týsdagur 5. mai 2009síða 15

15 tíðindi Nr. 85 - 5. mai 2009 Í sambandi við 75 ára føðingardagin hjá Jóhan Hendriki W. Poulsen koma hansara orða bókar­ sendingar nú í bók, har fólk eisini hava høvi at senda málfrøðinginum eina heilsan Mál Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo 20. juni í ár verður Jóhan Hendrik W. Poulsen 75 ár. Í hes um sambandi gevur Sprot in út heiðurs ritið Orða bók in, har allar tær orða bókar send ing ar, hann hevði í Út varpi Føroya árini 1969-1993 við heit inum Orða bókin, eru savnaðar. Fremst í bókini verður prent aður ein kvøðulisti, har fólk kunnu senda Jóhan Hendriki eina heilsan. 12.000 nýggj orð og merkingar Tað er Anfinnur Johansen, lektari á Føroya máls deild- ini, ið leggur Orðabókina til rættis. Hann greiðir frá, at høvuðsendamálið við Orðabókini í útvarpinum var at koma á tal við fólk úti um alt landið um orð og orðafelli, sum savnið til føroyska orðabók á Føroya- málsdeildini ikki var nóg væl statt við. a - Upplýsingarnar, sum fólk komu við, gjørdu tað ómeta liga nógv lættari hjá okk um, sum tá arbeiddu við nýggju Móðurmáls- orða bókini - eisini tí lýs- ing ar nar og dømini, sum fólk góvu, ofta vóru ógvuliga beinrakin. Úrslitið av sendingunum var, at heili 12.000 orð og merk- ingar komu afturat, sum ongan tíð fyrr høvdu verið skriv að upp nakrastaðni, sigur Anfinnur Johansen. Sum dømi nevnir hann, at vit í daga hava heili 60 uppskrivað orð fyri kalva. Annars er sum heild talan um orð frá øllum lívsins viðurskiftum, líka frá fjall- gongu og útróðri til seyða - røkt og vanligt gerandis lív. Anfinnur Johansen dylur ikki yvir, at tað hevur tikið drúgva tíð at savna tilfarið frá orðabókar send ingunum til hesa bóka útgávuna. - Talan var jú um 198 send ingar, sum hvør vardi ein hálvan tíma, tað vil siga tað sama sum fýra samdøgur av orða- og merkingarpráti. Jóhan Hendrik W. Poulsen hevði smáar kladdur til hvørja sending, sum sjálv- sagt hava gjørt hetta arbeið- ið lættari, men tað hevur verið sera tíðarkrevjandi at skriva tær inn, sigur An finnur Johansen. Nýggja Orðabókin telur ikki færri enn 630.000 orð og heili 1000 blaðsíður. Harumframt verður ein kvøðulisti prentaður fremst í bókini, har fólk kunnu fáa sítt navn við og á tann hátt vera við til at heiðra Jóhan Hendriki W. Poulsen á 75. ára føðingardegnum og ogna sær bókina fyri serprís. Fjaldir orðagripir Í skrivi frá forlagnum Sprotanum í sambandi við útgávuna verður víst á, at vit hava altíð átt tey fólk, sum hava havt yndi av at sita undir og lofta tí, tey hava hoyrt av góðum og nýtum orðum. Tann fyrsti var Jens Chr. Svabo, sum fyri stívliga tveimum øldum síðan fekk tað hepna hug- skot at skriva upp orð til føroyska orðabók, sum hann hevði í hyggju at gera. Tey, sum kanska minnast orða bókarsendingarnar, munnu eisini minnast, at tað í mongum sendingum vóru tikin fram orð frá Svabo at spyrja um. Ofta vóru hetta orð, sum eingin eftir hansara dag hevði loftað av manna munni, og ikki so sjáldan svaraðu fólk aftur, at hetta enn var væl kent orð í teirri ella teirri bygdini. Men eisini mong, mong onnur hava verið við í mikla savningararbeiðinum ígjøgn um ár ini, og tann ans ur, sum fólk kring alt land ið sýndu hesum inn- savn ing ar arbeiði, hevur havt alstóran týdning. Ásann ast má, at tað er merk is vert, at tað framvegis skuldu vera nógv av før- oysk um upprunaorðum á manna tungu, sum enn ikki vóru upp skrivað. Minnisvarði Úr at kalla hvørji bygd í Før oyum vóru tað fólk, enntá fleiri, sum skrivaðu til Orðabókina øll tey árini, hon var send. Fleiri teirra eru ikki millum okkum long ur, men við eini tílíkari út gávu kunnu vit reisa teim um og øllum, sum hava sent Orðabókini tilfar, ein minnis varða. Eyðkent fyri meginpartin av hesum heimildarfólkum er, at tey hava lítlan skúla- gang, men við teirri ómeta- ligu vitan um dagsins viður- skifti bæði á sjógvi og landi hava tey verið við til at bjarga nógvum av tí sið- søguliga mentanararvi, ið tey numu av forfedrum sín- um. Við at fáa alt hetta tilfar á prent kunnu bæði eldri og komandi ættarlið fáa lut í allari hesari vitan um ment- anar- og siðsøgu okkara gjøgn um øldir, og Sprotin vil við hesi útgávu eisini heiðra Jóhan Hendrik W. Poulsen, sum legði allar send ingar nar til rættis, á 75 ára føðingardegi hansara. Heilsan til »Orðabókina« Send eina heilsan Tey, ið hava hug at ogna sær bókina og koma á kvøðu listan til Jóhan Hendrik W. Poulsen, skulu í seinasta lagi 15.05.2009 gjalda 400 krónur á konto í Eik, konto nummar 9181-144 626 8 við upplýsingum um navn og bústað ella fara inn á heimasíðu Sprotans. Anfinnur Johansen, lektari á Føroyamálsdeildini, leggur heiðursritið til Jóhan Hendrik W. Poulsen til rættis Mynd: Jens K. Vang John er nýggjur formaður Nevndin í Norðoya Sparikassa hevur skipað seg eftir aðalfundin, sum var síðsta mánakvøld. John P. Danielsen er nýggjur nevndarformaður í Norðoya Sparikassa. John er nývaldur í nevndini, og hann loysir Óla Marner Christiansen av í formanssessinum. Óli Marner boðaði á aðalfundinum frá, at hann tók seg úr nevndini. Nývaldur næstformaður er Jóannes Hansen. Hann tekur við eftir Finn Kjølbro. Í nevndini fyri Norðoya Sparikassa eru John P. Danielsen, formaður, Jóannes Hansen, næstformaður, Páll Klettskarð, Finn Kjølbro, Erling Petersen, Jóhanna á Tjaldrafløtti, Julianna Thomsen, Gurðið Lava Olsen og Eyðun Nolsøe. Erling Petersen og Jóhanna á Tjaldrafløtti vórðu afturvald á aðalfundinum síðsta mánakvøld, tá ið John P. Danielsen varð nývaldur í nevndina, og nú er John vorðin nevndarformaður