týsdagur 14. juli 2009síða 9

9 tíðindi Nr. 132 - 14. juli 2009 Tólv evropeisk orku­ feløg skrivaðu í gjár undir ein sam starvs­ sáttmála um at bygg ja eitt risastórt sól orku­ verk í Sahara­oyði­ mørk ini. Tað skal nøk ta 15 prosent av tí evropeiska orku tørvi­ num í 2050 Orka Árni Joensen arni@sosialurin.fo -Í dag hava vit tikið eitt týð- an di stig á leiðini at fullføra verk æt lanina, segði Niko- laus von Bomhard, sum er stjóri í Munich Re, tá um boð fyri tey tólv feløgini høv du skrivað undir sátt- mál an. Millum feløgini, sum eru við í teirri ovurstóru verk- æt lan ini, eru týsku Siemens, RWE AG og Deutche Bank. Tey og hini feløgini skulu nú fyrireika eina íløguætlan, sum eftir sáttmálanum skal liggja klár í 2012. Fekøgini aftan fyri til tak- ið siga, at við hesari verk- æt lan ini kann Evropa røkka sín um máli um burðardygga orkuframleiðslu. Úr Marokko til Saudiarabia Ætlanin hjá teimum tólv fe løg un um er at seta stór spegl í oyðimørkini líka úr Marok ko í vestri til Saud i- ara bia í eystri. Sólstrálurnar geva vatndamp, sum setir gen era torar í gongd, og ork- an skal so flytast ígjøgnum eitt nýtt 300 kilometrar langt kaðalkervi undir Mið- jarð ar havinum og haðani út um tað evropeiska megin- landið. Verkætlanin er ikki bara stór, men eisini sera dýr. Fe løg ini hava roknað út, at bara sjálvt kaðalkervið fer at kosta einar 260 milliardir krón ur, og at kostnaðurin fyri at fullføra alla verk æt- lan ina fer at liggja oman fyri 3.000 milliardir krón- ur. Ein orsøk til tann ovur- stóra kostnaðin er, at tann nýggja elveitingin fer at krevja nýggjkar kaðalar um alt Evropa, tí verandi kaðal- kervi kunnu ikki flyta meiri orku, enn tey longu gera. Fyri og ímóti Franska tíðindastovan AFP skrivaði í gjár, at umboð fyri tey tólv feløgini hava ver ið á fundi við stjórnir í Ev ropa og Afrika um verk- æt lanina, men einki verður sagt um, hvat kom burturúr, ella hvussu langt ting ing ar- nar eru komnar. Fleiri hava longu sagt sína hugsan um verk æt lan- ina. Umhvørvis vern dar- felags skapurin Greenpeace, Angel Merkel, kanslari og for maðurin í ES-nevndini, Jose Manuel Barroso, taka av fullum huga undir við æt lan ini, men saqmbært AFP hevur ætlanin eisini møtt mótstøðu og iva. Iran avrættar mótstøðufólk Í Iran hava myndugleikarnir avrættað nøkur av teimum 14 limunum í einum sunnimuslimskum felagsskapi, sum herfyri vórðu dømd til deyða. Almenna tíðindastovan Fars skrivar, at tey fyrstu eru hongd í fongslinum í býnum Zahedan. Tey dømdu vóru limir í einum felagsskapi, sum nevnir seg "Jundollah", sum merkir "Guðs hermenn", og tey vórðu dømd fyri at hava ført kríggj ímóti Guði og fyri at hava dripið ósek fólk. Iransku myndugleikarnir siga, at sunnimuslimski felagsskapurin samstarvar við al-Qaeda, og at felagsskapurin fær fíggjarligan stuðul frá USA. Kendur rasistur tikin í Ísrael Í Ísrael hevur løgreglan tikið ein lim í teirri amerikonsku Ku Klux Klan-rørsluni. Maðurin, sum eitur Micky Louis Mayon, verður lýstur sum ein ein týðandi, amerikanskur rasistur. Myndugleikarnir hava leitað eftir honum síðani 2007, tí hann er skuldsettur fyri fleiri álop, eldáseting og fyri at hava medvirkað til harðskap í fleiri førum. Amerikanska løgreglan skuldi taka hann í 2007, men tað eydnaðist honum at flýggja til Ísraels. Síðani hava ísraelsku myndugleikarnir leitað eftir honum, og í gjár bleiv hann avdúkaður og settur í varðhald. Evropa skal hava streym úr oyði mørkini