fríggjadagur 16. november 2001síða 2

2 Nr. 222 - 16. november 2001 Nr. 222 - 16. november 2001 3 Millum skjølini, sum vórðu funnin í einum húsum í Kabul, var ein vegleiðing um, hvussu til ber at gera eina kjarnorkubumbu. Fel- agsskapurin hjá bin Laden plagdi at halda til í húsun- um. Tað var bretska blaðið The Times, sum bar tíðind- ini í gjár. Sambært blaðnum var ein av teirra egnu tíð- indamonnum hjástaddur, tá menn hjá Norðursamgong- uni komu fram á pappírini í húsunum. Ein partur av pappírunum vóru illa farin, og tað var týðiligt, at onkur hevði roynt at brenna tey. Skjølini, sum vórðu funnin í húsunum, vóru á arabiskum, týskum, ensk- um og urdu og lýstu, hvussu farast skal fram, tá ein kjarnorkubumba skal gerast. Y v i r g a n g s m a ð u r i n Osama bin Laden hevur sjálvur sagt, at hann hevur eina kjarnorkubumbu, men bretski verjumálaráðharrin, Geoff Hoon, vísir hesum aftur. Í samrøðu við The Times sigur hann, at kanska hevur al-Qaeda ymiskt til- far til eina kjarnorku- bumbu, men hinvegin kendi hann seg sannførdan um, at felagsskapurin er ikki førur fyri at gera eina tílíka bumbu. Sambært keldum í Kabul vórðu hesi húsini nýtt sum venjingarlega hjá al-Qaeda, áðrenn Norðursamgongan tók býin. Nógv skjøl sløgd- ust inni í húsunum, og sam- bært The Times funnu her- menninir eitt nú vegleið- ingar í sambandi við flúgv- ing og navigatión umframt fleiri landakort. Gerhard Schröder, kanslari hevur sagt, at fellir samveldistingið uppskotið um at senda týskar her- menn til Afghanistan, verður tað tulkað sum misálitisváttan á kanslaran. ÚTLAND: Atkvøðugreiðslan verður klokkan ellivu í dag, og hon fer at vísa, um teir atfinn- ingarsomu tinglimirnir hjá Teimum Grønu fara at taka undir við kanslaranum, ella teir halda fast um sjónar- miðið, at týskir hermenn skulu ikki sendast í bardaga í Afghanistan. Í týska samveldistingin- um eru 666 limir. Gerhard Schröder, kanslari og Joschka Fischer, uttanríkis- ráðharri, sum sjálvur um- boðar Teir Grønu í stjórn- ini, skulu hava undirtøku frá 334 tinglimum fyri at fáa meiriluta. Teir báðir stjórnarflokk- arnir hava 341 tinglimir aftan fyri seg, og sostatt kunnu í mesta lagi sjey at- kvøða ímóti. Men trupul- leikin er, at átta tinglimir hjá Teimum Grønu hava higartil sýtt fyri at taka undir við uppskotinum hjá kanslaranum og uttanríkis- ráðharranum. Sjey teirra hava kortini boðað frá, at teir eru sinnaðir at um- hugsa støðu sína eina ferð afturat, men tann áttandi hevur gjørt greitt, at hann letur seg ikki vika. Heldur val Joschka Fischer tekur undir við at senda týskar her- menn til Afghanistan, hóast fleiri veljarafeløg hjá Teim- um Grønu hava gjørt greitt, at tey eru ímóti uppskot- inum. Upprunaliga søgdu 25 tinglimir hjá sosialdemo- kratunum, at teir fóru eisini at atkvøða ímóti, men allir broyttu hugsan, tá Gerhard Schröder boðaði frá, at atkvøðugreiðslan eisini var ein spurningur um álitis- váttan á seg sum kanslara. Skuldi tað hent, at Schrö- der tapir atkvøðugreiðsl- una, nýtist honum ikki at fara frá kortini. Sambært reglunum kann stjórnin halda fram sum minniluta- stjórn, so leingi meiriluti ikki er fyri einum øðrum kanslara. Men leiðslan hjá sosialdemokratunum hevur sagt, at tapir kanslarin í dag, fer flokkurin at mæla honum til at skriva út nýval. (Fartekst) Funnu uppskrift til kjarnorkubumbu UTTAN ÚR HEIMI Týsk stjórnarkreppa kann enda við vali Tøkk Vit takka hjartaliga fyri sýndan heiður og samkenslu, tá kæri maður mín, pápi, abbi, verfaðir og beiggi okkara Birgir Danielsen Tórshavn doyði og varð jarðaður. Takk til tykkum øll, ið fylgdu honum til hansara seinasta hvíldarstað. Fyri tey avvarðandi Bina, Gunn og Uni SAMBANDSFLOKKURIN ATLI HANSEN RÍKISFELAGSSKAPURIN -ein verja fyri frælsi, menning og vælferð. X við B Í kvøld, fríggjakvøld- ið, verður Ársins virki 2001 kosið. Tað er Føroya Arbeiðsgev- arafelag, sum stendur fyri tiltakinum, sum samstundis eisini rúmar fleiri fyri- lestrum KJÓSAN Heri á Rógvi Í dag, fríggjadagin, skipar Føroya Arbeiðsgevarafel- ag, Vinnuhúsið, fyri einum sokallaðum vinnudegi. Tað er á hesum vinnudegi, at umboð fyri limirnar í Før- oya Arbeiðsgevarafelag og onnur hittast. Tiltakið verð- ur hildið í Norðurlandahús- inum. Hæddarpunktið á vinnu- degnum verður, tá ið Árs- ins virkið verður kosið. Í fjør var tað Havsbrún í Fuglafirði, sum rann avstað við tí heitinum og snøggu standmyndini, ið fylgir við heiðurinum. Hóast fleiri royndir eru gjørdar, so vil Vinnuhúsið ikki siga nakað um, hvør tað verður, sum kann kallað seg ársins virki 2001. Røddir vilja vera við, at talan er um eina alifyri- tøka, men hetta vil Jan Mortensen, stjóri fyri Vinnuhúsið, ikki siga nak- að um. Umframt at velja ársins virki ætlar Føroya Arbeiðs- gevarafelag í ár fyri fyrstu ferð at heiðra eitt virkið, sum hevur gjørt eitt serligt átak, ella ein persón, sum hevur gjørt nakað serligt, sum hevur givið ella kann geva vinnuligan framburð. – Ásannandi, at Føroyar eru ein lítil tjóð, so er tað ikki víst, at hetta verður gjørt á hvørjum ári, verður sagt úr Vinnuhúsið. Eins og í fjør, so koma eisini útlendskir gestir til Føroya at vera við á vinnu- degnum. Í ár kemur Tarald Sivertsen og Puol Tørring til Føroya at halda hvør sín fyrilestur. Tarald Sivertsen er norð- maður, og hann er í dag formaður í norska Havbún- aðarfelagnum, umframt at hann eisini eigur fyritøk- una Follalaks. Hansara 40 minuttir langi fyrilestur hevur heitið Alivinnan og framtíðin. Poul Tørring er ein kend- ur maður í donskum vinnu- lívi, og hann fer á vinnu- degnum at halda ein fyri- lestur, ið kallast fyri Ar- beiðsmarknaðurin – tann globala avbjóðingin hjá Evropa. Poul Tørring eigur í dag egi trolvirki, sum kallast fyri Utzon, men hevur eisini verið nógv umtalaður í Danmørkini, tá ið hann bæði hevur verið aktivur í ES høpi, og hann hevur eisini verið stjóri í bransjufelagnum hjá dansku fiskavirkjunum og fiskaútflytarum. Umframt hesar báðar, so sleppa eisini Jørn Astrup Hansen og Bjarni Djur- holm framat mikrofonini i Norðurlandahúsinum. Ólavur Rasmussen, prestur, fer at siga nøgur orð um heimin eftir 11. september á vinnudegnum. Vinnudagurin er ikki almennur, men tað skal meldast frá luttøku, og til- takið endar við einum galladøgurða á Hotel Før- oyum. Ársins virki kjósast C M Y K 3 2 – Føroyingar eru ikki nóg tilvitaðir um um- hvørvið, og tí er tað neyðugt við einum stovni, ið kann leggja kommununum lag á við umvhørvisvinar- ligum tiltøkum, sigur Barbara Samuelsen, ið er samskipari fyri at seta á stovn eina Lokal Agenda 21 skrivstovu í Føroyum UMHVØRVI Stefan í Skorini Kommunurnar í Føroyum hava saman við oljumála- stýrinum tikið stig til eina umhvørvisskrivstovu, ið skal leggja kommununum lag á við umhvørvisvinar- ligum tiltøkum. Í næstum verður bræv sent til allar kommunur í Føroyum, har spurt verður, um tær eru áhugaðar í at vera við í eini slíkari skrivstovu. Brøvini verða væntandi send í hesum mánaðinum. Kommunurnar kunnu tó sjálvar velja, um tær vilja vera við ella ikki. Stórur tørvur Stórur tørvur er á eini skrivstovu, ið hevur sum endamál at seta í gongd og menna umhvørvisvinarlig tiltøk. Higartil hevur lítið og einki verið av slíkum, og flestu kommunurnar hava ikki gjørt nakað serligt fyri at verja umhvørvið. Nú skal tó broyting koma í. Barbara Samuelsen hevur verið samskipari fyri olju- málastýrið, Kommunusam- skipan Føroya og Føroya Kommunufelag, ið hava tikið stig til skrivstovuna. Hon hevur skipað fyri ymsum tiltøkum í hesum sambandi. Fyri kortum høvdu tey vitjan av smáum kommunum úr hinum Norðurlondunum. Hesin bólkurin vitjaði støð í Før- oyum, ið hava framt um- hvørvisvinarlig tiltøk. Tey eru Klaksvík, har ein áhugabólkur arbeiðir fyri at fáa síl aftur í Ósánna, í Vestmanna eru tey farin undir at planta trøð, og ferðalagið vitjaði eisini í Sundalagnum. Eisini vitjaðu tey før- oysku umboðini saman við teimum norðurlendsku í Ís- landi, har tey fingu nøkur góð hugskot um, hvussu hiti kann nýtast umaftur. Har var eitt frystihotel, og hitin frá motorunum varð leiddur út á parker- ingsplássið, so tað ongantíð frysti. Eisini varð hiti leidd- ur inn í skrivstovurnar og øll rúmini í bygninginum. Hetta er eitt dømi um, hvussu hiti kann endurnýt- ast. Neyðugt við ætlan Barbara Samuelsen heldur, at tað týdningarmiklasta er, at kommunurnar seta eina greiða ætlan útí kortið. Tá skrivstovan fer undir sítt virksemi, fer hon at hava eina 5-ára ætlan, og hvørji mál skulu náast í hesum tíðarskeiðnum. Barbara heldur, at hvør kommuna sær skal gera eina langtíðarætlan fyri, hvørji umhvørvisvingarlig tiltøk hon ætlar sær at fremja í verki. Uppgávan hjá skrivstov- uni verður at leggja komm- unum lag á og at vera ein ígongdsetari hjá teimum. Hetta skal birta uppundir umhvørvisvernd, sum før- oyingar ikki hava verið nóg tilvitaðir um higartil. Ein verkætlan varð sett í verk í 1997, men hon datt niðurfyri aftur. Nú verður tátturin tikin uppaftur, og vónandi verður hetta meira støðugt. Barbara Samuelsen sigur, at hon eisini er við í einum bólki, ið skal orða ein sonevndan umhvørvispoli- tikk fyri Landsstýrið. Tey mál, ið verða feld niður í hesum bólkinum, skulu leggjast fram á einum National Agenda 21 fundi í Suður Afrika í september næsta ár. Barbara Samuelsen væntar og vónar, at komm- unurnar fara at taka undir við hesum átakinum og stuðla umhvørvisskriv- stovuni. Skrivstovan er bíl- ig, tí bara eitt fulltíðarstarv er tengt at henni. Kommun- urnar gjalda eina upphædd fyri hvønn íbúgva, so at tær størru kommunurnar átaka sær størsta partin av út- reiðslunum. Lokal Agenda 21 er eitt heimsumfevnandi átak, og her í Norðurlondum hava nógvar kommunur tikið stig til umhvørvisvernd. Umhvørvið á dagsskránna Barbara Samuelsen heldur, at miðvísur umhvørvispolitikkur stórliga vantar í Føroyum. Hon vónar tí, at føroysku kommunurnar fara at taka undir við eini skrivstovu, ið hevur til endamáls at birta uppundir umhvørvisvinarlig tiltøk Mynd: Jens Kr. Vang