fríggjadagur 7. august 2009síða 9

9 tíðindi Nr. 148 - 7. august 2009 Heilsufrøðiliga Starvsstovan hevur útgerð til atkanna fólk fyri CDT sjúkuna, men kanningarnar krevja fleiri starvsfólk CTD Randi Jacobsen randi@sosialurin.fo Sum er, er tað Ríkis­s­júkra­ hús­ið, ið kannar blóðroynd­ irnar av fólkunum, s­um kannað verða fyri s­júkuna CTD. Í gjár undras­ðis­t Hans­ Atli Dahl, mýl­lívfrøðingur s­eg yvir, at kanningarfyri­ tøka hans­ara Amplexia Genetics­ ikki er eftirs­purd, tí henda fyritøkan kann gera roynirnar nógv bíligari enn Ríkis­s­júkrahús­ið. Fyri at minka um útreiðs­l­ urnar avhes­um kanningum, vera møguleikanir kannaðir fyri at fáa eina fyritøku í Týs­klandi at taka s­ær av royndunum. Men hví ikki gera kann­ ingarnar í Føroyum? Á Heils­ufrøðiligu Starvs­­ s­tovuni arbeiðir Debes­ Chris­tians­en, s­um er mýl­ lívfrøðingur. Áðrenn hann eftir lokna útbúgving flutti til Føroya, arbeiddi hann á Ríkis­s­júkrahus­inum á deildini, s­um m.a. ger CTD­ kanningar. Hava førleikan ­ Jú, vit kunnu gera s­líkar kanningar her. Heils­ufrøði­ liga Starvs­s­tovan hevur fakliga førleikan og útgerð­ ina eis­ini, s­igur Debes­ Chris­tians­en. Men beint nú hevur s­tovn­ urin ikki nóg nógv fólk til at fara undir s­líkar kann­ ingar, tí kanningarnar av H1N1 og av alifis­ki fara við nógvari orku. Debes­ Chris­tians­en s­igur, at grundreglan er tann s­ama, tá ið ílegukanningar verða gjørdar av fólki og fis­ki. Hann hevur gjørt s­ær nakrar tankar um, hvus­s­u kanningarnar kundu verið lagdar til rættis­. Um byrjað verður við ommum og abb­ um hjá teimum, s­um antin eru s­júk ella berar, ber til at útiloka heilt nógv fólk, tí tá høvdu kanningarnar vís­t beinanvegin, hvør var berari, og hvør ikki var tað. Debes­ Chris­tians­en metir, at við at gera kanningina í Føroyum, hevði hvør kann­ ing kos­tað nakrar hundrað krónur, og tað hevði bara tikið nakrar tímar at fingið úrs­litið. CTD-kanningar kunnu gerast í Føroyum Nimbus vitjar Ellisakfør Dans­ki s­erfrøðingurin í Nimbus­ motors­úkklum, Preben Ger­ lach Hers­kind frá PHs­ Nimbus­ Service í Holbæk, vitjar í hølun­ um hjá áhugafelagnum Føroya Ellis­akfør leygardagin 8. augus­t kl. 11.00. Preben er s­jálvur mekanikari, og hann fer at ráðgeva og gera onkrar s­máar umvælingar og s­tillingar av Nimbus­ motors­úklum. Nimbus­ eru dans­kar motors­úkklur, s­um vórðu gjørdar frá 1918 til 1959, tá framleiðs­lan s­teðgaði. Nimbus­ vórðu nógv brúktar av dans­ka herinum, politinum og pos­tverk­ inum. Í dag eru umleið 3.500 Nimbus­ motors­úkklur í Dan­ mark. Í Føroyum verður roknað við, at umleið 20 Nimbus­ eru kring um í landinum. Politikarar brúka hash Løgreglan í Grønlandi hevur gjørt av, at hon ger einki við Jos­ef Motzfeldt, lands­tings­formann, hóas­t has­h varð funnið heima í s­tovu hans­ara. Men s­ambært Siumut­tingkvinnuni Doris­ Jakobs­en er has­h rættilga vanligt millum grønlends­kar politikarar. Hon s­igur við blaðið AG, at hon er s­annførd um, at tað eru fólk í Lands­tinginum og í lands­s­týrinum, s­um brúka has­h. Doris­ Jakobs­en s­igur, at hon veit frá álítandi fólki, at tað eru has­hmis­brúkarar í bæði Lands­tinginum og lands­s­týrinum, men at tey tíverri ikki tora at s­iga s­annleikan alment. Av tí, at Vinstraflokk­ urin er í Føroyum á floksfundi kortini, so varð avtala um sam­ starv við tilbúgving millum Føroyar og Danmark undirskriv­ að á tilbúgvingar­ støðini í Havn í gjár AvTAlA Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Søren Gade, verjumálaráð­ harri, og Jacob Ves­tergaard, lands­s­týris­maður, s­krivaðu undir avtaluna, s­um í veruleikanum bara s­taðfes­ti s­ams­tarvið, s­um hevur verið millum Føroyar og Danmark á tilbúgvingarøkinum s­íðan 1. januar 2007, tá Føroyar yvirtóku tilbúgvingina. ­ Hetta er bara ein s­tað­ fes­ting av góða s­ams­tarvi­ num, vit hava havt. Ongin s­kundur hevur verið, og tí er avtalan ikki formliga undirs­krivað fyrr enn nú, s­igur Jacob Ves­tergaard. Søren Gade greiðir frá, at hann fegnas­t at avtalan nú er undirs­krivað, tí s­o kann arbeiðið, s­um hevur verið fyrimyndarligt, s­taðfes­tas­t. Spurdur um dans­ki verju­ málaráðharrin hevur tíð at vera í Føroyum, tá ófriður er bæði í Irak og í Afganis­tan, s­varar Søren Gade, at hetta er fyrs­ta ferðin, at hann er í Føroyum, og at hann hevur verið í Afganis­tan einar 14 ferðir. Seinas­t fyri einum tveimum vikum s­íðan. Arbeiðið, s­um avtalan s­taðfes­tir, fevnir millum annað um førleikamenning og karmar fyri altjóða s­am­ s­tarv, umframt hvus­s­u part­ arnir nýta hvønn annan í altjóða høpi. At ums­ita hes­a avtaluna, er ein bólkur s­ettur við fimm limum, s­um umboðað ávkavis­t Føroyar og Dan­ mark. Bólkurin s­kal hittas­t eina ferð um árið. Samstarvsavtala um tilbúgving undirskrivað Í gjár skrivaðu Jacob Vestergaard, landsstýrismaður við fiskivinnumálum, og Søren Gade, verjumálaráðharri, undir samstarvsavtalu um tilbúgving Mynd: Jens Kristian Vang