hósdagur 7. mai 2009síða 4

4 tíðindi Nr. 86 - 6. mai 2009 Fyrsti ársfjórðingur í 2009 royndist ser­ stakliga væl hjá Før­ oya Banka. Bankin økti um inntøkurnar á øllum økjum, sam­ stundis sum rakstrar­ útreiðslurnar eru mink aðar. Hetta ger, at bankin hevur eitt yvirskot á 51,6 mill iónir fyrsta árs­ fjórðing Fíggjarmál Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Góða gongdin hjá Føroya størsta banka, Føroya Banki, heldur fram. Í februar legði bankin árs frá­ greið ingina 2008 fram, og vísti bankin í tí sambandi á at hann, hóast undirskot, hevði betrað um grund­ rakst urin. Hetta sæst eisini aftur í fram løguni av roknskapi bank ans fyri fyrsta árs fjórð­ ing 2009. Samanborið við fyrsta ársfjórðing 2008, vuksu inntøkurnar av rent­ um og ómaksgjøldum oman fyri 30 prosent ella 26,8 milliónir, úr 85,6 mill­ ión um til 112,4 milliónir krón ur, sum er ein høvuðs­ or søk til góða úrslitið á 51,6 milliónir krónur í yvir­ skoti. Hetta er í høvuðsheitum or sakað av, at bankin hevur økt nógv um rentumarginal­ in seinastu tíðina, sum merk ir, at teir vinna meira upp á útlán, enn teir gjalda fyri innlán. ­ Rentumunurin hevur verið nógv umrøddur, og summi vilja vera við at vit skúma róman. Men rentu­ munurin hevur verið lækk­ andi í nógv ár, og kvinkar seg nú uppeftir, so saman­ lagt er hann enn nógv lægri enn eitt nú í 2004. Við hes­ um í huga haldi eg ikki, at vit hava gjørt okkum dælt av støðuni, sum róð hevur ver ið fram undir, sigur Janus Petersen, forstjóri í Før oya Banka. Minni út og meira inn Eitt annað, ið er sermerkt fyri roknskapin fyri fyrsta ársfjórðing er, er at bankin hev ur økt um innlánini, mink að um útlánini og rent­ að eginognina við 13,6 pro­ sent. Hesi eru, sambært Jan Otto S. Holm, bú skapar­ frøðingi, øll sunn tekin fyri bankan (sí aðra grein á síðuni). Janus Petersen, forstjóri í Føroya Baka, fegnast um úr slitið. ­ Vit eru sera væl nøgd við úrslitið. Rentingin av egin ognini er 13,6 prosent, og hetta er gott, nú um støð­ urnar á fíggjarmarknað­ inum eru so truplar. Grund­ rakstur bankans batnar støð ugt, og okkara sterki solv ensur og varni kreditt­ politikkur hava verið av gerandi fyri, at bankin stend ur seg so væl, hóast fíggjar kreppa valdar. Samstundis sum allar inntøkur bankans halda áfram at vaksa, hevur bank­ in eisini skorið starvsfólka­ og umsitingarútreiðslurnar nið ur við einari millión krón um, soleiðis at tað nú er 49 milliónir krónur. Ikki brúk fyri Bankapakka II Eitt triðja, ið er vert at býta merki í, er solvensurin hjá bank anum, sum er 20,8 pro s ent, ið er 13 prosent oman fyri tað minsta kravda. Solvensprosentið er tann kapital urin, sum bankin hev ur at standa ímóti við, um tað gongur illa á fíggjar­ marknaðinum her og úti í heimi. ­ Við høga solvensinum á 21 prosent hevur bankin ikki tørv á ábyrgdarpeningi frá statinum til vanliga virk­ semi bankans. Gjald førið er eisini 194 prosent oman­ fyri lógarkravið, og bankin hevur undir verandi um støðum ongar ætlanir um at søkja um lán úr Banka pakka II. Stjórnin samábyrgd Á sínum fyrsta fundi við sínar starvsbrøður í ES ásannaði danski fíggjarmálaráðharrin, Claus Hjort Frederiksen, at stjórnin hevur samábyrgd av búskaparkreppuni í Danmark. Samblrt Berlingske Business segði ráðharrin, at eins og onnur stjórnin noyðist at ásanna, at hon varnaðist ikki tey tekin, sum hava gjørt, at Danmark er komið í ta støðu, sum landið er í. Evropanevndin hevur sagt, at afturgongdin í danska búskapinum byrjaði, áðrenn ferð kom á afturgongdina aðrastaðni. Eitt nú elvdu tann høgi húsaprísurin og trot á arbeiðsmegi til ein ov heitan búskap, hevur nevndin sagt. Vilja hava aliloyvi Áhugin fyri laksa­ og sílaaaling er stórur í Noregi, og tá myndugleikarnir herfyri lýstu 65 aliloyvi leys at søkja, fingu teir ikki færri enn 281 umsóknir. Einasta undantakið í so máta er Finnmørkin, tí har eru bara sjey umsøkjarar til sjey loyvi. Størstur er áhugin í Trøndelag­økinum, har myndugleikarnir hava fingið 67 umsóknir um 15 loyvi. Annars hevur Helga Pedersen, fiskimálaráðharri, gjørt av, at helmingurin av teimum nýggju loyvunum skulu latast í Norðurnoregi. Tað er ikki ókeypis at fáa aliloyvi í Noregi. Sambært miðlunum liggur prísurin um átta milliónir norskar krónur í meðal. Hálvthundrað milliónir fyri ein ársfjórðing Jan Otto S. Holm, fíggjar ráðgevi, held­ ur tað vera fleiri jalig tekin at hóma í frágreiðingini hjá Føroya Banka fyri fyrsta ársfjórðing. –Eg dugi ikki at síggja nakra orsøk hjá Føroya Banka at fara upp í Bankapakka II í verandi løtu, sigur Jan Otto S. Holm Fíggjarmál Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Gongdin hjá Føroya Banka í einum truplum fíggjar marknaði er góð. Tað metir Jan Otto S. Holm, ið er sjálv støð ugur fíggjar ráð gevi. Hann heldur tað vera fleiri sunnheitstekin at hóma í frágreiðingini hjá Føroya Banka fyri fyrsta ársfjórðing. Henda gongdin er sera góð, samaborið við Eik Banka. ­ Tað fyrsta er, at Føroya Banki hevur ein solvens á 20 prosent, meðan Eik Banki hevur ein solvens á 10 prosent. Solvensurin er tann kapitalurin, tú hevur at standa ímóti við, um tað gongur illa úti í heimi. Kravið er 8 prosent, og tá tú kem ur niður móti 10 pro sent um, byrja alarm­ klokk ur nar spakuliga at ringja, greiðir Jan Otto S. Holm frá. Samanborið við Eik Banka, sum legði sín rokn skap fyri fyrsta ársfjórðing fram í gjár, sendur Føroya Banki jalig signal til marknaðin, meðan Eik Banki ikki beinleiðis útstrálar sunnheit. ­ Føroya Banki hevur økt um niðurskrivingar úr 16,5 milliónum til 22,6 milliónir. Her hevur Eik økt um niðurskrivingarnar við 63 milliónum krónum. Men her haldi eg at raksturin hjá Eik í Danmark er ein orsøk til at niðurskrivingarnar hjá Eik eru so stórar, og hetta er ein orsøk til at Eik er komið í ta støðu, at teir noyðast at fara við í Bankapakka II, sigur Jan Otto S. Holm. ­ Meðan Eik Banki ikki júst útstrálar sunnheit, eru fleiri positiv tekin at hóma hjá Føroya Banka, og hetta er eitt gott signalvirði at senda marknaðinum. Føroya Banki onga orsøk at fara við Føroya Banki hevur onga orsøk at fara við í Bankapakka II sambært Jan Otto S. Holm. ­ Teir hava so góðan solvens, at eg dugi ikki at síggja nakra orsøk hjá Føroya Banka at fara við í Bankapakka II, um teir ikki hava stórar ætlanir um at vaksa. Er tað eitt ynski at vaksa út yvir ta balansu, teir eru á í dag, so kunnu teir fara við. Spurningurin er, hvørji ynski bankin hevur fyri framtíðar vøkstur, um teir meta at teir kunnu vaksa nóg nógv við verandi kapitali, ella um teir vilja vaksa enn meira, sigur Jan Otto S. Holm. Positiv signalvirði Janus Petersen, forstjóri í Føroya Banka, kann við gleði greiða almenninginum frá roknskapinum fyri fyrsta ársfjórðing 2009. Føroya Banki hevði eitt avlop á 51,6 milliónir í fyrsta ársfjórðingi, meginparturin av øktum rentuinntøkum (mynd: Álvur Haraldsen)