fríggjadagur 1. mai 2009síða 44

44 Nr. 83 - 1. mai 2009 tíðindi Navnframa ráðstevnan, ið júst er vorðin hildin í Genève, er fram­ haldið av “World Confe rence against Racism, Racial Dis crimi­ nation, Xenophobia and Related Intolerance”, ið varð hildin í Durban í 2001. Tað var triðja antirasismuráðstevnan hjá ST. Liðug beint áðrenn álopini 9/11, endaði hon sambært nógvum av luttakarunum sera jaligt, við einari vón um at fáa bilbukt við rasismu. Tó lótu ikki øll væl at; USA og Ísrael fóru sum mótmæli móti ákoyringunum móti Ísrael, ið sum tað einasta landið bleiv tikið fram sum rasistiskt. “Durban Review Conference”, eisini nevnd “Durban II”, skuldi kanna, hvat er gjørt móti rasismu síðan 2001. Men ráðstevnan kom skjótt at snúgva seg um annað enn rasismu – spurnartekin vórðu sett við ST, og nógv lond í vestur heiminum hóttu við als ikki at taka lut. Fyrivarnið hjá teimum snúði seg um tvey mál: Ísrael og talufrælsi. Londini tosaðu beinleiðis um “reyðar linjur”, ið ikki mátti farast tvørt­ ur um, kanska sum mótsvar móti “reyðu linjunum” hjá muslimsk­ um londum við felagsskapinum OIC á odda. OIC hevur leingi arbeitt fyri at banna tí, felags­ skapurin rópar “ærumeiðing av religión”. Hugtakið hevur verið til í ST­høpi í eini 10 ár, men hevur vunnið støðugt meira fram seinastu árini, t.d. aftan á donsku Muhammedtekningarnar. Men hugtakið ærumeiðing av religión snarar mannarættindunum, siga kritikkarar, so tey í staðin fyri at verja einstaklingar, verja tankar. Sostatt kann ST gerast júst ein sovorðið totalitert vald, ið felags­ skapurin aftan á 2. veraldar­ bardaga varð settur á stovn ímóti. Bleytt jihad? Orðini hjá kanadiumanninum Ezra Levant um “bleytt jihad” lýsa óttan í nógvum vestur­ lendskum londum undan ráðstevn uni – ”um ein herur kom til strendur okkara og bað okkum strika javnrættindi hjá konufólki og talufrælsi, høvdu vit vart okkum sjálvi. Men tá sakførarar og lobbyistar koma, verða vit ørkymlað”. Longu teksturin frá “World Conference against Racism, Racial Discrimination, Xeno­ phobia and Related Intolerance” í 2001 bleiv hildin at vera kontro­ versjellur, og fyrireikingarnar til ”Durban Review Conference” vórðu sum sagt merktar av øsing og stríði. Kanada boykottaði beinanvegin ráðstevnuna, eins og Ísrael. Ein arbeiðsbólkur undir ST við Libya á odda fyrireikaði tekstin, ið skuldi mynda enda­ úrslitið av ráðstevnuni. Fyrsta uppkastið kom í januar, fult í formuler ingum, ið buðu vestur­ lendskum londum ímóti – t.d. varð heitt á limalondini um at “steðga nega tivum stereotypum av religíøsum persónum, bókum, skriftum og súmbolum” og beinleiðis at “avmarka talufrælsi við lóg.” Nú hóttu ES­londini (ósamd innanhýsis) við eisini at boy­ kotta, eins og USA tók seg úr fyrireikingararbeiðnum. Síðani vórðu nýggj uppkøst gjørd; tað seinasta var eftir harðar sam­ ráðingar klárt vikuskiftið áðrenn ráðstevnan skuldi byrja. Í tí uppkastinum, nógv stytt, varð hvørki sipað til Ísrael ella æru­ meiðing av religión – teksturin tók tó, sum framhald av “World Conference against Racism, Racial Discrimination, Xenophobia and Related Intole­ rance”, undir við yvirlýsingini frá 2001. Hóast semja var um nýggjasta uppkastið, var til tað allarsíðsta ivi um luttøkuna hjá fleiri londum. Endin var, at USA, Italia, Ný Sæland, Týskland, Eysturríki, Niðurlond og Pólland, umframt Kanada og Ísrael, vóru verandi við hús. Fyriskipararnir av ráðstevnuni vóru vónsviknir, og søgdu seg ongar ordiligar forkláringar hava fingið. Rósti Yuri Boychenko, ið hevði leitt seinastu samráðingarnar fyri ráðstevnuna, helt boykottini snúgva seg um nakað annað enn sjálvan tekstin, og tey boykott­ andi londini fingu nógv prik á ráðstevnuni, samstundis sum tað í heilum varð heitt á tey at koma við aftur. Ráðstevnan vardi í fimm dagar, og har gekk ­ umframt arbeiðið fram móti einum enda­ ligum teksti ­ mangt og hvat fyri seg. T.d. var ein demonstra sjón fyri Ísrael, ein onnur fyri Palestina, ein triðja fyri tamilsku tikararnar; har var minningarhald fyri Holocaust, offur fyri rasismu fortaldu um uplivingar sínar, NGO’arar skipaðu fyri pallborðs­ fundum. Men fram um alt var ”Durban Review Conference” ein endalays røð av røðum. Vesturheimurin verstu rasistarnir Iranskur presidentur og enfant terrible var Mahmoud Ahmadinejad fyrstur á røðarapallinum. Kendur fyri kontroversjellar útsagnir, kann tað tykjast løgið, at ST loyvdi Ahmadinejad fyrst fram at á viðbreknu ráðstevnuni, men tað var tí, at hann sum stjórnarleiðari hevði hægst status. Hann tosaði leingi, og tey, ið væntaðu øsing, vórðu ikki vónsvikin. Sum vant setti hann spurnar­ tekin við ”ivasama” Holocaust, ið varð nýtt sum ”undanførsla at seta á stovn heimsins mest rasist­ iska stat, Ísrael”. Hann tosaði um ”fólkadráp” á palestinensar, og fanst eisini hvassliga at ST, ið ”krevur, at onnur lúka krøv, sam­ stundis sum felagsskapurin sjálvur er ódemokratiskur” ­ vísti serliga til trygdarráðið og veto­ rættin har. Vesturheimurin er eisini upprunin til búskapar­ kreppuna, men leggur einki í avleiðingarnar fyri restina av heiminum. Ahmadinejad segði seg ”hoyra rivurnar í súlunum undir heimskúgan; politiskar og búskaparligar skipanir vóru við at fara í skelk”, og hann mælti til at venda kósini, venda aftur til andalig virðir. Atlit mugu takast til Gud og plássið hjá menniskj­ anum í skaparaverkinum, um man ætlar sær at skipa heims­ viðurskifti í felag. Ahmadinejad byrjaði røðuna við eini bøn, har hann m.a. bað um frið. Varð avbrotin av mótmælum – ung fólk í fívla­ parúkki og reyðari nøs róptu ”rasist!”, og onkur teirra blakaði reyða nøs eftir honum. Mót­ mælararnir vóru fransk­jødiskir studentar frá NGO­felags skap­ inum ”L‘Union des Etudiants Juifs de France”. Men eisini umboðini hjá ES­londunum reistust og fóru út sum mótmæli ­ her vóru fleiri ”reyðar linjur”. Tjekkia, ið hevur ES­for mans­ skapin, fór heilt av ráðstevnuni (eftir tað tosaði Svøríki sum umboð hjá ES). Á tíðindafundinum aftan á endurtók Ahmadinejad atfinn­ ingarnar móti vesturheiminum (ið helst vendu sær móti áhoyrarunum heima í Iran, har val skjótt verður) – hví boy­ kottaðu summi lond? Stuðlaðu tey kanska rasismu? Og ST sum súmbolið upp á demokrati og talufrælsi átti ikki at verið intolerant og ikki lurta eftir røðum hjá øðrum! Sjálvur hevði Ahmadinejad lurtað eftir Obama! Vesturheimurin var ”arrogantur og sjálvupptikin”. Presidenturin nevndi eisini, at tað vóru fá, ið vóru farin úr salinum – fá, men kortini vilja hesi kroysta virðir síni oman yvir heimin. ST er ein av hættunum, og eisini NATO, ið er ein undanførsla fyri at blanda seg uppí. NATO er ”ekstrem­ isma”, og allur harðskapur í arabiska heiminum er orsakað av ávirkanini uttanifrá. Tey flestu tóku beinanvegin frástøðu frá røðu Ahmadinejads. Uttanríkisráðharrin hjá Noregi, Jonas Gahr Støre, var á skránni beint aftaná, og hann talaði greitt móti Ahmadinejad – segði iranska presidentin hava nýtt talufrælsið, ið hann hevði allan rætt til, men at hann við úttalilsum sínum hevði gjørt júst tað, ráðstevnan vildi berjast ímóti: at eggja til hatur, ótta og intoleransu. Ahmadinejad hevði ”hertikið felags royndirnar hjá so mongum” um semju. Eisini fyrireikararnir av ráðstevnuni, við Navi Pillay á odda, mæltu í tíðindabrøvum til ikki at geva sær far um Ahmadinejad, ið tey søgdu royna at spreiða polari­ sering og spilla ráðstevnuna. Tó kom óhepna byrjanin á at merkja restina av ráðstevnuni. OIC Ekmeleddin İhsanoİlu, aðalskrivarin hjá OIC, var í røðu síni als ikki eins hvassorðaður og iranski presidenturin. Hann legði dent á, hvussu væl OIC hevði samstarvað um ráðstevnuna. Í OIC var var man serliga forharmaður um øktu islamofobi­ ina síðan 9/11, og ikki minst í tí viðfanginum ærumeiðing av religión. Ærumeiðing av religión er nemliga moderna rasisma, ið elvir til meira islamofobi, við talufrælsi sum skálkaskjól, helt İhsanoİlu, hvørs felagsskapur annars ”absolutt tekur undir við talufrælsi”. Eisini egyptiski røðarin segði tað vera púra greitt, at rasisma, serliga móti muslimum, er økt seinastu árini. At halda lóggávu móti eggjan til hatur muna móti ærumeiðing av religión, er eitt mistak. Somuleiðis mælti pakistanska umboðið til lóggávu móti ærumeiðing av religión fyri at forða fyri islamofobi, grýluklæddum sum talufrælsi. Á einum pallborðsfundi móti islamofobi undirstrikaði sendi­ maðurin hjá OIC, Babacar Ba, at islam einki hevur við terrorismu at gera, men at 9/11 tíverri verður nýtt sum undanførslu fyri at fáa fólk at halda tað. 9/11 er ein paraply til at leypa á muslimar og skapa spenning. Leiðarin í Islamic Human Rights Commission í London, Massoud Shadjareh, segði kanningar vísa, at 89% av bretskum muslimum kendu seg raktar av islamofobi. Talufrælsið – ið Babacar Ba og OIC taka undir við ­ verður misnýtt til at brennimerkja, ”undirgrava” og stereotypisera muslimar. At ærumeiða religión brennierkir tey trúgvandi, og tey verða demoniserað. Sostatt er ærumeiðing av religión rasisma. Michel Warschawski, jødiskur anti­zionistur, var enn meira víðfevnandi. Hann helt á sama pallborðsfundi fyri, at neokonservativar kreftir í vesturheiminum í nógv ár hava lagt ein globalan fígginda til rættis, sum propagandatól. Í byrjanini var fíggindin terrorisma, síðani islamistisk terrorisma og nú bara islam. Vesturheimurin noktar nemliga at geva skarvin yvir sum koloni­ harri í heiminum. Múrurin í Ísrael er sum enn ein Berlin­ múrur – ímyndar av nýggjum sundurbýtið millum ”siviliserað” og ”barbarar”. Múrurin er ein liður í at rekolonisera heimin, ið annars er støðugt meira avkoloniseraður síðstu 50 árini. Nógv umrøddu ”reyðu linjurnar” eru luksus hjá arroganta vestur­ heiminum, ið við teimum bæði boykottar og avger skránna á ráðstevnuni. Ákærurnar hjá Warschawski móti vesturheiminum bera brá av konspirasjónsteori, og kanska ekkóa ­ speglvent ­ óttanum hjá Levant fyri ”bleytum jihad”. Tað kann tó tykjast ironiskt at leggja muslimsku londini undir fjaldar dagsskráir, tá tað er júst tað, nógv teirra ákæra vestur­ heimin fyri. T.d. rópti Ahmadine­ jad í røðu síni hersetingina av Irak eina undanførslu fyri at ræna olju og stuðla vestur lendsk­ um vápnaframleiðarum. Sum heild løgdu allir partar hvønn annan undir lótir, skálka­ skjól og undanførslur. Burturbrøgd Danski granskarin Lars Erslev Andersen hevur rópt donsku Muhammedtekningarnar eitt burturbragd, og eina einfalda metafor fyri stríðið um virðir í Miðeystri. Tekningarnar vóru muslimum ein einføld ímynd uppá, hvussu vesturheimurin onga virðing hevur fyri islam, at vesturheimurin einans ynskir at spjaða sínar sekuleru tankar, at stríðið fyri talufrælsi er eitt stríð fyri rættinum at berjast móti Sameindar ella stríðandi tjóðir? Billa Sondum er í ferð við at skriva serritgerð í religiónsfrøði á Københavns Universiteti, har hon skrivar um nógv umrøddu ST-ráðstevnuna »Durban Review Conference«. Hon dekkaði eisini hesa ráðstevnu fyri Sosialin. “Um páfuglurin dansaði í jungluni, hvør sá hann tá?” segði Asma Jahangir nýliga á tíðindafundi - hon gramdi seg um lítla áhugan fyri manna- rættindaarbeiðnum hjá ST. Men manglandi umtalu kann sonevnda “Durban II” avgjørt ikki leggjast undir – sera nógv rok hevur verið um ráðstevnuna, ið er vorðin skýrd alt frá “bleytt jihad” til part av “zionistiskari samansvørjing”