mánadagur 3. august 2009síða 11

11 tíðindi Nr. 144 - 3. august 2009 Um ein góðan mánað verð ur liðugt við ma ti úr Roykstovuni í Kirkjubø. Orsøkin er ein manglandi køk­ ur, og hetta hev ur við sær, at Royk stovan ikki longur verð ur opin fyri al menn ingi num. – Tey komu við onkr­ um broyttum manna­ gongdum, og vit rokna bara við fleiri krøvum, so nú geva vit skarvin yvir, sigur Jóannes Paturs son, bóndi AfturlAting Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Í nógv ár hevur verið møgu­ ligt at fáa ein rundtúr í Kirkju bø saman við Jóan nesi Patursson, bónda í Kirkju bø. Aftaná hevur mat ur verið á skránni, og hann hava húsfólkini gjørt klár an. Alt hetta hava fólk rind að fyri. Um ein slakan mánað er liðugt við øllum hesum, tí tey sleppa ikki longur at gera mat til fólkini. Og Jóan n es Patursson metir, at tað ikki longur loysir seg at hava opið fyri al menn ining i num. Trupulleikin er, at allur mat ur in hevur verið gjørdur í privata køkinum hjá hús­ fólku num, og tí kann heilsu­ frøði liga starvsstovan ikki liva við. Ídnaðarkøk Fyri Heilsufrøðiligu starvs­ stovuna er málið rættiliga ein falt. ­ Tað er ein spurningur, um tað er ein privatur køkur ella um tað er ein almennur køkur. Tað er har skilnað urin er. Tað ber ikki til at kan na privatar køkar, tí har røkk ur matvørulógin ikki. Royk­ stovan í Kirkjubø hevði loyvi at gera mat í eini royndartíð, til tey fingu ting ini í lagið. Tað eru tey ikki, so nú kunnu tey velja at gera sær ein køk til enda málið ella kunnu tey fáa mat in útifrá, sigur Bárður Enni, stjóri á Heilsufrøðiligu starvs stovuni. Loysir seg ikki Jóannes Patursson stað fest ir, at nú loysir tað seg ikki hjá teimum at fáa fólk á vitj an soleiðis. ­ Vit kundu gjørt onkrar broyt ingar, men tað eru ikki so nógv fólk, ið koma, so tað loysir seg illa hjá okkum at byggja út. Vit hava lagt nógv­ ar kreftir í at skipa so leið is fyri, at Heilsu frøði liga starvsstovan kann góð kenna virksemi hjá okkum, men krøvini verða bara harð ari. Tað vil siga, at nú tíma vit ikki at blíva við, sig ur Jóannes Patursson. Hann leggur afturat, at tey ikki kunnu nýta sín egna seyð, og tað ger ikki støðuna betri. Hetta hevur í seinasta e n da við sær, at Jóannes Paturs son og familjan hava gjørt av, at tey ikki longur fara at skipa fyri túrum fyri ferðafólkum í Krikjubø. Ein posi av eplum Jóannes Patursson heldur støðu na vera rættiliga løg na. ­ Vit nýta onkuntíð vak­ um pakk að epli. Tey verða ver an di í vakumposanum, með an tey verða kókað í køki num, og verða síðani flutt í góðkenda rúmið, har tey verða útpakkað og ser­ ver að. Hetta er opinbart held ur ikki í lagið, greiðir Jóann es Patursson frá. Bárður Enni staðfestir, at so leiðis er støðan, tí tað er skiln aðurin ímillum privata og almenna køkin, ið ger seg galdandi, og verða epli ni kókað í eini privatari grý t u, so er matvørulógin ikki galdandi, og so kann tað ikki seljast. Vanlig matstova Jóannes Patursson heldur satt at siga, at hesi krøvini byr ja at vera »langt úti«. ­ Vit bjóða ein bita saman við øðrum tingum, og eg hal­ di tað vera eitt sindur løg ið, at vit ikki av og á kunn u gera mat til fólk, sum koma á gátt, sigur Jóan nes Patursson. Stjórin á Heilsufrøðiligu starvs stovuni vísir á, at tað er ólógligt at gera soleiðis, og at tað ikki er nakar mun ur á eini matstovu og virk­ seminum í Roykstovuni, og tí má kundin verjast. Hann staðfestir eisini, at reglurnar í Føroyum ikki eru strangari enn nakra aðra stað­ ni í Evropa, men at tað heldur er linari í Før oy um. Aldur toskur ein hóttan Altjóða djóraverndarfelagsskapurin WWF hevur leingi sagt, at aldur toskur er ein hóttan ímóti tí villa toskinum, og nú benda kanningar á, at felagsskapurin kann hava grein í sínum máli. Kanningar, sum norska havrannsóknarstovan hevur gjørt, vísa, at alitoskur gýtir í ringunum, og at larvurnar fara út í sjógvin og verða til kynsbúnan tosk. Havfrøðingurin Nina Jensen sigur við NTB, at ein samanrenning millum aldan og villan tosk hevði gjørt, at toskurin verður minni á vøkstri og ikki so seiglívaður sum villur toskur. Sluppu í land Fronsku myndugleikarnir vóru í iva, tá eitt ferðamannaskip við umleið 3.600 ferðafólkum kom til Marseille gjáramorgunin, tí fleiri ferðafólk umborð høvdu fingið staðfest svínakrím. Tað vísti seg kortini, at tað var bara ein lítil partur av ferðafólkunum, sum vóru smittað, og at eingin teirra var álvarsliga sjúkur. Tí bleiv avgjørt at lata tey flestu av teimum 3.600 ferðafrólkunum sleppa í land í Marseille, men umleið 70 av manningini, sum hava fingið staðfest svínakrím, eru framvegis umborð og sleppa ikki í land fyribils. Tá summarið er av, verður liðugt við vitjanum í Roykstovuna í Kirkjubø. Jóannes Patursson og familjan tíma ikki at stríðast við Heilsufrøðiligu starvsstovuna, lógir og reglur Mynd: Jens Kristian Vang Kirkjubøgarður stongir fyri almenninginum