týsdagur 30. juni 2009síða 6

6 tíðindi Nr. 122 - 30. juni 2009 9 ára gamla Karita Maria úr Hoyvík fær ein heldur øðrvísi føðingardag, tá hon í morgin fyllir runt fyri fyrstu ferð. Hon sleppur nevniliga at hátíðarhalda dagin í Skotlandi saman við bretsku drotningini Elizabeth II Føðingardagur Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo myndir: Jens Kristian Vang Tað munnu vera tey fæstu fólkini í heiminum, ið nakr­ antíð sleppa at heilsa upp á bretsku drotningina, Queen Elizabeth II. Uppaftur færri munnu tey vera, sum nakr­ antíð hava hátíðarhildið ein føðingardag saman við henni. Í morgin kann 9 ára gamla Karita Maria úr Hoy­ vík tó teljast millum hesi hepnu. Orsøkin er at hon er fødd á einum serligum degi í grannatjóð okkara fyri sunn­ an, Skotlandi, nevniliga tann 1. Juli 1999. Henda dag­in varð skotska parla­ ment­ið endurreist, eftir at tað hevði verið niðurlagt síðan 1707, ella í samfull 292 ár. Hetta verður mett sum ein tann størsti søguligi dagurin í nýggjari tíð í Skot­ landi, og er at meta sum ólavsøka hjá føroyingum. Hesin dagur var hátíð­ar­ dagur í øllum tí bretska kongaríkinum, og nógv var gjørt burturúr. Eitt nú fingu øll 163 børnini, ið vóru fødd henda dagin, eina ser­ liga kongaliga gullmynt frá drotningini av bretska rík­in­ um, Queen Elizabeth II. Mill­um hesi børnini var Karita Maria Zachariassen, ið er dóttir Unn og Jógvan Zachariassen í Hoyvík. Vistu av ongum Unn og Jógvan vóru frá 1997 til 2000 búsitandi í Skot­landi, har tey bæði undir­vístu á Tilsley College í Motherwell. Tó var Unn heimagangandi ein stóran part av tíðini, tá hon jú var við barn. Dagurin upprann so, og tann 1 juli 1999 áttu tey Karitu Mariu. Hesin dag­ur mundi vera sum flest allir aðrir dagar, undantikið at skotska parlamentið varð endurreist henda dagin. Hóast fólk søgdu við tey, at tað var stuttligt at tey høvdu átt sama dag, sum parla­mentið varð endur­ stovn­að, hugsaðu tey ikki stórvegis meira um tað, enn at tað var ein stuttlig saman­ renning. Stutta tíð eftir føðingina fingu tey tó hesa serligu gull­­mynt, ið tað bert eru 162 aðrar makan til, hand­ aða til varðveitslu vegna Karitu Mariu til hon verður myndug. Fekk teldubræv úr Skotlandi Í morgin eru 10 ár síðan skotska parlamentið varð endurreist, og hetta verður hátíðarhildið við stíli. Fyri­ reikingarnar fóru í gongd fyri lítlum ári síðani, og var ynskið at øll børnini, so­kall­ aðu »1 july babies«, skuldu luttaka. Men 10 ár er long tíð, og fleiri av teimum eru ikki long­ur búsitandi í Skotlandi. Tí hevur stór orka verið løgd í at fáa samband við Fer at halda føðingardag við 913 fólk arbeiðsleys í juni Arbeiðsloysið í Føroyum er ikki longur vaksandi. Seinasta uppgerðin hjá Arbeiðsloysisskipanini vísir, at tað fyrst í juni mánaði vóru 913 arbeiðsleys í Føroyum. Hetta er ein fleirfalding saman­borið við sama tíðarskeið undanfarna ár, tá talið var 272 arbeiðsleys, men minni enn undan­farnu mánaðirnar, tá talið var uppi á 960. Men samanborið við undanfarin ár, eru alsamt fleiri menn vorðnir arbeiðsleysir. Síðani ár 2000 hava fleiri kvinnur verið arbeiðsleysar enn menn. Men nú er vent í holuni. Í juni 2009 vóru 528 menn og 385 kvinnur arbeiðsleysar, samanborið við 102 og 170 í juni 2008. Tað var í januar mánaði, at tað vendi í holuni. Hetta svarar til eitt kynsbýti á 58 prosent menn og 42 prosent kvinnur. Eisini eru broytingar í aldursbýtinum á teim­ um arbeiðsleysi,og eru tað alsamt fleiri ung millum 20 og 29 ár, ið eru vorðin arbeiðsleys, nevniliga 25 prosent av teimum arbeiðstøku. Hetta er nú tann størsti bólkurin av arbeiðsleysum. Áðrenn var tað tey millum 60 og 67, ið var størsti bólkurin, 31 prosent, men eru hesi nú bert 17 prosent av teimum arbeiðstøku.