týsdagur 5. mai 2009síða 6

6 tíðindi Nr. 85 - 5. mai 2009 Kristeligt Dagblad gott ár Árið í fjør royndist væl hjá danska blaðnum Kristeligt Dagblad. Eftir skatt var avlopið 1,9 millión krónur. Í roknskapinum sæst, at tað mesta av árinum minkaði blaðsølan, men at gongdin vendi stutt fyri árslok. Sagt verður, at hendan gongdin hevur hildið fram higartil í ár, og at tað dagliga upplagið liggur um 26.000 bløð nú. Harafturat fekk heimasíðan hjá blaðnum nógvar lesarar afturat í fjør, so vitjaninar vóru meiri enn 60 prosent fleiri enn árið fyri. Umsetningurin hjá Kristeligt Dagblad í fjør var 95 milliónir krónur. Strongdir prestar Tað eru ikki bara stjórar, sjálvstøðug vinnurekandi og onnur vinnulívs- ella handilsfólk, sum arbeiða meiri enn 40 tímar um vikuna, og sum av og á kenna seg strongd. Tí sambært einari kanning, sum danska kringvarpið hevur gjørt, líða prestarnir á oynni Bornholm eisini av strongd. Í kanningini siga næstan 90 prosent av prestunum har, at nakrar ferðir um árið kenna teir seg strongdar og útbrendar. Teir somu prestarnir siga eisini, at teir arbeiða meiri enn 40 tímar um vikuna. 47 prosent av prestunum á Bornholm siga, at teir hava umhugsað at fáa sær annað starv. Í einum opnum brævi í bløðunum í vikuskiftinum vístu nakrar bóka­ klubba konur á tað margháttliga við, at landsstýrismaðurin í javnstøðumálum ikki gongur undan í stríðnum fyri javn­ støðu, tá hann velur fýra mannfólk í nevndina hjá almenna partafelagnum Atlantic Airways Javnstøða Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Tað er mangt sum bendir á, at hóast ein meiriluti av teim um, sum ganga í mið- námsskúla eru kvinnur, so kunnu tær spara sær ómak- in. Tí tær verða ongan tíð skikkaðar at fáa sess í nevndum, har teir jonglera við millónum. Hetta má vera niður- støðan, eftir at hava prátað við nakrar kvinnur, sum eina ferð um mánaðin hitt- ast í sonevnda Bóka klubba- num, fyri at práta um bøkur, tær hava lisið, men eisini um politikk, javnstøðumál og onnur samfelags viður- skifti. Tá Jóhan Dahl, lands- stýris maður í vinnu- og javn støðumálum, herfyri valdi fýra mannfólk, og onki konufolk, í nevndina fyri almenna partafelagið Atlantic Airways, varð ov boðið í Bókaklubbanum. Tær kendu seg snøgt sagt so provokeraðar, at tær gjørdu av at senda lands- stýris manninum eitt opið bræv, sum eisini varð sent bløð unum. - Tað er so lætt at brokka seg heima og fyri hvørji aðr ari. Her var talan um eina somikið groteska støðu, at vit samdust um, at gera vart við okkara ónøgd al ment, sigur Katrin Gaard, fulltrúi, sum eisini var hon, sum setti gongd á málið við at senda hinum í Bóka- klubba num ein teldupost. Hinar loftaðu bóltinum og skjótt varð brævið orðað og sent avstað. Sakna grundgeving Í sambandi við nevndar­ valið í Atlantic Airways vilja vit hervið heita á teg (Jóhan Dahl, red.) um at koma við eini grundgeving fyri, hví eingin kvinna var millum tey umboðini, sum tú vegna Føroya Landsstýri hevur valt í nevndina. Við Sosialin greiða tær frá, at endamálið við brævi- num er, at fáa at vita, hví landsstýrismaðurin í javnstøðumálum bara valdi mann fólk í nevndina: hvørj- ir førleikar nevndarlimirnir skuldu hava, og hvat hann ítøkiliga gjørdi fyri at finna skikkaðar kvinnur - antin her á landi ella uttanlands. Margit Stórá, fulltrúi og sjúkrarøktarfrøðingur: Vit vita ikki, um tað eru skikk- að ar kvinnur. Men vit krevja í minsta lag at fáa at vita hvørji kriterii valt varð út frá, áðrenn farið varð út at leita eftir nevndarlimum. Ann Damgaard, cand. merc.dat: Ja, hvussu hevur man leitað, og hvat hevur man gjørt fyri at finna kvinn ur? Tað kundi eg hugs að mær at vita. Óluvá Zachariasen, tíð- inda kvinna og sam skip ari: Eg vil vita hvørja út búg v- ing, persónligar egin leikar og royndir hann vil hava? Skal eg keypa argu mentið um, at ongin skikkað kvinna var, so má eg vita hetta. Førleikar ella kyn Tá tú í útvarpinum tann 24. apríl vart spurdur um, hví ongin kvinna var millum tykkara umboð í nevndini hjá Atlantic Airways, svaraði tú, at tit høvdu konsentrerað tykkum um at velja tey best kvalifiseraðu fólkini i hasa nevndina. Vit hoyrdu svarið, men skilja als ikki grundgev­ ingina. Og tí spyrja vit: Hvat eru tað fyri kvali fika­ tiónir, sum umboðini hjá Lands stýrinum í nevndini hjá Atlantic Airways hava, sum ongin kvinna í landi­ num (ella í øllum heiminum) hev ur? Ann Damgaard: Tað er hetta afturvendandi ”Hokus Pokus” orðið kvalifikatiónir, sum steðgar øllum orða- skifti. At tað skulu vera før- leikar og ikki kyn, sum eru avgerandi. Við altíð at velja mannfólk, sigur tú, at menn generelt eru klókari enn kvinnur. Katrin Gaard: Eg eri eisini vónbrotin av, at lands- stýrismaðurin enn ikki sig- ur seg hava spurt nakra kvinnu. Hevði hann so av illum sagt, at hann hevur spurt sjey kvinnur, men ong in hevði hug. Margit Stórá: Tað skulu sjálvandi ikki bara vera kvinnur fyri at vera kvinnur. Men vit eru sannførdar um, at tað eru skikkaðar kvinnur til nevndina í Atlantic Air- ways. Eg spyrji bara: hví eru teir, sum eru valdir, betri skikkaðir enn ein kvinna? Tað almenna gongur undan Serliga tí Vinnumálaráðið, og harvið tú sjálvur, umsitur javnstøðulógina og javn­ støðu mál, sum skal tryggja javn rættindi millum kyn­ ini… Hendan atferðin.. má metast at vera í stríð við andan í grein 8 í javn­ støðulógini, har allar nevnd ir, ráð, umboð og líkn andi, sum fyrisitingar­ vald ið útnevnir, skulu vera javnt samansettar av báðum kyn unum. Hóast tær í Bóka klubb- anum vita, at Atlantic Air- ways er eitt privat felag, og tí ikki um fatað av regl unum um kyns býtið í javnstøðu- lógini, halda tær í minsta lagi, at Jóhan Dahl, lands- stýris maður í javnstøðu- mál um, eigur at ganga á odda í stríð num fyri javn- støðu. Katrin Gaard: Tá lands- stýrið velur umboð í eina privata nevnd, eigur tað sjálvandi at taka javn- støðuatlit. Eitt og hvørt lands stýrisfólk hevur skyldu til at taka javn støðu- atlit, tí tað umboðar fólkið. Og landsstýrismaðurin hev- ur um nakar eina skerpaða skyldu! Jenny Kingbo, cand. scient.pol: Um ikki politik- ar arnir praktisera lógina, hvør skal so gera tað? Ein kann heldur ikki vera lands- stýrisfólk í kring varps- málum og ikki rinda kring- varps gjald.. ella í skatta- mál um, og ikki rinda skatt. So hetta er eitt ómetaliga vána ligt signal at senda út frá tí almenna, tí hví skulu privatar vinnulívsnevndir taka javnstøðuatlit, tá tað al menna ikki ger tað? Hallbera West, cand. scient.pol og ráðgevi: Ein kann ikki siga, at hann for- valtar hetta økið á fullgóðan hátt, tá hann júst er lands- stýrsmaður í javnstøðu mál- um. Saman bera vit til dømis við Svøríki hevur Gøran Persson alment sagt seg vera feministur. Har er tað als ikki stovureint ikki at vera feministur. Margit Stórá: Og so hevur hann ferðast land og ríki runt við javnstøðuboðskapi- num saman við javn støðu- nevndini. Tað hongur snøgt sagt ikki saman. Óluvá Zachariasen: Tá hetta landsstýrið varð skip- að, varð sagt, at man ongan- tíð aftur fór at tora at skipað eitt landsstýri við ongari kvinnu. Men tað er eftir øll- um at døma í lagi í sambandi við nevndarval. Jenny Kingbo: Tað er eisini láturligt, tá hann sig- ur, at næstu ferð verða tað kanska fýra kvinnur, tí tað hevði heldur ikki verið javn støða. Og so hesi løgni retorikkurin, har hann líka- sum ger gjøldur við málin- um. Sum um at vit kvinnur vóru børn: "bíða nú, slappa nú av.. tú sleppur við næstu ferð". Hesin hugburðurin er rættiliga provokerandi. Hallbera West: Hetta er tann typiska ”Rip, Rap og Nakrar teirra í Bókaklubbanum. Aftast f. v.: Ann Damgaard, cand.merc.dat; Jenny Kingbo, cand.scient. pol; Katrin Gaard, fulltrúi. Niðast f.v.: Margit Stórá, fulltrúi og sjúkrarøktarfrøðingur; Óluvá Zachariasen, tíðindakvinna og samskipari, og Hallbera Fríða West, cand.scient.pol og ráðgevi Feministar øtast av Jóhan Dahl