mánadagur 15. juni 2009síða 13

13 tíðindi Nr. 111 - 15. juni 2009 - Fer landsstýrið at pilka við lønina hjá okkum, verður tað eitt treytaleyst krav, at eisini onnur viðurskifti í samfelagnum verða rættað til, tí tey alment løntu skulu ikki bera kreppuna einsamøll, sigur Jarvin Feilberg Hansen, sum talsmaður hjá fimm stórum fakfeløgum KrepputiltøK Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Tey alment løntu í Før­oy- um skulu ikki ber­a skr­ædlið einsamøll. Tað staðfestir­ Jar­vin Feilber­g Hansen. Hann er­ for­maður­ í Peda- gogfelagnum, men hann er­ eisini talsmaður­ hjá fimm av teimum stór­u fakfeløgum á almenna ar­beiðsmar­knað- inum, Star­vsmannafelagn- um, Lær­ar­afelagnum, Felagnum Før­oyskir­ Sjúkr­a- r­øktar­fr­øðingar­, Pedagog- felagnum og Havnar­ Ar­beiðskvinnufelag. Nú samgongan ar­beiðir­ við at leggja lunnar­ undir­ fíggjar­lógina fyr­i næsta ár­, hava nógvir­ møguleikar­ ver­ið nevndir­ fyr­i, hvussu tað ber­ til at spar­a pengar­, tí higar­til hevur­ fr­áboðanin úr­ Tinganesi ver­ið, at næsta ár­ skal før­oyska samfelagið r­ekast fyr­i sama kr­ónutal, sum í ár­. Fyr­i at r­økka hesum enda- máli, hevur­ tann møguleiki ver­ið nevndur­, at str­ika allar­ lønar­hækkingar­, upp á 3%, sum tey alment løntu eiga at fáa 1. oktober­. Talsmaður­in hjá teimum fimm fakfeløgunum váttar­, at tað er­ ein av mongum møguleikum, sum vór­ðu nevndir­ á fundi ímillum fakfeløgini og landsstýr­is- mannin í fíggjar­málum fyr­i tveimum mánaðum síðani. Men hann staðfestir­, at sum støðan er­ nú, far­a fakfeløgini ikki at góðtaka, at lønar­hækkingin ver­ður­ str­ikað. - Vit far­a at halda okkum til sáttmálan, og vil sam- gongan so hava okkum nið- ur­ í løn, má tað ger­ast við lóg, leggur­ hann aftur­at. Ikki einsamalt Nú sigur­ tú, at sum støðan er­ nú, far­a tit ikki at góðtaka, at lønar­hækkingin ver­ður­ str­ik- að. Mer­kir­ tað, at tit lata ikki allar­ hur­ðar­ aftur­? - Vit kunnu í øllum før­um ikki góðtaka at missa eina lønar­hækking upp á 3%, men at so skal onki annað henda. Jar­vin Feilber­g Hansen sigur­, at skulu slík álvar­slig tiltøk sum at str­ika eina sáttmálavunna lønar­hækk- ing, setast í ver­k, skulu eisini onnur­ stig takast. - Tey alment løntu skulu ikki ber­a kr­eppuna einsa- møll. Skulu vit hava eitt samhaldsfast samfelag, skulu vit øll taka hetta takið í felag, sigur­ hann. - Men tað hava vit so púr­a onki sæð til enn, leggur­ hann aftur­at. Hann vil ikki koma so nógv inn á, hvat hann meinar­ við. Men hann sigur­, at eitt kr­av fr­á fakfeløgunum ver­ður­, at almennar­ útbygg- ingar­ ver­ða útsettar­. Tað skal eisini annað til, men hann vil ikki inn á fleir­i smálutir­ nú. Men fr­á keldum í um- sitingini hava vit fingið at vita, at eitt kr­av fr­á fak- feløgunum er­, at ymsir­ “skeivleikar­” í skattaskip- anini, sum tað ver­ður­ r­ópt, eisini ver­ða str­ikaðir­. Her­ ver­ður­ mest hugsað um ser­liga skattafr­ádr­áttin hjá fiskimonnum. - Vit hava før­t fr­am, at vit skulu higsa bleytt ístaðin fyr­i har­t, sigur­ talsmaður­in hjá fakfeløgunum. Annar­s sigur­ hann, at sum støðan er­ nú, ætla fak- feløgini sær­ ikki at handla við lønar­hækkingini. Kor­tini fýlist hann á, at tey onki hava fr­ætt aftur­ fr­á Fíggjar­málar­áðnum um tey tiltøk, sum ætlanin er­u at seta í ver­k, ella hvør­ji tiltøk, tað ber­ til at seta í ver­k. Men nú hava boðini fr­á løgmanni ver­ið, at næsta ár­ skal samfelagið Før­oyar­ r­ekast fyr­i sama kr­ónutal sum í ár­. Skulu lønir­nar­ hækka 3% mer­kir­ tað, at 3% skulu spar­ast aðr­astaðni og tað fer­ uttan iva at før­a til uppsagnir­. - Tað liggur­ á politik- ar­unum at leggja politikkin til r­ættis og at fáa kabalina at ganga upp, so tað havi eg ongar­ viðmer­kingar­ enn, sigur­ Jar­vin Feilber­g Hansen. Men fáa tit valið ímillum at str­ika lønar­hækkingina aftur­fyr­i at var­ðveita nøkur­ ar­beiðspláss, hvat siga tit so? -Vit hava onki hoyr­t úr­ landsstýr­inum so tað vita vit onki um og tískil fái eg ikki svar­a upp á hatta har­, sigur­ talsmaður­in hjá fakfeløgunum. Setir samgongan ov nógv sparitiltøk í verk, kann tað forkoma teirri nýggju eftirlønarskipanini, sigur talsmaður hjá fimm stórum fakfeløgum KrepputiltøK Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Tað er­ skjótt at samgongan kann spar­a seg eftir­ r­eyv. Tað staðfestir­ Jar­vin feilber­g Hansen, sum er­ talsmaður­ hjá fimm av teimum stór­u fakfeløgunum á almenna ar­beiðsmar­knaðinum. Hóast vit er­u í kr­eppu, mælir­ hann samgonguni til at hugsa seg ógvuliga gjølliga um, áðr­enn ov nógvar­ spar­ingar­ ver­ða settar­ í ver­k í hesum. Eitt er­u tær­ avleiðingar­ hetta fer­ at fáa fyr­i ar­beiðsloysi og per­sónligar­ húsagangir­. Men ov nógvar­ spar­ingar­ kunnu eisini fáa álvar­sligar­ avleiðingar­ langt fr­am í tíðina, heldur­ hann. Hann sigur­, at tr­aðkar­ samgongan ov har­t á br­emsur­nar­, er­ vandi fyr­i at fólk r­ýmir­ av landinum. Og tað ver­ða ver­ður­ í nógv stør­stan mun tey ungu húskini, sum r­ýma, stað- festir­ hann. - Tað kann fáa heilt ólukkuligar­ avleiðingar­ fyr­i tað eftir­lønar­skipanina í fr­amtíðini. Fr­ammaundan ver­ða tað fleir­i og fleir­i eldr­i fyr­i hvør­t fólk á ar­beiðsmar­knaðinum. men fyr­i hvør­t fólk, sum r­ýmir­ av landinum, ver­ður­ tað eitt fólk fær­r­i, sum ver­ður­ at betala til okkar­a eftir­lønir­ í fr­amtíðini, sigur­ Jar­vin Feilber­g Hansen. Annar­s ávar­ar­ hann ímóti at spar­a so at tey tilboðini, vit er­u í fer­ð við at byggja upp, ver­ða br­otin niður­, tí tað fer­ at før­a nógv stør­r­i útr­eiðslur­ við sær­ seinni, tí fólk ver­ða so mikið ver­r­i fyr­i, sigur­ hann. Vit taka ikki skrædlið einsamøll Sparingar kunnu forkoma pensjónunum - Vit skulu hugsa bleytt ístaðin fyri hart, sigur Jarvin Feilberg Hansen, sum er talsmaður hjá fimm av teimum stóru fakfeløgunum á almenna arbeiðsmarknaðinum 58 prosent fyri ES-tingingum Tað er­ fr­amvegis meir­iluti í Íslandi fyr­i, at stjór­nin skal taka upp samr­áð- ingar­ við Evr­opasamveldið um limaskap. Í einar­i nýggjar­i kanning hjá Gallup og Mor­gunblaðnum svar­a 57,9 pr­osent av teimum spur­du, at tey taka undir­ við samr­áðingum. 26,4 pr­osent siga seg ver­a ímóti samr­áðing- um, og 15,7 pr­osent hava ikki tikið støðu. Kanningin vísir­, at kvinnur­nar­ er­u meir­i hugaðar­ fyr­i ES-limaskapi enn menninir­, og at fólk í aldr­inum 35 til 44 ár­ hava betr­i hug á ES enn fólk í øðr­um aldur­sbólkum. Har­- aftur­at vísir­ kanningin, at undir­tøkan fyr­i limaskapi í Evr­opasamveldi- num er­ stør­r­i í Reykjavík og har­ um vegir­ enn aðr­astaðni í landinum. Ráðharrar til Grønlands Í einar­i r­oynd at fáa fer­ð á samr­áðingar­nar­ upp undir­ altjóða veður­- lagsr­áðstevnuna í Keypmannahavn í desember­ hevur­ danski veður­- lags- og or­kumálar­áðhar­r­in, Connie Hedegaar­d, boðið 30 r­áðhar­r­- um úr­ ymsum londum til Gr­ønlands síðst í hesum mánaðinum. Connie Hedegaar­d siogur­ við DR2, at hon ætlar­ sær­ at vísa teim- um útlendsku r­áðhar­r­unum, hvussu skjótt ísur­in minkar­ í Gr­øn- landi, og hon vónar­ at kunna sannfør­a teir­ um, at tað er­ neyðugt at far­a til ver­ka fyr­i at tálma avleiðingunum av veður­lagsbr­oytingun- um. Í Gr­ønlandi skulu teir­ 30 r­áðhar­r­ar­nir­ vitja Ilulissat.