevndin mátti taka sakina í egnar hendur og umskipa seg til eina fíggjar­ og búskapar­ politiska cellu við óvanliga lakum virkisumstøðum og metlágum tíðarhvarvi. Bjálvingarmálið byrjar í fíggjarnevndini. Magni Laksáfoss átti hugskotið, og í fyrstu atløgu endaði tað við, at 15 milliónir krónur vóru játtaðar til bjálving av almennum bygningum. Hesum atkvøddu 31 tingfólk fyri. Um somu tíð kom hug­ skotið um at fylgja altjóða rákinum, um bjálving av eldri bygningum á privata sethúsamarknaðinum. Magni var eisini faðir at hesum uppskotinum. Saman við Annitu á Fríð­ riksmørk, Bill Justinussen og undirritaða smíðaði hann eitt uppskot hesum viðvíkjandi, sum hevði til endamáls at flyta tøkt fæ úr Húsalánsgrunninum í Bjál vingarstuðuslánsgrunnin. Fyri at vera loyalur mót­ vegis samgonguni nevndi hann hetta í einum korri­ dorpráti fyri Eidesgaard. Áðrenn nakran vardi, kom eitt tíðindaskriv úr fíggjar­ málaráðnum, har ráðharrin boðar almenninginum frá, at hann ætlar eitthvørt á bjálvingarøkinum. Magni helt seg hava rokkið enda­ málinum, og tók seg aftur úr uppskotinum, sum fram­ vegis liggur í tinginum, nú sum uppskot frá andstøðu­ minnilutanum í fíggjar­ nevndini. Síðani er onki hent uttan tað, at stað­ festingin hjá Laksáfoss er røtt, táið hann sigur, at onkur livir politiskt av at nápa hugskot í eini roynd at liva av lántum fjaðrum. Viðvíkjandi uppskoti­ num um lántøku, fyri at fíggja hallið á fíggjarlóg­ ini, er at siga, at tað var fíggjarnevndarformaðurin sjálvur, Annfinn Kalsberg, sum á einum fundi spurdi Sigurð Poulesen, lands­ bankastjóra, um rættast ikki hevði verið, at lands­ stýrið fekk eina lánsheim­ ild samsvarandi fíggjarætl­ aða hallinum. Tá hesin var samdur við hugskotinum, var tað síðani varpað upp fyri Eidesgaard á einum seinri fundi, og soleiðis kom tað í lag. Magni Laksáfoss hevur rætt í tí, at fíggjarmála­ ráðharrin ongi onnur átøk hevur framt í eitt hálvt ár, enn tey, at bera donsku bankapakkarnar í tingið. Tað er merkisvert, soleiðis, sum útlitini eru. Umframt lygnirnar, sum Jóannes Eidesgaard slapp at oysa uppúr sær í útvarpinum ígjárkvøldið, so siga undan­ førslurnar í endanum á útvarpaða kutinum alt um hvussu illa staddur maður­ in er. Ein roknskapar­ kunngerð, Húsalánsgrunnurin, bjál­ ving, nýggj játtanarlóg, betri fíggjarstýring og ein komandi eykajáttanarlóg skulu bjarga Føroyum úr eini vaksandi búskapar­ kreppu. Eg meini tað. At eta sítt egna og tað stolið. Tá ið tú smokkar spaku­ liga í politiska mýrulend­ inum, er tað skiljandi, at øll vápn verða brúkt, eisini tey at prýða seg við lántum fjarðum. Grøni vakstrar­ pakkin hjá John Johannes­ sen er gott dømi um tað. Hugskotini og uppskotini eru komin úr fíggjarnevnd­ ini, fyrst og fremst frá Magna Laksáfoss. At Kaj Leo roynir at stúgva seg upp í løgmanstaburettina, við at stinga sín partamann í ryggin, tænir honum ikki til sóma. Socialdemokratiski glantrileikurin líkist alt meira yrkingini hjá íslend­ inginum Tórarinn Eldjárn um Tarzan í stóra vakstrar­ garðinum – frumskógini. Í týðingini hjá kára p. endar sangurin soleiðis: ”sum tekin um hvønn sigur hongur tarzan niður úr træðnum, og dinglar runt við dollarseðlum knýttum stramt um háls.” Grøni vakstrarpakkin er higartil bara ein lítil fittur økologiskur urtapottur, sum Laksáfoss og fylgis­ neytar hava latið farið oman eftir fíggjarnevndar­ bedingini, nú fæst at síggja hvussu væl tað verður honum sjóvað. Skuldi Javnaðarflokkuirn havt áhuga í at verið partur av hesum politiska nýbrot­ inum, umhvørvisferðini, er valla hugsandi, at nakar fer at forða teimum í hesum, og um tey fegin vilja fáa sín ognarskap í grøna vakstrarpakkanum, er tað í lagi, bara longu fingrarnir ikki enda í fauna´ini hjá hinum. Var tað ikki ein heimspekingur, sum eina­ ferð segði, at móðirlandið hjá Javnaðarflokkinum altíð er har sum pengarnir hjá hinum eru? Hvør eigur urtapottin ? tórbjørn jacobsen viðmerkingar