fríggjadagur 1. mai 2009síða 20

20 tíðindi Nr. 83 - 1. mai 2009 Nú ætlanin er at byggja ellis-og røktar heim í Vági, er brádliga komið und- an kavi, at tey hava gloymt eina rokn ing, sum fer at gera bygg- ing ina fleiri milliónir dýr ari Ellis- og røktarhEim Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Tað er nú greitt, at ætlanin at byggja ellis- og røktar- heim og økisdepilin fyri sinnis veik í Vági, fer at verða uppaftur dýrari enn rokn að hevur verið við. Beint áðrenn Løgtingið eftir ætlan endaliga skuldi sam tykkja ætlanina, kom brád liga undan kavi, at tey hava gloymt eina rokning upp á fleiri milliónir. Hetta er ein rokning upp á mvg av arbeiðnum, sum tey hava gloymt at telja við. Enn er ikki heilt greitt, hvussu stór hendan eyka- rokn ing in verður. Men sum reglarnar eru nú, er talan um eina eyka rokn ing upp á tríggjar millión ir krónur í mvg av tí, sum sjálvt ellis og røktar- heimið kostar og sum kommun urnar í syðru helvt í Suðuroy skulu betala sín part av. Hinvegin betalir landið alt, sum tað kostar at byggja økis depilin fyri sinnisveik, sum skal byggjast afturat ellis- og røktarheiminum. Vágs Kommuna hevur gjørt landsstýrinum greitt, at sum fíggjarliga støðan er í løtuni, hevur hon ongan sum helst møguleika at betala rokningina. 12 milliónir í ringasta føri Í sambandi við ætlanina at byggja ellis- og røktar heim- ið, er ætlanin, at komm un- ur nar í syðru helvt í Suðuroy sku lu fáa eitt lagaligt lán úr lands kassanum og land stýr- ið vil nú hava Løgtingið at sam tykkja, at tær tríggjar millión ir nar fyri tað gloym- du mvg rokningina, nú verða lagdar afturat tí láni- num. Upprunaliga skuldi lánið verða góðar 26 milliónir krónur. Men byggingin dýrk aði og seinni er lánið hækka upp í góðar 32 millión ir. Men við hesi nýggju rokn ing ini upp, kemur lánið í fyrstu syftu upp á góðar 35 milliónir. Men talan kann blíva um eina eyka rokning upp á nógv fleiri milliónir enn so. Í sambandi við almenna bygg ing í kommunum, fáa komm un urnar ein part av mvg rokningini endur gold- n an úr landskassanum og tí er rokningin til komm un ur- nar í syðru helvt í Suðuroy tríggjar milliónir. Men nú arbeiðir sam- gong an við at skerja mvg aftur beringina til komm un- ur nar. Anfinn Kallsberg, sum er formaður í fíggjarnevndini, staðfesti í Løgtinginum, at verð ur tað samtykt, verður eyka rokningin til komm- un urnar í syðru helvt í Suður oy, ikki tríggjar millión ir, men 12 milliónir. Bjóðast út av nýggjum Viðgerðin í Løgtinginum vísti eisini púra greitt, at tað eru heilt nógvir ting lim- ir, sum eru so ónøgdir við ætlanina at byggja ellis- og røktar heim og økisdepil fyri sinnisveik í Vági, at teir nú krevja, at alt arbeiðið verð ur boðið út av nýggj- um. Ting limir føra fram, at síðani arbeiðið varð boðið út, er støðan í samfelagnum broytt ógvuliga nógv og verður arbeiðið boðið út av nýggj um, er tað alt, sum tala r fyri, at tað verður nógv bílig ari. Tað vóru onkrir tinglimir sum mettu, at verður arbeiðið boðið út av nýggjum, kunnu landið og kommnurnar í syðru helvt í Suður oy spara einar 10, kanska 20 milliónir. - Tað er ein so stórur fyrimunur, at tað eiga vit at gera, hóast tað fer at seinka æt lanini fleiri mánaðir, vóru tað fleiri tinglimir, sum førdu fram. Summir tinglimir halda enn tá, at tað er ábyrgdarleyst ikki at bjóða arbeiðið út av nýggj um, sum støðan er nú, fyri at vita um tað ikki kann gerast bíligari. Tað eru allir tinglimirnir úr andstøðuna, altso úr Tjóð veldinum, Mið flokki- num og Sjálv stýris flokki- num, sum hava talað heitast fyri at bjóða arbeiðið út aft- ur av nýggjum. Men nakrir tinglimir úr sam gonguni róðu fram und- ir, at tað hevði kanska verið ein fyrimunur at bjóða út av nýggjum. Ein av teimum var Marjus Dam úr Sambands flokki- num. Hann staðfesti, at tek- i n eru um, at prísirnir fella, nú tíðirnar versna og tí hevði tað verið áhugavert at vita um arbeiðið ikki kann gerast bíligari. Einasti javnaðarfólk, sum tók orðið, var Eyðgun Samuel sen, men hon helt, at her er onki at kanna nærri. Aðrar kommunur somu sømdir Tað eru eisini fleiri ting- limi r, bæði úr andstøðu og sam gongu, sum vilja hava greitt at vita um aðrar kommun ur, sum eru illa fyri, eisini kunnu vænta sær somu sømdir, sum kommun- ur nar í syðru helvt í Suðuroy og fáa lagalig lán úr lands- kassanum. Men áður hevur Jóannes Eides gaard, lands stýris- mann í fíggjarmálum, stað- fest, at hann ivaðist ikki í, at fleiri kommunur koma í somu støðu, sum Vágs Kommuna og tað er heilt greitt, at hesin leisturin við laga lig um láni, má eisini galda fyri tær. Málið er nú farið aftur til viðgerðar í Løgtinginum og har skal støða nú takast til, um tað skal bjóðast út av nýggj um. Suðuroyingar fáa eyka rokning upp á milliónir Tinglimir úr fleiri flokkum krevja nú, at Ellis-og røktarheimið og økisdepilin fyri sinnisveik í Vági verður bjóðað út av nýggjum, hóast tað fer at seinka byggingini fleiri mánaðir. Tað er ein spurningur, sum tingið nú skal taka støðu til Ísland við í makrelin ES, Føroyar og Noreg hava nú boðið íslendingum við til samráðingar um makrelfiskiskapin. Fundurin verður í London síðst í næsta mánað, skrivar Vísir. Ísland hevur leingi biðið um at verða góðkent sum strandaland í sambandi við samráðingar um makrelin, og fiskimálaráðið í Reykjavík viðgongur eisini, at fundarboðini frá hinum strandalondunum eru eitt týdningarmikið stig fyri Ísland. Íslendingar hava tillutað sær sjálvum 112.000 tons av makreli í vetur, harav 20.000 tons kundu veiðast í altjóða sjógvi. Ta avgerðina vóru hini strandalondini sera misnøgd við. Nógv PCB í Grønlandi Hildið verður, at umleið fjórði hvør grønlendingur býr í einum húsum ella einari íbúð, sum er dálkað við evninum PCB. Tað skrivar blaðið Ingeniøren. Blaðið sigur, at frá 1955 til 1976 vórðu umleið 9.000 hús og bygningar bygd í Grønlandi, og at í teimum árunum brúkti byggivinnan ofta evni við PCB í. Umleið 1.200 av húsunum eru seinni tikin niður, men tað merkir, at framvegis búgva fólk í umleið 8.000 húsum og bygningum, sum eru fongd við tí heilsu- og umhvørvisskaðiliga evninum, skrivar Ingeniøren. Við øðrum orðum býr á leið fjórði hvør grønlendingur í húsum ella íbúð, sum hava tað skaðiliga evnið, skrivar blaðið.